Determinants of Turkey’s Hazelnut Exports to Germany: An Analysis Using the Augmented ARDL Approach

Öz

In this study, the macroeconomic determinants of Turkey’s hazelnut exports to Germany are analyzed for the period 2005–2023 using the Augmented ARDL (A-ARDL) approach. The A-ARDL bounds test indicates the existence of a long-run cointegration relationship between Turkey’s hazelnut exports to Germany and Germany’s real per capita income, the real exchange rate, Turkey’s per capita income, and global oil prices. The long-run coefficients reveal that a 1% increase in Germany’s income raises Turkey’s hazelnut exports by approximately 3.15%, while an increase in the real exchange rate exerts a negative effect on export volumes. Although oil prices do not display a significant long-run impact, the rise in Turkey’s per capita income reduces exports due to domestic demand pressures. Short-run results also confirm that Germany’s income supports export growth, whereas the real exchange rate continues to have an adverse effect. These findings highlight two key implications for export policy: (i) monitoring demand expansions in high-income markets such as Germany and strengthening Turkey’s supply capacity during such periods is crucial; and (ii) maintaining a competitive yet stable real exchange rate structure is essential for the sustainability of hazelnut exports. Moreover, sector-specific supply planning that takes the domestic demand–export balance into account may further enhance export performance. Considering Turkey’s leading position in the global hazelnut market and the strategic importance of the German market, the results provide valuable insights for both macroeconomic policymaking and sector-oriented strategies.

Anahtar Kelimeler

• Hazelnut Exports
• Germany
• Turkey
• Oil Prices
• Real Exchange Rate

Türkiye’nin Almanya’ya Fındık İhracatının Belirleyicileri: Genişletilmiş ARDL Yaklaşımıyla Bir Analiz

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’nin Almanya’ya yönelik fındık ihracatını belirleyen makroekonomik faktörler 2005–2023 dönemi için Augmented ARDL (A-ARDL) yöntemiyle analiz edilmiştir. A-ARDL sınır testi, Türkiye’nin Almanya’ya fındık ihracatı ile Almanya’nın reel kişi başına geliri, reel döviz kuru, Türkiye’nin kişi başına geliri ve petrol fiyatları arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Uzun dönem katsayıları, Almanya gelirindeki %1’lik artışın ihracatı yaklaşık %3,15 oranında artırdığını; reel döviz kurundaki artışın ise ihracatı azalttığını ortaya koymaktadır. Petrol fiyatları uzun dönemde anlamlı bir etki göstermezken, Türkiye’nin kişi başına gelir artışı iç talep baskısı nedeniyle ihracatı düşürmektedir. Kısa dönem sonuçları da Almanya gelirinin ihracatı desteklediğini, reel kurun ise negatif etkisini sürdürdüğünü doğrulamaktadır. Bu bulgular, ihracat politikası açısından iki temel noktaya işaret etmektedir: (i) Almanya gibi yüksek gelirli pazarlarda talep genişlemelerinin yakından izlenmesi ve bu dönemlerde Türkiye’nin tedarik kapasitesinin güçlendirilmesi önem taşımaktadır; (ii) fındık ihracatının sürdürülebilirliği için rekabetçi ancak istikrarlı bir reel döviz kuru yapısının korunması gerekmektedir. İç talep–ihracat dengesi gözetilerek yapılacak sektörel arz planlaması da ihracat performansını destekleyebilecektir. Elde edilen bulgular, Türkiye’nin küresel fındık piyasasındaki lider konumu ve Almanya pazarının stratejik önemi dikkate alındığında, hem makroekonomik politika hem de sektör odaklı stratejiler için yol gösterici niteliktedir.

Anahtar Kelimeler

• Fındık İhracatı
• Almanya
• Türkiye
• Petrol Fiyatları
• Reel Döviz Kuru
• Milli Gelir

Destekleyen Kurum

Destekleyen bir kurum bulunmamaktadır.

Etik Beyan

Etik ihlali bulunmamaktadır.

Teşekkür

Teşekkür edecek bir şahıs veya kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

1. Arize, A. C., Osang, T., & Slottje, D. J. (2000). Exchange-rate volatility and foreign trade: Evidence from thirteen LDCs. Journal of Business & Economic Statistics, 18(1), 10–17. https://doi.org/10.1080/07350015.2000.10524843
2. Armington, P. S. (1969). A theory of demand for products distinguished by place of production. IMF Staff Papers, 16(1), 159–178. https://doi.org/10.2307/3866403
3. Backus, D. K., & Crucini, M. J. (2000). Oil prices and the terms of trade. Journal of International Economics, 50(1), 185–213. https://doi.org/10.1016/S0022-1996(98)00064-6
4. Bahmani-Oskooee, M., & Kara, O. (2005). Income and price elasticities of trade: some new estimates. The International Trade Journal, 19(2), 165-178. https://doi.org/10.1080/08853900590933125
5. Balcılar, M., Bal, H., Algan, N., & Demiral, M. (2014). Turkey’s export performance: Examining the main determinants of export volume (1995–2012). Ege Academic Review, 14(3), 451–462. https://izlik.org/JA29NZ74SX
6. Bayar, G., Ünal, M., & Tokpunar, S. (2015). Determinants of Turkish exports to European Union countries: A sectoral panel data analysis. Emerging Markets Finance and Trade, 51(6), 1307–1325. https://doi.org/10.1080/1540496X.2015.1011506
7. Ceyhan, T., & Gürsoy, S. (2021). The J-curve hypothesis: An analysis for Turkey. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 12(3), 1169–1181. https://doi.org/10.36362/gumus.948428
8. Chen, S. S., & Hsu, K. W. (2012). Reverse globalization: Does high oil price volatility discourage international trade? Energy Economics, 34(5), 1634–1643. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2012.01.005

9. De Vita, G., & Abbott, A. (2004). The impact of exchange rate volatility on UK exports to EU countries. Scottish Journal of Political Economy, 51(1), 62–81. https://doi.org/10.1111/j.0036-9292.2004.05101004.x
10. EVDS (2025). Kurlar. https://evds2.tcmb.gov.tr/index.php?/evds/serieMarket. (Erişim Tarihi: 12.08.2025)
11. FAO (2025). Hazelnut: Production and trade statistics. https://www.fao.org/4/x4484e/x4484e03.htm. (Erişim Tarihi: 12.08.2025)
12. FRED (2025). Federal Reserve Economic Data. https://fred.stlouisfed.org. (Erişim Tarihi: 12.08.2025) Hamilton, J. D. (1983). Oil and the macroeconomy since World War II. Journal of Political Economy, 91(2), 228–248.
13. Hooper, P., Johnson, K., & Marquez, J. (2000). Trade elasticities for the G-7 countries (Princeton Studies in International Economics No. 87).
14. Hooper, P., & Kohlhagen, S. W. (1978). The effect of exchange rate uncertainty on the prices and volume of international trade. Journal of International Economics, 8(4), 483–511. https://doi.org/10.1016/0022-1996(78)90001-8
15. Houthakker, H. S., & Magee, S. P. (1969). Income and price elasticities in world trade. The Review of Economics and Statistics, 51(2), 111–125. https://doi.org/10.2307/1926720
16. Karagöz, K. (2016). Determining factors of Turkey's export performance: An empirical analysis. Procedia Economics and Finance, 38, 446–457. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(16)30216-7
17. KİB. (2025). Ülkelere göre ihracat istatistikleri: 2024–25 Türkiye fındık ihracatı. https://kib.org.tr/tr/ihracat-istatistikler-findik-istatistikleri-ulkelere-gore-ihracat-istatistikleri-1.html. (Erişim Tarihi: 12.08.2025)
18. Kilian, L. (2008). The economic effects of energy price shocks. Journal of Economic Literature, 46(4), 871–909. https://doi.org/10.1257/jel.46.4.871
19. Kırca, M. (2025). Küresel gelirin, döviz kurunun ve petrol fiyatının ihracat üzerindeki etkileri: Türkiye örneği. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 9(1), 173–194. https://doi.org/10.29216/ueip.1603385
20. Kızılkaya, F. (2021). Türkiye’de petrol fiyatları ve reel döviz kuru ilişkisinin asimetrik Fourier nedensellik analizi ile incelenmesi. İstanbul İktisat Dergisi, 71(2), 549–568. https://dx.doi.org/10.26650/ISTJECON2021-1019608
21. Krugman, P. (1980). Scale economies, product differentiation, and the pattern of trade. American economic review, 70(5), 950-959.
22. Krugman, P. R., Baldwin, R. E., Bosworth, B., & Hooper, P. (1987). The persistence of the US trade deficit. Brookings Papers on Economic Activity, 1987(1), 1–55. https://doi.org/10.2307/2534513
23. Lescaroux, F., & Mignon, V. (2008). On the influence of oil prices on economic activity and other macroeconomic and financial variables. OPEC Energy Review, 32(4), 343–380. https://doi.org/10.1111/j.1753-0237.2009.00157.x
24. McNown, R., Sam, C. Y. ve Goh, S. K. (2018). Bootstrapping the autoregressive distributed lag test for cointegration. Applied Economics, 50(13), 1509–1521. https://doi.org/10.1080/00036846.2017.1366643
25. Muhammad, A., Seale, J. L., Meade, B., & Regmi, A. (2011). International evidence on food consumption patterns: An update using 2005 International Comparison Program data (Economic Research Report No. 120). United States Department of Agriculture, Economic Research Service. https://www.ers.usda.gov/publications/pub-details/?pubid=47581
26. Perron, P. (1989). The Great Crash, the Oil Price Shock, and the Unit Root Hypothesis. Econometrica, 57(6), 1361. https://doi.org/10.2307/1913712
27. Pesaran, M. H., Shin, Y. ve Smith, R. J. (2001). Bounds testing approaches to the analysis of level relationships. Journal of Applied Econometrics, 16(3), 289–326. https://doi.org/10.1002/jae.616
28. Polat, M. A. (2019). Petrol fiyatlarının ve reel efektif döviz kurunun Türkiye’nin dış ticaret dengesine etkileri: Sınır testi yaklaşımı. Maliye ve Finans Yazıları, 112, 149–174. https://doi.org/10.33203/mfy.602961
29. Reimer, J., & Hertel, T. W. (2004). International cross section estimates of demand for use in the GTAP model, GTAP technical paper No. 23. Center for Global Trade Analysis, West Lafayette, Indiana.
30. Sam, C. Y. McNown, R., ve Goh, S. K. (2019). An augmented autoregressive distributed lag bounds test for cointegration. Economic Modelling, 80, 130–141. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2018.11.001
31. Senhadji, A., & Montenegro, C. E. (1999). Time series analysis of export demand equations: A cross-country analysis. IMF Staff Papers, 46(3), 259–273. https://doi.org/10.2307/3867643
32. World Bank (2025). GDP per capita (constant 2015 US$). https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.PCAP.KD. (Erişim Tarihi: 12.08.2025)
33. Yeter, F. (2023). Türkiye’de petrol fiyatlarının ihracat üzerindeki etkisinin araştırılması. Türk Dünyası Araştırmaları, 135(266), 111–128. https://doi.org/10.55773/tda.1368937