MADENCİLİK SEKTÖRÜNDE GÖRÜLEN ERGONOMİK RİSK FAKTÖRLERİ
Öz
Madencilik sektörü çok tehlikeli sınıfta yer almakla beraber en kısa sürede en fazla üretimi ve kar elde etmeyi hedef alır. Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (KİSR) başta olmak üzere işyerlerindeki sağlık ve güvenlik sorunlarını en aza indirip üretkenlik ve doyum dâhil olmak üzere insan performansını en üst düzeye çıkarmak üzere yapılan girişimler ergonomi alanının konusudur. Madencilikte ergonomik risklerin getirdiği iş günü, işgücü kaybı gibi sonuçlar, bu konuda yapılan araştırma ve incelemelere ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Bu derleme çalışmasında; madencilikteki ergonomik risklerin özellikle Kas İskelet Sistemi (KİS) riskleri bağlamında ele alınması amaçlanmıştır. ‘Google Scholar’ elektronik veri tabanı ile 2002- 2021 yılları arasındaki ulusal ve uluslararası makale, konferans bildirileri ve kitap bölümleri incelenmiştir. Madencilikte ergonomi ve KİSR’ye yönelik yapılmış çalışmalar mantıksal bütünlük halinde ele alınmıştır. Bu kapsamda madencilikte görülen ergonomik risk faktörleri; fiziksel, kişisel, psikososyal, organizasyonel (örgütsel) ve çevresel boyutta başlıklar halinde sunulmuştur. Çalışmalar maden türüne ve belirtilen ergonomik risk türüne göre sınıflandırılmış olup; risk türlerine göre karşılaşılan özellikli durumlar irdelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
madencilik sektörü, ergonomik risk, kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, iş sağlığı ve güvenliği
Kaynakça
- Aksüt, G., Tamer, E. & Tüfekçi, M. (2020). Ergonomİk Risk Faktörlerinin Sınıflandırılması Bir Literatür Taraması. Ergonomi, 3(3), 169-192.
- Amponsah-Tawiah, K., Leka, S., Jain, A., Hollis, D. & Cox, T. (2014). The Impact of Physical and Psychosocial Risks on Employee Well-being and Quality of Life: The Case of the Mining Industry in Ghana. Safety Science, 65, 28-35.
- Bhattacherjee, A., Kunar, B. M., Baumann, M. & Chau, N. (2013). The Role of Occupational Activities and Work Environment in Occupational Injury and Interplay of Personal Factors in Various Age Groups Among Indian and French Coalminers. International journal of occupational medicine and environmental health, 26(6), 910-929.
- Biering-Sørensen, F. (1984). Physical Measurements as Risk Indicators for Low-Back Trouble Over a One-Year Period. Spine, 9(2), 106-119.
- Bilir, N. (2016). İş Sağlığı ve Güvenliği. Güneş Tıp Kitabevi, Ankara.
- Boğa, B. (2014). Açık Ocak Yöntemi ile Çalışılan Bir Madende Ergonomik Risklerin Anket Yoluyla Değerlendirilmesi. Uzmalık Tezi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği, Ankara.
- Carlisle, K. N. & Parker, A. W. (2014). Psychological Distress and Pain Reporting in Australian Coal Miners. Safety and health at work, 5(4), 203-209.
- Chaudhary, D. K., Bhattacherjee, A., Patra, A. K., Upadhyay, R. & Chau, N. (2019). Associations Between Whole-Body Vibration Exposure and Occupational and Personal Factors in Drill Operators in Indian Iron Ore Mines. Mining, Metallurgy & Exploration, 36(3), 495-511.
- Choi, S. D. & Woletz, T. (2010). Do Stretching Programs Prevent Work-Related Musculoskeletal Disorders. Journal of safety, health and environmental research, 6(3), 1-19.
- Da Costa, B. R. & Vieira, E. R. (2010). Risk factors for Work‐Related Musculoskeletal Disorders: A Systematic Review of Recent Longitudinal Studies. American journal of industrial medicine, 53(3), 285-323.