EN
TR
ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ
Abstract
Bu çalışma, öğretmenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirleyebilmek için bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Psikolojik esneklik, Kabul ve Kararlılık Kuramı’ nın temelidir ve kişinin şimdiki anda var olan duygu ve düşünceleriyle temasta olması ve kişinin kendisi için önemli olan değerleri doğrultusunda davranmasıdır. Öğretmelerin eğitim ortamlarındaki psikolojik esneklik düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracı bulunmamaktadır. Bu amaçla geliştirilen Öğretmen Psikolojik Esneklik Ölçeği’nin geçerlilik ve güvenirliğini belirlemeye yönelik analizler 717 öğretmenden elde edilen veriler üzerinde yapılmıştır. Yapı geçerliği analizleri, ölçeğin 6 faktörlü bir yapıdan oluştuğunu göstermektedir. Bu yapının, farklı bir örneklemden elde edilen verilerle uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğu (x^2/df=1,52, RMSEA=,04, SRMR=,03, GFI=,90, AGFI=,87, CFI=,92 ve NNFI(TLI)=,91) kanıtlanmıştır. Ölçeğin, ölçüt bağıntılı geçerliği, ‘İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu’ ve ‘Kabul ve Eylem Formu-II’ ile incelenmiştir. İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu ile ölçek arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu (r=.67, p < .01), Kabul ve Eylem Formu-II ile negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu (r=.-50, p < .01) belirlenmiştir. Ölçeğin güvenirliği ise Cronbach Alpha katsayısı (Alpha = .80) ve test-tekrar test (r=.77, p<.01) korelasyonuyla test edilmiştir. Çalışma sonucunda, Öğretmen Psikolojik Esneklik Ölçeği, bilimsel kullanıma uygunluğu tartışılmış ve geliştirilmiş olan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğuna karar verilmiştir.
Keywords
References
- Arch, J. J. & Mitchell, J. L. (2016). An acceptance and commitment therapy (ACT) group intervention for cancer survivors experiencing anxiety at re-entry. Psycho-Oncology, 25(5), 610-615. https: / /doi.org/ 10.1186/s12885-019-5289-x.
- Aydın, G., Aydın, Y. & Karacan Özdemir, N. (2020). İş yaşamında kabul ve eylem formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 3(1), 32-54.
- Bond, F. W. & Bunce, D. (2003). The role of acceptance and job control in mental health, job satisfaction, and work performance. Journal of Applied Psychology, 88(6), 1057–1067. https: / /doi.org/ 10.1037/0021-9010.88.6.1057
- Bach, P. & Moran, D. (2008). ACT in practice: Case conceptualization in Acceptance and Commitment Therapy. New Harbinger.
- Bond, F. W. & Flaxman, P. E. (2006). The ability of psychological flexibility and job control to predict learning, job performance, and mental health. Journal of Organizational Behavior Management, 26, 113-130. https://doi.org/10.1300/J075v26n01_05
- Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., Waltz, T. & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior Therapy, 42(4), 676-688. https://doi.org/ 10.1016/j.beth.2011.03.007
- Bond, F. W., Lloyd, J. & Guenole, N. (2013). The work related acceptance and action questionnaire: Initialpsychometric findings and their implications for measuring psychological flexibility in specific contexts. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 86, 331–347. https://doi.org/10.1111/joop.12001
- Bryman, A., & Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS release 10 for windows: A guide for social scientists. Routledge.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Other Fields of Education
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
January 27, 2023
Submission Date
November 1, 2022
Acceptance Date
December 28, 2022
Published in Issue
Year 2023 Volume: 22 Number: 85
APA
Çelik Aslan, H., & Tuzgöl Dost, M. (2023). ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(85), 86-102. https://doi.org/10.17755/esosder.1197849
AMA
1.Çelik Aslan H, Tuzgöl Dost M. ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. esosder. 2023;22(85):86-102. doi:10.17755/esosder.1197849
Chicago
Çelik Aslan, Hayrunnisa, and Meliha Tuzgöl Dost. 2023. “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 22 (85): 86-102. https://doi.org/10.17755/esosder.1197849.
EndNote
Çelik Aslan H, Tuzgöl Dost M (January 1, 2023) ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 22 85 86–102.
IEEE
[1]H. Çelik Aslan and M. Tuzgöl Dost, “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”, esosder, vol. 22, no. 85, pp. 86–102, Jan. 2023, doi: 10.17755/esosder.1197849.
ISNAD
Çelik Aslan, Hayrunnisa - Tuzgöl Dost, Meliha. “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 22/85 (January 1, 2023): 86-102. https://doi.org/10.17755/esosder.1197849.
JAMA
1.Çelik Aslan H, Tuzgöl Dost M. ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. esosder. 2023;22:86–102.
MLA
Çelik Aslan, Hayrunnisa, and Meliha Tuzgöl Dost. “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 85, Jan. 2023, pp. 86-102, doi:10.17755/esosder.1197849.
Vancouver
1.Hayrunnisa Çelik Aslan, Meliha Tuzgöl Dost. ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. esosder. 2023 Jan. 1;22(85):86-102. doi:10.17755/esosder.1197849
Cited By
Türkiye’de Birinci Sınıf Öğretmenlerinin Duygu Durumları: Sistematik Bir İnceleme
Yaşadıkça Eğitim
https://doi.org/10.33308/26674874.2026401988Psychological Flexibility Scale: Validity and Reliability Study
Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.17984/adyuebd.1660097