Araştırma Makalesi

ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ

Cilt: 22 Sayı: 85 27 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Bu çalışma, öğretmenlerin psikolojik esneklik düzeylerini belirleyebilmek için bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamaktadır. Psikolojik esneklik, Kabul ve Kararlılık Kuramı’ nın temelidir ve kişinin şimdiki anda var olan duygu ve düşünceleriyle temasta olması ve kişinin kendisi için önemli olan değerleri doğrultusunda davranmasıdır. Öğretmelerin eğitim ortamlarındaki psikolojik esneklik düzeylerini belirlemeye yönelik bir ölçme aracı bulunmamaktadır. Bu amaçla geliştirilen Öğretmen Psikolojik Esneklik Ölçeği’nin geçerlilik ve güvenirliğini belirlemeye yönelik analizler 717 öğretmenden elde edilen veriler üzerinde yapılmıştır. Yapı geçerliği analizleri, ölçeğin 6 faktörlü bir yapıdan oluştuğunu göstermektedir. Bu yapının, farklı bir örneklemden elde edilen verilerle uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir düzeyde uyumlu olduğu (x^2/df=1,52, RMSEA=,04, SRMR=,03, GFI=,90, AGFI=,87, CFI=,92 ve NNFI(TLI)=,91) kanıtlanmıştır. Ölçeğin, ölçüt bağıntılı geçerliği, ‘İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu’ ve ‘Kabul ve Eylem Formu-II’ ile incelenmiştir. İş Yaşamında Kabul ve Eylem Formu ile ölçek arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu (r=.67, p < .01), Kabul ve Eylem Formu-II ile negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu (r=.-50, p < .01) belirlenmiştir. Ölçeğin güvenirliği ise Cronbach Alpha katsayısı (Alpha = .80) ve test-tekrar test (r=.77, p<.01) korelasyonuyla test edilmiştir. Çalışma sonucunda, Öğretmen Psikolojik Esneklik Ölçeği, bilimsel kullanıma uygunluğu tartışılmış ve geliştirilmiş olan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğuna karar verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arch, J. J. & Mitchell, J. L. (2016). An acceptance and commitment therapy (ACT) group intervention for cancer survivors experiencing anxiety at re-entry. Psycho-Oncology, 25(5), 610-615. https: / /doi.org/ 10.1186/s12885-019-5289-x.
  2. Aydın, G., Aydın, Y. & Karacan Özdemir, N. (2020). İş yaşamında kabul ve eylem formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 3(1), 32-54.
  3. Bond, F. W. & Bunce, D. (2003). The role of acceptance and job control in mental health, job satisfaction, and work performance. Journal of Applied Psychology, 88(6), 1057–1067. https: / /doi.org/ 10.1037/0021-9010.88.6.1057
  4. Bach, P. & Moran, D. (2008). ACT in practice: Case conceptualization in Acceptance and Commitment Therapy. New Harbinger.
  5. Bond, F. W. & Flaxman, P. E. (2006). The ability of psychological flexibility and job control to predict learning, job performance, and mental health. Journal of Organizational Behavior Management, 26, 113-130. https://doi.org/10.1300/J075v26n01_05
  6. Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., Waltz, T. & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior Therapy, 42(4), 676-688. https://doi.org/ 10.1016/j.beth.2011.03.007
  7. Bond, F. W., Lloyd, J. & Guenole, N. (2013). The work related acceptance and action questionnaire: Initialpsychometric findings and their implications for measuring psychological flexibility in specific contexts. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 86, 331–347. https://doi.org/10.1111/joop.12001
  8. Bryman, A., & Cramer, D. (2001). Quantitative data analysis with SPSS release 10 for windows: A guide for social scientists. Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2022

Kabul Tarihi

28 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 22 Sayı: 85

Kaynak Göster

APA
Çelik Aslan, H., & Tuzgöl Dost, M. (2023). ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(85), 86-102. https://doi.org/10.17755/esosder.1197849
AMA
1.Çelik Aslan H, Tuzgöl Dost M. ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. esosder. 2023;22(85):86-102. doi:10.17755/esosder.1197849
Chicago
Çelik Aslan, Hayrunnisa, ve Meliha Tuzgöl Dost. 2023. “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 22 (85): 86-102. https://doi.org/10.17755/esosder.1197849.
EndNote
Çelik Aslan H, Tuzgöl Dost M (01 Ocak 2023) ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 22 85 86–102.
IEEE
[1]H. Çelik Aslan ve M. Tuzgöl Dost, “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”, esosder, c. 22, sy 85, ss. 86–102, Oca. 2023, doi: 10.17755/esosder.1197849.
ISNAD
Çelik Aslan, Hayrunnisa - Tuzgöl Dost, Meliha. “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 22/85 (01 Ocak 2023): 86-102. https://doi.org/10.17755/esosder.1197849.
JAMA
1.Çelik Aslan H, Tuzgöl Dost M. ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. esosder. 2023;22:86–102.
MLA
Çelik Aslan, Hayrunnisa, ve Meliha Tuzgöl Dost. “ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 85, Ocak 2023, ss. 86-102, doi:10.17755/esosder.1197849.
Vancouver
1.Hayrunnisa Çelik Aslan, Meliha Tuzgöl Dost. ÖĞRETMEN PSİKOLOJİK ESNEKLİK ÖLÇEĞİ’ NİN GELİŞTİRİLMESİ. esosder. 01 Ocak 2023;22(85):86-102. doi:10.17755/esosder.1197849

Cited By

   21765     

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ESBD Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiştir. Marka No:2011/119849.