Research Article

SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ

Number: 39 June 22, 2026
TR EN

SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ

Abstract

Anadolu Beylikleri döneminde vakıf müessesesi, yalnızca dinî ve hayrî hizmetlerin sürekliliğini sağlayan bir yapı olarak değil, aynı zamanda şehirlerin mekânsal ve toplumsal gelişimini şekillendiren temel unsurlardan biridir. Söz konusu vakıf faaliyetleri, çoğunlukla erkek banîler üzerinden ele alınmış olmakla birlikte, hanedan mensubu kadınların da şehirlerin mimari yapısına katkıda bulunduğu bilinmektedir. Batı Anadolu beyliklerinden biri olan Saruhanoğulları, Manisa ve çevresinde tesis ettiği vakıf yapılarıyla bölgenin şehirleşme sürecinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu imar hareketliliği içerisinde, İshak Çelebi’nin eşi Gülgün Hatun tarafından tesis edilen vakıf yapıları, hem beylik dönemi şehir dokusunun anlaşılması hem de kadın banîliğinin değerlendirilmesi bakımından somut bir örnek oluşturmaktadır. Bu çalışma, Saruhanoğulları döneminde Manisa’da Gülgün Hatun tarafından inşa ettirilen vakıf yapıları üzerinden, beylikler döneminde kadınların vakıf kuruculuğu ve mimari faaliyetler içindeki konumlarını arşiv belgeleri, mimari veriler ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Böylece, literatürde dağınık hâlde bulunan verilerin bir araya getirilmesiyle, Gülgün Hatun’un vakıf faaliyetlerinin tarihsel ve mekânsal boyutlarının bütünlüklü biçimde değerlendirilmesi hedeflenmektedir.

Keywords

References

  1. TC. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), AE.SAMD.III, Kutu 164, Gömlek 16047.
  2. TC. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), AE.SMST.III, Kutu 90, Gömlek 6715.
  3. TC. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), C..EV.., Kutu 475, Gömlek 24007.
  4. TC. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), AE.SOSM.III, Kutu 20, Gömlek 1325.
  5. ACUN, H. (1999). Manisa’da Türk Devri Yapıları, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
  6. BATUR, A. (1970). “Osmanlı Camilerinde Almaşık Duvar Üzerine”. Anadolu Sanatı Araştırmaları 2, İstanbul.
  7. DURUKAN, A. (2014). “Beylikler Dönemi Kültür Ortamından Bir Kesit”. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(10), 391-502.
  8. EMECEN, Feridun (1989). XVI. Asırda Manisa Kazası, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Archeology of Seljuk

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 22, 2026

Submission Date

March 12, 2026

Acceptance Date

April 2, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 39

APA
Kömürcü, E. (2026). SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 39. https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1908357
AMA
1.Kömürcü E. SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;(39). doi:10.46790/erzisosbil.1908357
Chicago
Kömürcü, Elif. 2026. “SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ”. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 39. https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1908357.
EndNote
Kömürcü E (June 1, 2026) SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 39
IEEE
[1]E. Kömürcü, “SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ”, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 39, June 2026, doi: 10.46790/erzisosbil.1908357.
ISNAD
Kömürcü, Elif. “SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ”. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 39 (June 1, 2026). https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1908357.
JAMA
1.Kömürcü E. SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026. doi:10.46790/erzisosbil.1908357.
MLA
Kömürcü, Elif. “SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ”. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 39, June 2026, doi:10.46790/erzisosbil.1908357.
Vancouver
1.Elif Kömürcü. SARUHANOĞULLARI DÖNEMİNDE BİR KADIN BÂNİ: GÜLGÜN HATUN VE KÜLLİYESİ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026 Jun. 1;(39). doi:10.46790/erzisosbil.1908357