Türkiye’ de Bütçe Açıklarının Sürdürülebilirliğinin Ampirik Olarak Analizi: 1950-2015 Dönemi

Gelişme yolundaki ülkelerde bütçe açıkları önemli bir sorun oluşturmaktadır. Bunda kamu gelirlerinin yetersizliği ve başarısız maliye politikası uygulamalarının önemli bir rolü bulunmaktadır. Bütçe açıklarının giderek artması ve sürdürülebilirliği konusunda karşılaşılan endişeler ülkelerin borç finansmanı sorunuyla karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır. Bütçenin sürdürülebilirliği ise kamu finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi, vergi reformu, dengeli faiz ve kur politikası gibi politikaların uygulanmasını gerektirmektedir. Türkiye’ de 1990’ lı yıllarda bütçe açıklarını karşılamak için yüksek faizle borçlanma açık sorununu daha da derinleştirilmiştir. 2000 yılı sonrası uygulanan reformlar ve
mali düzenlemeler ile bütçe açıkları büyük ölçüde kontrol altına alınmıştır. Bu çalışmada 1950-2015 yılları arasındaki konsolide bütçe gelir ve giderleri ile ilgili datalar kullanılarak dışsal şokların bütçe açığı üzerindeki etkisi ve sürdürülebilirliği birim kök testleri ile analiz edilmiştir. Analizde ilk olarak
doğrusallığı dikkate almayan birim kök testleri uygulanmış ve serinin durağan olduğu belirlenmiştir. Ardından doğrusallığı da dikkate alan fourier birim kök testi uygulanmış ve serinin durağan olduğu belirlenmiştir. Serinin uğradığı dışsal şokların etkisinin kalıcı olmayacağı ve bütçe açığının sürdürülebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Bütçe açıkları, Sürdürülebilirlik, ADF ve PP birim kök testleri, Lee ve Strazicich
birim kök testleri, Fourier KSS birim kök testleri, Harvey vd. doğrusallık testi