Araştırma Makalesi

İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği

Cilt: 22 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği

Öz

Bu çalışma, Afganistan’da toplam İslami bankacılık faaliyetleri ile ekonomik büyüme arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiyi ampirik olarak incelemektedir. 2013Q4-2024Q2 dönemi verilerini kapsayan çalışmada, ekonomik büyüme reel GSYİH (LRGDP) ile, İslami bankacılık faaliyetleri toplam varlıklar (LTA) ile ve kâr payı yatırım hesapları (LPSIA) ile temsil edilmiştir. Kontrol değişkeni olarak tüketici fiyat endeksi (LCPI) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler, Genişletilmiş Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (A-ARDL) yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, uzun dönemde kâr payı yatırım hesaplarının ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu (katsayı: 1.2249, p<0.01), enflasyonun ise büyümeyi olumsuz etkilediğini (katsayı: -1.2968, p<0.01) göstermektedir. İslami bankacılık toplam varlıklarının uzun dönem etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Kısa dönemde değişkenler arasında dalgalı etkileşimler tespit edilmiş ve hata düzeltme mekanizmasının işlediği (ECT = -0.4163, p<0.01) görülmüştür. Çalışma, Afganistan’da İslami bankacılığın özellikle kâr payı yatırım hesapları kanalıyla ekonomik büyümeyi desteklediğini ortaya koymakta; fiyat istikrarı ve kurumsal reformların önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abduh, M., & Chowdhury, N. T. (2012). Does Islamic banking matter for economic growth in Bangladesh? Journal of Islamic Economics, Banking and Finance, 8(3), 104-113.
  2. Abedifar, P., Hasan, I., & Tarazi, A. (2013). Finance–growth nexus and dual-banking systems: Relative importance of Islamic banks. Journal of Banking & Finance, 37(6), 2046–2063. DOI: 10.1016/j.jbankfin.2012.12.017
  3. Alafif, W. M. S. (2016). An empirical evaluation of the impact of Islamic financing on economic growth in Saudi Arabia (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Effat University.
  4. Aman, N. (2024). Islamic banking deposits and finance products in Afghanistan. Nangarhar University Social Science Journal, 1(1), 28-31. DOI: 10.70436/nussj.v1i01.8
  5. Arif, A. Q. (2006). Afganistan bankacılık sisteminin değerlendirilmesi [Farsça]. İntişârât-ı Ferheng.
  6. Arslan, E., Bora, A., & Amanat, A. H. (2020). Comparative analysis of conventional and Islamic banking: The case of Bakhtar Bank transforming into Islamic Bank of Afghanistan. Yönetim ve Ekonomi, 27(3), 479-493. DOI: 10.18657/yonveek.711902
  7. Askari, H., Iqbal, Z., & Mirakhor, A. (2015). Introduction to Islamic economics: Theory and application. John Wiley & Sons.
  8. Askarzada, A. R. (2018). Islamic vs. conventional banking in Afghanistan. SSRN. https://ssrn.com/abstract=3301445

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Büyüme, Para-Bankacılık

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2026

Kabul Tarihi

24 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 22 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sanjar, S. (2026). İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(1), 259-280. https://izlik.org/JA22HT82HF
AMA
1.Sanjar S. İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. ESAD. 2026;22(1):259-280. https://izlik.org/JA22HT82HF
Chicago
Sanjar, Sanaullah. 2026. “İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 (1): 259-80. https://izlik.org/JA22HT82HF.
EndNote
Sanjar S (01 Haziran 2026) İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22 1 259–280.
IEEE
[1]S. Sanjar, “İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”, ESAD, c. 22, sy 1, ss. 259–280, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22HT82HF
ISNAD
Sanjar, Sanaullah. “İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 22/1 (01 Haziran 2026): 259-280. https://izlik.org/JA22HT82HF.
JAMA
1.Sanjar S. İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. ESAD. 2026;22:259–280.
MLA
Sanjar, Sanaullah. “İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği”. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 22, sy 1, Haziran 2026, ss. 259-80, https://izlik.org/JA22HT82HF.
Vancouver
1.Sanaullah Sanjar. İslami Bankacılık ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Afganistan Örneği. ESAD [Internet]. 01 Haziran 2026;22(1):259-80. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22HT82HF

İletişim Adresi: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 14030 Gölköy-BOLU

Tel: 0 374 254 10 00 / 14 86 Faks: 0 374 253 45 21 E-posta: iibfdergi@ibu.edu.tr

ISSN (Basılı) : 1306-2174 ISSN (Elektronik) : 1306-3553