Research Article

Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz

Volume: 22 Number: 1 June 29, 2026
EN TR

Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz

Abstract

Bu çalışmada, Türkiye’nin Almanya’ya yönelik fındık ihracatını belirleyen makroekonomik faktörler 2005–2023 dönemi için Augmented ARDL (A-ARDL) yöntemiyle analiz edilmiştir. A-ARDL sınır testi, Türkiye’nin Almanya’ya fındık ihracatı ile Almanya’nın reel kişi başına geliri, reel döviz kuru, Türkiye’nin kişi başına geliri ve petrol fiyatları arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Uzun dönem katsayıları, Almanya gelirindeki %1’lik artışın ihracatı yaklaşık %3,15 oranında artırdığını; reel döviz kurundaki artışın ise ihracatı azalttığını ortaya koymaktadır. Petrol fiyatları uzun dönemde anlamlı bir etki göstermezken, Türkiye’nin kişi başına gelir artışı iç talep baskısı nedeniyle ihracatı düşürmektedir. Kısa dönem sonuçları da Almanya gelirinin ihracatı desteklediğini, reel kurun ise negatif etkisini sürdürdüğünü doğrulamaktadır. Bu bulgular, ihracat politikası açısından iki temel noktaya işaret etmektedir: (i) Almanya gibi yüksek gelirli pazarlarda talep genişlemelerinin yakından izlenmesi ve bu dönemlerde Türkiye’nin tedarik kapasitesinin güçlendirilmesi önem taşımaktadır; (ii) fındık ihracatının sürdürülebilirliği için rekabetçi ancak istikrarlı bir reel döviz kuru yapısının korunması gerekmektedir. İç talep–ihracat dengesi gözetilerek yapılacak sektörel arz planlaması da ihracat performansını destekleyebilecektir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin küresel fındık piyasasındaki lider konumu ve Almanya pazarının stratejik önemi dikkate alındığında, hem makroekonomik politika hem de sektör odaklı stratejiler için yol gösterici niteliktedir.

Keywords

Supporting Institution

Destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Ethical Statement

Etik ihlali bulunmamaktadır.

Thanks

Teşekkür edecek bir şahıs veya kurum bulunmamaktadır.

References

  1. Arize, A. C., Osang, T., & Slottje, D. J. (2000). Exchange-rate volatility and foreign trade: Evidence from thirteen LDCs. Journal of Business & Economic Statistics, 18(1), 10–17. https://doi.org/10.1080/07350015.2000.10524843
  2. Armington, P. S. (1969). A theory of demand for products distinguished by place of production. IMF Staff Papers, 16(1), 159–178. https://doi.org/10.2307/3866403
  3. Backus, D. K., & Crucini, M. J. (2000). Oil prices and the terms of trade. Journal of International Economics, 50(1), 185–213. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(98)00064-6
  4. Bahmani-Oskooee, M., & Kara, O. (2005). Income and price elasticities of trade: some new estimates. The International Trade Journal, 19(2), 165-178. https://doi.org/10.1080/08853900590933125
  5. Balcılar, M., Bal, H., Algan, N., & Demiral, M. (2014). Turkey’s export performance: Examining the main determinants of export volume (1995–2012). Ege Academic Review, 14(3), 451–462. https://izlik.org/JA29NZ74SX
  6. Bayar, G., Ünal, M., & Tokpunar, S. (2015). Determinants of Turkish exports to European Union countries: A sectoral panel data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 51(6), 1307–1325. https://doi.org/10.1080/1540496X.2015.1011506
  7. Ceyhan, T., & Gürsoy, S. (2021). The J-curve hypothesis: An analysis for Turkey. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(3), 1169–1181. https://doi.org/10.36362/gumus.948428
  8. Chen, S. S., & Hsu, K. W. (2012). Reverse globalization: Does high oil price volatility discourage international trade? Energy Economics, 34(5), 1634–1643. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2012.01.005

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied Microeconometrics, Agricultural Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2026

Submission Date

December 19, 2025

Acceptance Date

February 21, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 22 Number: 1

APA
Aydın, R. (2026). Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(1), 84-98. https://izlik.org/JA97KW97US
AMA
1.Aydın R. Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz. ESAD. 2026;22(1):84-98. https://izlik.org/JA97KW97US
Chicago
Aydın, Recai. 2026. “Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 (1): 84-98. https://izlik.org/JA97KW97US.
EndNote
Aydın R (June 1, 2026) Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 1 84–98.
IEEE
[1]R. Aydın, “Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz”, ESAD, vol. 22, no. 1, pp. 84–98, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA97KW97US
ISNAD
Aydın, Recai. “Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22/1 (June 1, 2026): 84-98. https://izlik.org/JA97KW97US.
JAMA
1.Aydın R. Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz. ESAD. 2026;22:84–98.
MLA
Aydın, Recai. “Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 22, no. 1, June 2026, pp. 84-98, https://izlik.org/JA97KW97US.
Vancouver
1.Recai Aydın. Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz. ESAD [Internet]. 2026 Jun. 1;22(1):84-98. Available from: https://izlik.org/JA97KW97US

Adress: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Fax: 0 374 253 45 21 E-mail: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Publish) : 1306-2174 ISSN (Electronic) : 1306-3553