Ergenlik Çağında Özel Gereksinimli Çocuğu Olan Annelerin Aile Stresörleri İle Başa Çıkma Durumlarının İncelenmesi
Abstract
Ergenlik dönemi biyolojik değişimler ile başlayan, psikolojik ve sosyolojik değişimleri de içeren önemli bir yaşam dönemidir. Ergenlik çağındaki bireylerin anne ve babalarının deneyimledikleri stres sıklıkla araştırma konusu edinilmiştir. Ancak ergenlik çağında olan özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin aile stresörlerine ilişkin yaşantıları ile ilgili yeterince bilgi bulunmamaktadır. Çalışmalar nispeten özel gereksinimliliğin daha yeni tanımlanmış olduğu erken çocukluk yıllarına odaklanmaktadır. Amaç: Bu çalışmanın amacı ergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olan annelerin aile stresörleri ile başa çıkma durumlarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreni Ankara ilinde ikamet eden ve ergenlik çağında özel gereksinimliliği bulunan çocukların anneleridir. Çocuğu Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan altı özel eğitim mesleki eğitim merkezine devam eden 116 anne araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Sonuçlar: Özel gereksinimli çocuğa sahip olmanın aile stresörleri üzerindeki etkisinin araştırıldığı güncel araştırma sonuçlarına göre sahip olunan çocuğun yaşı ve cinsiyeti, sahip olunan çocuk sayısı ve engelin türü ile stresörler arasında ilişki saptanmamıştır. Bu durum özel gereksinimli çocuğun ergenlik çağına ulaşıncaya dek annenin geliştirdiği stresle başa çıkma mekanizmalarının etkililiği ile açıklanabilir. Ancak ergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olan annelerin çalışma durumu, yardım alabileceği birinin varlığı, orta yaşta olma, eğitim düzeyi ve hanenin gelir düzeyinin etkisi devam ettiği görülmektedir. Bu bakımdan ergenlik çağında özel gereksinimli çocuğu olan annelerin sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmeye ihtiyacı olduğu görülmektedir.
Keywords
References
- Akmeşe, P. P., Mutlu, A., & Günel, M. K. (2007). Serebral paralizili çocukların annelerinin kaygı düzeyinin araştırılması. American Journal of Family Therapy, 236–240.
- Baxter, C., Cummins, R. A., & Yiolitis, L. (2000). Journal of Intellectual and Developmental Disability Parental stress attributed to family members with and without disability: A longitudinal study. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 25(2), 105–118. https://doi.org/10.1080/13269780050033526
- Benson, P. (2018). The impact of child and family stressors on the self-rated health of mothers of children with autism spectrum disorder: Associations with depressed mood over a 12-year period. Autism, 22(4), 489–501. https://doi.org/10.1177/1362361317697656
- Carlson, J. M., & Miller, P. A. (2017). Family burden, child disability, and the adjustment of mothers caring for children with epilepsy: Role of social support and coping. Epilepsy and Behavior, 68, 168–173. https://doi.org/10.1016/j.yebeh.2017.01.013
- Dyson, L. L. (1997). Fathers and Mothers of School-Age Children With Developmental Disabilities: Parental Stress, Family Functioning, and Social Support. American Journal on Mental Retardation, 102(3), 267–279. https://doi.org/10.1352/0895
- Emerson, E. (2003). Mothers of children and adolescents with intellectual disability: social and economic situation, mental health status, and the self-assessed social and psychological impact of the child’s difficulties. Journal of Intellectual Disability Research, 47(4–5), 385–399. https://doi.org/10.1046/j.1365-2788.2003.00498.x
- Erikson, E. (1980). Identity and Life Cycle. New York: W.W.Norton&Company.
- Estes, A., Olson, E., Sullivan, K., Greenson, J., Winter, J., Dawson, G., & Munson, J. (2013). Parenting-related stress and psychological distress in mothers of toddlers with autism spectrum disorders. Brain and Development, 35(2), 133–138. https://doi.org/10.1016/j.braindev.2012.10.004
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 18, 2019
Submission Date
December 6, 2018
Acceptance Date
January 29, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 8 Number: 1
Cited By
Ebeveynlerin Engeli Olan Çocuklarını COVID-19’dan Koruma Yöntemleri ile Hastalığın Bulaşma Riskine Yönelik Kaygı Düzeyleri
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1095683Mediating Role of Family Burden and Family Stress: Children Disability Type and Parenting Styles
Hacettepe University Journal of Education
https://doi.org/10.16986/hunefd.1716536