Research Article

İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği

Volume: 22 Number: 1 June 29, 2026
TR EN

İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği

Abstract

Bu çalışma, Afganistan’da toplam İslami bankacılık faaliyetleri ile ekonomik büyüme arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiyi ampirik olarak incelemektedir. 2013Q4-2024Q2 dönemi verilerini kapsayan çalışmada, ekonomik büyüme reel GSYİH (LRGDP) ile, İslami bankacılık faaliyetleri toplam varlıklar (LTA) ile ve kâr payı yatırım hesapları (LPSIA) ile temsil edilmiştir. Kontrol değişkeni olarak tüketici fiyat endeksi (LCPI) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler, Genişletilmiş Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (A-ARDL) yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, uzun dönemde kâr payı yatırım hesaplarının ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu (katsayı: 1.2249, p<0.01), enflasyonun ise büyümeyi olumsuz etkilediğini (katsayı: -1.2968, p<0.01) göstermektedir. İslami bankacılık toplam varlıklarının uzun dönem etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kısa dönemde değişkenler arasında dalgalı etkileşimler tespit edilmiş ve hata düzeltme mekanizmasının işlediği (ECT = -0.4163, p<0.01) görülmüştür. Çalışma, Afganistan’da İslami bankacılığın özellikle kâr payı yatırım hesapları kanalıyla ekonomik büyümeyi desteklediğini ortaya koymakta; fiyat istikrarı ve kurumsal reformların önemini vurgulamaktadır.

Keywords

References

  1. Abduh, M., & Chowdhury, N. T. (2012). Does Islamic banking matter for economic growth in Bangladesh? Journal of Islamic Economics, Banking and Finance, 8(3), 104-113.
  2. Abedifar, P., Hasan, I., & Tarazi, A. (2013). Finance–growth nexus and dual-banking systems: Relative importance of Islamic banks. Journal of Banking & Finance, 37(6), 2046–2063. DOI: 10.1016/j.jbankfin.2012.12.017
  3. Alafif, W. M. S. (2016). An empirical evaluation of the impact of Islamic financing on economic growth in Saudi Arabia (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Effat University.
  4. Aman, N. (2024). Islamic banking deposits and finance products in Afghanistan. Nangarhar University Social Science Journal, 1(1), 28-31. DOI: 10.70436/nussj.v1i01.8
  5. Arif, A. Q. (2006). Afganistan bankacılık sisteminin değerlendirilmesi [Farsça]. İntişârât-ı Ferheng.
  6. Arslan, E., Bora, A., & Amanat, A. H. (2020). Comparative analysis of conventional and Islamic banking: The case of Bakhtar Bank transforming into Islamic Bank of Afghanistan. Yönetim ve Ekonomi, 27(3), 479-493. DOI: 10.18657/yonveek.711902
  7. Askari, H., Iqbal, Z., & Mirakhor, A. (2015). Introduction to Islamic economics: Theory and application. John Wiley & Sons.
  8. Askarzada, A. R. (2018). Islamic vs. conventional banking in Afghanistan. SSRN. https://ssrn.com/abstract=3301445

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Growth, Monetary-Banking

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 29, 2026

Submission Date

April 22, 2026

Acceptance Date

June 24, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 22 Number: 1

APA
Sanjar, S. (2026). İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(1), 259-280. https://izlik.org/JA22HT82HF
AMA
1.Sanjar S. İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. ESAD. 2026;22(1):259-280. https://izlik.org/JA22HT82HF
Chicago
Sanjar, Sanaullah. 2026. “İslami Bankacılık Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 (1): 259-80. https://izlik.org/JA22HT82HF.
EndNote
Sanjar S (June 1, 2026) İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 1 259–280.
IEEE
[1]S. Sanjar, “İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”, ESAD, vol. 22, no. 1, pp. 259–280, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA22HT82HF
ISNAD
Sanjar, Sanaullah. “İslami Bankacılık Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22/1 (June 1, 2026): 259-280. https://izlik.org/JA22HT82HF.
JAMA
1.Sanjar S. İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. ESAD. 2026;22:259–280.
MLA
Sanjar, Sanaullah. “İslami Bankacılık Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”. Ekonomik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 22, no. 1, June 2026, pp. 259-80, https://izlik.org/JA22HT82HF.
Vancouver
1.Sanaullah Sanjar. İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. ESAD [Internet]. 2026 Jun. 1;22(1):259-80. Available from: https://izlik.org/JA22HT82HF

Adress: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Fax: 0 374 253 45 21 E-mail: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Publish) : 1306-2174 ISSN (Electronic) : 1306-3553