Year 2018, Volume 5 , Issue 4, Pages 189 - 221 2018-07-30

Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi
The Paradigmatic Analysis of the Representation of Modern and Traditional Turkish Families in the Film of “If You Have A Daughter You Have A Trouble” by Halit Refiğ

Levent YAYLAGÜL [1] , Şebnem Soygüder BATURLAR [2]


Son iki yüz yıllık dönem Türkiye’de bir modernleşme/Batılaşma çabaları tarihidir. Bu değişimin etkilediği kurumlardan birisi de ailedir. Türkiye’de modern ve geleneksel aile tipleri bir arada yaşamaktadır. Modern ve geleneksel aile tiplerinin Halit Refiğ sinemasında nasıl temsil edildiği sorunsalı çerçevesinde, Levi-Strauss’un yapısalcı kültür analizlerinde kullandığı ikili karşıtlık kavramından yararlanılarak yapılan dizisel çözümlemede, geleneksel ve modern aile bağlamında ikili kültürel karşıtlıklar ortaya çıkarılmıştır. 1973 yapımı Kızın Var Mı Derdin Var filminde modern ve geleneksel aile yapıları arasında beden dili, tüketim alışkanlıkları, boş zaman etkinlikleri, giyim-kuşam, kadın-erkek ilişkileri, sosyal mesafe, jest ve mimik, selamlaşma, mekanın düzenlenmesi ve kullanımı gibi kültürel kodlar açısından ikili karşıtlıklara dayalı bir yapılaşma olduğu görülmektedir.
In Turkey, the last two hundred years is the history of modernization/westernization efforts. One of the institutions that this change affects is family. In Turkey, modern and traditional family types are living togetler. In the context of the question of how modern and traditional family types are represented in the cinema of Halit Refiğ, the “binary oppositions” which was first improved and used as a conceptual tool by LeviStrauss, have been revealed in the context of modern and traditional family types by using paradigmatic analysis technique. In the film of Halit Refiğ, “If You Have a Daughter, You Have a Trouble” which was produced in 1973, modern and traditional families seem to be constructed based on binary oppositions in terms of cultural codes such as body language, consumption habits, leisure activities, clothing, sexual roles, social distance, gesture and mimic, greetings etc.
  • Aktar, Cengiz (1993). Türkiye’nin Batılaştırılması. İstanbul: Ayrıntı.
  • Anderson, M. (1980). Approaches to the History of the Western Family. London: MacMillan.
  • Barthes, R. (1979). Göstergebilim İlkeleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Barthes, R. (2009). Göstergebilimsel Serüven. (Mehmet Rifat ve Sema Rifat, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Başgüney, Hakkı (2010). Türk Sinematek Derneği- Türkiye’de Politik Tartışma. İstanbul: Libra.
  • Berkes, Niyazi (1975). Türk Düşününde Batı Sorunu. İstanbul: Bilgi.
  • Bordwell D.ve Thompson K. (2012) Film Sanatı. (Ertan Yılmaz ve Emrah Suat Onat, Çev.). Ankara: De Ki Sinema.
  • Caner, Hayri (1969). Türk Sinema Yönetmenleri: Halit Refiğ. Akademik Sinema (As), 3, 73-82.
  • Casey, J. (1989). The History Of The Family. Oxford: Blackwell.
  • Cem, İsmail (1977). Türkiye’de Geri Kalmışlığın Tarihi. İstanbul: Cem.
  • Debaene V. ve Keck F. (2011). Claude Levi-Strauss Uzaktan Bakan İnsan. (Ali Berktay, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Divitçioğlu, Sencer (2010). Asya Üretim Tarzı Merceğinden Osmanlı Üretim Tarzı. Doğu-Batı: Osmanlılar I. 12(51), 71-78.
  • Doğan, İsmail (2009). Dünden Bugüne Türk Ailesi. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını.
  • Doğan-Topçu, Aslıhan (2004). Sinema ve Zaman: Geleneksel (Klasik) Anlatı ve Çağdaş Anlatı Filmlerinde Zamanın Kullanımı ve Anlatısal Yapı İle İlişkileri. (Ed.: Fatma Dalay Küçükkurt ve Ahmet Gürata). Sinemada Anlatı Ve Türler . 49-93. Ankara: Vadi.
  • Dundes A. (2006). Mitte İkili Karşıtlık: Geçmişe Bakışta Propp/Levi-Srauss Tartışması. (Selcan Gürçayır, Çev), Milli Folklor Dergisi.18 (69), 110-117.
  • Durrand, Jean-Pierre (2000). Marx’ın Sosyolojisi. (Ali Aktaş, Çev.). İstanbul: Birikim Yayınları.
  • Erdoğan, İrfan (2003). Pozitivist Metodoloji. Ankara: Erk.
  • Evren, Burçak (2006). Türk Sinema Yönetmenleri Sözlüğü. Antalya: Türsak Yayını.
  • Fiske, John (1996). İletişim Çalışmalarına Giriş. Ankara: Ark.
  • Flandrın, J. L. (1979). Families İn Former Times: Kinship, Household And Sexuality. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Gıddens, A. (1990). The Consequences Of Modernity. Cambridge: Polity Press.
  • Greımas, A. J. (1966). Semantique Structurale. Paris: Larousse. İlhan, Attila (1982). Hangi Batı. İstanbul: Bilgi.
  • Jeannıere, Abel (1994). Modernite Nedir?. (Nilgün Tutal-Küçük, Çev.). (Ed. M. Küçük). Modernite Versus Postmodernite. 15-25. Ankara: Vadi.
  • Karakaya, Handan (2017). Türkiye’de Ulusalcılık, İslamcılık ve Modernizm Açısından Kadın”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 27( 2), 155-166.
  • Karpat, Kemal (1967). Türk Demokrasi Tarihi: Sosyal, Ekonomik, Kültürel Temeller. İstanbul: İstanbul Matbaası.
  • Kayalı, Kurtuluş (1998). Sinema Bir Kültürdür. Ankara: Alaz Yayıncılık.
  • Kayalı, Kurtuluş (1994). Yönetmenler Çerçevesinde Türk Sineması. Ankara: Ayyıldız Yayınları.
  • Kutlar, Onat (1968). “Yeşilçam”. Papirüs, 29, 21-33.
  • Koyuncu A.(2011). Levi-Strauss Yapısalcılığı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 253-262.
  • Lash, Scott (1994). “Modernite Mi, Modernizm Mi? Weber ve Günümüz Toplumsal Teorisi”.. (Mehmet Küçük. Ed. ve Çev). Modernite Versus Postmodernite. ( 47- 72). Ankara: Vadi.
  • Levi-Strauss, C. (1986). Mit ve Anlam. (Ş. Süer ve S. Erkanlı, Çev.). İstanbul: Alan.
  • Levi-Strauss C. (2012). Modern Dünyanın Sorunları Karşısında Antropoloji. (Akın Terzi, Çev). İstanbul: Metis.
  • Mestovic, Stephen (1994). Modernitenin İlk Sosyologları: Simmel Ve Durkheim. (Mehmet Küçük Ed.. ve Çev.). Modernite Versus Postmodernite (26-46). Ankara: Vadi.
  • Monaco, James (1981). How To Read A Film: The Art, Technology, History And Theory Of Film And Media, New York: Oxford University. Press.
  • Moran, Berna (1991). Edebiyat Kuramları Ve Eleştiri. 8. Baskı. İstanbul: Cem.
  • Nar, Mehmet Şükrü (2014). Yapısalcılık Kavramına Antropolojik Bir Yaklaşım: LeviStrauss Ve Yapısalcılık. Ankara Üniversitesi Dil Ve Tarih Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi,27, 29-46.
  • Ortaylı, İlber (2006). Osmanlı Toplumunda Aile. 7. Baskı. İstanbul: Pan.
  • Öngen, Tülin (1997). Kriz ve Burjuvazinin İkilemi. Marksizm Ve Gelecek, Bahar, 10- 28.
  • Parsa, Seyide Ve Parsa, A. Fatoş (2004). Göstergebilim Çözümlemeleri. İzmir: Ege Üniversitesi Yayınları.
  • Piaget, J. (1999). Yapısalcılık. (A. Ş. Oktay Yener, Çev.). Ankara: Doruk.
  • Pred, A. (1995). Recognizing European Modernities, A Montage Of The Present. London: Routledge.
  • Raınbow, P. (1989). French Modern: Norms And Forms Of The Social Environment. Cambridge: Mıt Press.
  • Refiğ, Halit (1999). Türk Aydınının Batı İle Hesaplaşması. Görüşen: Işık Yenersu. Sinemayı Sanat Yapanlar. (101-120). Ankara: TRT Yayınları.
  • Refiğ, Halit (1996). Türk Sinemasının Yükselişi ve Çöküşü Üzerine Bazı Düşünceler. (Ed. Süleyma Murat Dinçer). Türk Sineması Üzerine Düşünceler. ( 177-187). Ankara: Doruk.
  • Refiğ, Halit (1971). Ulusal Sinema Kavgası. İstanbul: Hareket Yayınları.
  • Refiğ, Halit (1967). Batılaşma ve Halk Sineması Kavramları Üzerine”. Yön, 20 Ocak, 14-15.
  • Refiğ, Halit (1967). Bende Bir Kara Sevda Var -IV. Yön, 23 Haziran, 15.
  • Refiğ, Halit (1965). Türk Sineması Nedir?-I : Gerçek Duygusu. Sinema 65, 1, 12-13.
  • Refiğ, Halit (1965a). Türk Sineması Nedir? II: Sinemamızın Kökleri. Sinema 65,2, 7-9.
  • Refiğ, Halit (1965b). İç Göç ‘Gurbet Kuşları’: Gurbet Kuşları İle İlgili Bir Açıklama. Sinema 65,2, 16.
  • Saussure, Ferdinand De (1998). Genel Dilbilim Dersleri. (Berke Vardar, Çev.). İstanbul: Multilingual.
  • Sarup, M. (1997). Post-Yapısalcılık Ve Postmodernizm. (A. Baki Güçlü, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat.
  • Scognamıllo, Giovanni (1965). Halit Refiğ-Kadın Ve Toplum I. Sinema 65, 8, 18-23.
  • Scognamillo, Giovanni (1965a). Halit Refiğ- Kadın ve Toplum III. Sinema 65, 9, 16-20.
  • Scognamillo, Giovanni (1965b). Halit Refiğ- Kadın Ve Toplum III”. Sinema 65,11-12, 16-23.
  • Sekmeç, Alican (2010). “Sinemada Bir Düşünce Adamı: Halit Refiğ…”. (Ed.: Abdurrahman Şen). Türk Sinemasında Yerli Arayışlar. (245-256). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını.
  • Şasa, Ayşe (1967). Geçiş Döneminde Türk Sineması. Yön, 10 Mart, 14.
  • Şener, Erman (1975). Türk Halk Sineması İle Ulusal Sinemadan Milli Sinemaya. Milliyet Sanat Dergisi64, 4-6.
  • Şener, Erman (1970). Yeşilçam Ve Türk Sineması. İstanbul: Kamera Yayınları.
  • Tahir, Kemal (2016). Notlar/ Sanat-Edebiyat 2. İstanbul: İthaki.
  • Tahir, Kemal (2005). Esir Şehrin Mahpusu. İstanbul: İthaki.
  • Tanpınar, Ahmet Hamdi (1996). Yaşadığım Gibi. İstanbul: Dergah
  • Vardar, B. (2001). Dilbilimden Yaşama: Yapısalcılık. İstanbul: Multilingual.
  • Teksoy, Rekin (1963). Perde Bulamayan Film: Şehirdeki Yabancı. Sosyal Adalet. 9 Nisan, 15.
  • Toklu, Ahmet (2012). Bir Yorgun Savaşçı Halit Refiğ. İstanbul: Sepya Yayıncılık.
  • Tuna, Feyzi (1965). Halit Refiğ İle ‘Kırık Hayatlar’ Üzerine Bir Konuşma. Sinema 65,6, 8-10.
  • Türk, İbrahim (2001). Halit Refiğ, Düşlerden Düşüncelere Söyleşiler. İstanbul: Kabalcı. Wimmer, Roger D. ve Dominick, Joseph R. (1987). Mass Media Research.: An Introduction. 2nd Edition. California: Wadsworth. Publishing Company.
  • Yücel, H. (2014). İmgeden Yoruma, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Yücel, T. (1991). Eleştirinin ABC’si. İstanbul: Simavi.
  • Yücel, T. (2008). Yapısalcılık. İstanbul: Can.
  • “Kızın Var mı Derdin Var” filmi
  • https://www.youtube.com/watch?v=SOvC7f8CjVc, Erişim tarihi: 07.06.2018. Filmin künyesi
  • http://www.sinematurk.com/film/4702-kizin-varmi-derdin-var/ Erişim Tarihi: 07.06.2018
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Türkçe Araştırma Makaleleri
Authors

Author: Levent YAYLAGÜL (Primary Author)
Institution: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, RADYO, SİNEMA VE TELEVİZYON BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Author: Şebnem Soygüder BATURLAR
Institution: AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, RADYO, SİNEMA VE TELEVİZYON BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Application Date : May 9, 2018
Acceptance Date : June 27, 2018
Publication Date : July 30, 2018

Bibtex @research article { erciyesiletisim422407, journal = {Erciyes İletişim Dergisi}, issn = {1308-3198}, eissn = {2667-5811}, address = {}, publisher = {Erciyes University}, year = {2018}, volume = {5}, pages = {189 - 221}, doi = {10.17680/erciyesiletisim.422407}, title = {Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi}, key = {cite}, author = {Yaylagül, Levent and Baturlar, Şebnem Soygüder} }
APA Yaylagül, L , Baturlar, Ş . (2018). Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi . Erciyes İletişim Dergisi , 5 (4) , 189-221 . DOI: 10.17680/erciyesiletisim.422407
MLA Yaylagül, L , Baturlar, Ş . "Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi" . Erciyes İletişim Dergisi 5 (2018 ): 189-221 <https://dergipark.org.tr/en/pub/erciyesiletisim/issue/38659/422407>
Chicago Yaylagül, L , Baturlar, Ş . "Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi". Erciyes İletişim Dergisi 5 (2018 ): 189-221
RIS TY - JOUR T1 - Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi AU - Levent Yaylagül , Şebnem Soygüder Baturlar Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17680/erciyesiletisim.422407 DO - 10.17680/erciyesiletisim.422407 T2 - Erciyes İletişim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 189 EP - 221 VL - 5 IS - 4 SN - 1308-3198-2667-5811 M3 - doi: 10.17680/erciyesiletisim.422407 UR - https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.422407 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Erciyes İletişim Dergisi Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi %A Levent Yaylagül , Şebnem Soygüder Baturlar %T Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi %D 2018 %J Erciyes İletişim Dergisi %P 1308-3198-2667-5811 %V 5 %N 4 %R doi: 10.17680/erciyesiletisim.422407 %U 10.17680/erciyesiletisim.422407
ISNAD Yaylagül, Levent , Baturlar, Şebnem Soygüder . "Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi". Erciyes İletişim Dergisi 5 / 4 (July 2018): 189-221 . https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.422407
AMA Yaylagül L , Baturlar Ş . Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi. EİD. 2018; 5(4): 189-221.
Vancouver Yaylagül L , Baturlar Ş . Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi. Erciyes İletişim Dergisi. 2018; 5(4): 189-221.
IEEE L. Yaylagül and Ş. Baturlar , "Halit Refiğ’in “Kızın Var Mı Derdin Var” Filmindeki Geleneksel ve Modern Türk Ailesi Temsillerinin Dizisel Çözümlemesi", Erciyes İletişim Dergisi, vol. 5, no. 4, pp. 189-221, Jul. 2018, doi:10.17680/erciyesiletisim.422407