Research Article

Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü

Volume: 21 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü

Abstract

Bu çalışma, nepotizmin kurum kültürü üzerindeki etkilerini incelemekte ve örgütsel adaletin bu süreçteki aracılık rolünü araştırmaktadır. Günümüzde adalet ve eşitlik ilkelerinin ihlali, organizasyonlar içerisinde ciddi çatışmalara ve iş verimliliğinde azalmaya yol açmaktadır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde sıklıkla karşılaşılan nepotizm, çalışan motivasyonunu olumsuz etkileyen bir uygulama olarak ön plana çıkmaktadır. Çalışanlar arasında aile veya yakınlık bağlarına dayalı işe alım ve terfi süreçleri, adalet algısını zedelerken, bunun sonucunda da örgütsel bağlılık ve performans düşüşü gözlemlenmektedir. Araştırmanın amacı, nepotizmin kurumsal kültür üzerindeki olumsuz etkilerini anlamak ve örgütsel adaletin bu etkileri nasıl hafifletebileceğini belirlemektir. Bu bağlamda, yüksek eğitim seviyeleri ve genç çalışan profili gibi demografik veriler, çalışma kapsamındaki önemli bulgular arasında yer almaktadır. Araştırma evreni Düzce ilinde bulunan bir kurumda çalışanlar olup, toplam 146 katılımcının verileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar arasında erkek (yaklaşık %52) ve kadın (yaklaşık %48) oranlarının dengeli olduğu, çoğunluğun (yaklaşık %72,6) lisans mezunu olduğu ve yüksek lisans yapanların oranının (%17,8) da dikkat çekici olduğu ortaya koyulmuştur. Araştırmada kullanılan ölçekler, Likert tipi 5’li ölçek ile hazırlanmış ve geçerlilik ile güvenilirlik testleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, kullanılan ölçeklerin güvenilirliklerinin yüksek olduğunu ve ölçümlerin geçerli kabul edildiğini göstermektedir. Sonuçlar, nepotizmin örgütsel adalet üzerinde anlamlı ve negatif bir etki yarattığını göstermiştir. Örgütsel adaletin, nepotizmin olumsuz etkilerini dengeleyebileceği gerçeği, adil yönetim uygulamalarının geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, nepotizm üzerine daha fazla araştırma yapılması çağrısına cevap vererek literatüre katkıda bulunmayı hedeflemekte ve örgütlerin adalet algısını artırmaya yönelik somut öneriler sunarak, daha adil bir iş ortamı yaratma yolunda adımlar atmalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Abramo, G., D'Angelo, C. A. & Rosati, F. (2014). Aynı üniversite fakültesindeki akrabalar: Kayırmacılık mı yoksa liyakat mı? Scientometrics, 101, 737-749.
  2. Adamovic, M. (2023). Organizational justice research: A review, synthesis, and research agenda. European Management Review. doi: 10.1111/emre.12564
  3. Adams, J. S. (1965). Inequity in social exchange. Advances in Experimental Social Psychology, 2, 267-299.
  4. Adedoyin, O. (2010). Using IRT approach to detect gender biased items in public examinations: A case study from the Botswana junior certificate examination in mathematics. Educational Research and Reviews, 5(7), 385.
  5. Akar, S. (2020). Örgüt kültüründe bir iş ahlakı problemi olarak nepotizm. Management Journal, 22(4), 25-39. doi: 10.33712/mana.697413
  6. Akgül, A. & Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri, SPSS’te işletme yönetimi uygulamaları. Ankara: Emek Ofset Ltd. Şti.
  7. Aktan, E. & Aydıntan, B. (2021). Cameron-Freeman Örgüt kültürü türleri ekseninde örgüt kültürü ve bilgi güvenliği algısı ilişkisi: Devlet üniversitelerinde bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(4), 324–344. Alhamad, A.M., Aljanabi, B.R.H. & Almaali, A.A.H. (2022). The relationship between organizational justice, organizational trust, and organizational citizenship behavior: A case study of the employees of the Karabuk University. Sumerianz Journal of Business Management and Marketing, 5(1), 8-15. doi: 10.47752/sjbmm.51.1.7
  8. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, Engin. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (5. bs.). Sakarya: Sakarya Kitapevi.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 23, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

September 23, 2024

Acceptance Date

October 21, 2024

Published in Issue

Year 2025 Volume: 21 Number: 1

APA
Kanoğlu, M. F. (2025). Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 21(1), 150-170. https://izlik.org/JA98SA43YB
AMA
1.Kanoğlu MF. Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü. ESAD. 2025;21(1):150-170. https://izlik.org/JA98SA43YB
Chicago
Kanoğlu, Mehmet Fatih. 2025. “Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21 (1): 150-70. https://izlik.org/JA98SA43YB.
EndNote
Kanoğlu MF (June 1, 2025) Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21 1 150–170.
IEEE
[1]M. F. Kanoğlu, “Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü”, ESAD, vol. 21, no. 1, pp. 150–170, June 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA98SA43YB
ISNAD
Kanoğlu, Mehmet Fatih. “Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 21/1 (June 1, 2025): 150-170. https://izlik.org/JA98SA43YB.
JAMA
1.Kanoğlu MF. Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü. ESAD. 2025;21:150–170.
MLA
Kanoğlu, Mehmet Fatih. “Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 21, no. 1, June 2025, pp. 150-7, https://izlik.org/JA98SA43YB.
Vancouver
1.Mehmet Fatih Kanoğlu. Nepotizmin Kurum Kültürüne Etkisinde Örgütsel Adaletin Aracı Rolü. ESAD [Internet]. 2025 Jun. 1;21(1):150-7. Available from: https://izlik.org/JA98SA43YB

Adress: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Fax: 0 374 253 45 21 E-mail: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Publish) : 1306-2174 ISSN (Electronic) : 1306-3553