TR
EN
Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem
Abstract
Bu çalışma, meta-sentez yönteminin kavramsal çerçevesini, tarihsel gelişimini ve uygulama süreçlerini ele almaktadır. Meta-sentez, nitel araştırmalardan elde edilen verilerin sistematik bir şekilde sentezlenerek yeni teorik modeller oluşturulmasını sağlayan bir yöntemdir. Geleneksel literatür derlemelerinden farklı olarak, yalnızca araştırmaları özetlemek yerine, farklı bağlamlardan elde edilen nitel bulguları bütünleştirerek daha geniş teorik çerçeveler geliştirmeyi hedeflemektedir. Çalışmada, meta-sentezin literatür tarama, dahil etme ve dışlama kriterlerinin belirlenmesi, kalite değerlendirme süreçleri ve veri analizi gibi temel aşamaları açıklanmaktadır. PRISMA, CASP ve JBI gibi metodolojik araçların sürece dahil edilmesinin, sentez sürecinin güvenilirliğini artırdığı vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, çalışmaların seçimindeki belirsizlikler, metodolojik çeşitlilik, bağlamsal farklılıklar ve araştırmacı yanlılığı, meta-sentezin sınırlılıkları arasında yer almaktadır. Yöntemin daha güvenilir hale getirilmesi için teknolojik yeniliklerin entegrasyonu ve metodolojik standartların geliştirilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, meta-sentez yöntemi, disiplinler arası bilgi üretimini destekleyen güçlü bir analiz tekniğidir. Ancak, yöntemsel şeffaflığın artırılması ve daha sistematik bir çerçeve oluşturulması, meta-sentezin bilimsel alandaki güvenilirliğini artırmak adına önem arz etmektedir
Keywords
Ethical Statement
Bu çalışma, araştırmacı tarafından toplanan birincil veri (anket, görüşme vb.) içermeyen teorik bir literatür derlemesidir. Bu nedenle, Etik Kurul Onayı gerekmemektedir. Çalışmanın tüm süreçlerinde akademik dürüstlük ilkesine bağlı kalınmış, kullanılan tüm kaynaklara APA 7 atıf sistemine uygun şekilde tam ve şeffaf bir atıf yapılmıştır. Çalışma, hiçbir çıkar çatışması taşımamaktadır.
References
- Aküzüm, C., & Özmen, F. (2014). Eğitim denetmenlerinin mesleki gelişim, tükenmişlik ve iş doyumuna ilişkin bir meta-sentez çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(49), 31-54. https://doi.org/10.17755/esosder.88173
- Atkinson, C. F. (2024). Cheap, quick, and rigorous: Artificial intelligence and the systematic literature review. Social Science Computer Review, 42(2), 376-393. https://doi.org/10.1177/08944393231196281
- Barnett-Page, E., & Thomas, J. (2009). Methods for the synthesis of qualitative research: a critical review. BMC Medical Research Methodology, 9(59). https://doi.org/10.1186/1471-2288-9-59
- Bazeley, P., & Jackson, K. (2013). Qualitative data analysis with NVivo. SAGE Publications.
- Bergdahl, E. (2019). Is meta-synthesis turning rich descriptions into thin reductions? A criticism of meta-aggregation as a form of qualitative synthesis. Nursing Inquiry, 26(1), e12273. https://doi.org/10.1111/nin.12273
- Bondas, T., & Hall, E. O. (2007). Challenges in approaching metasynthesis research. Qualitative Health Research, 17(1), 113-121. https://doi.org/10.1177/1049732306295879
- Bramer, W. M., De Jonge, G. B., Rethlefsen, M. L., Mast, F., & Kleijnen, J. (2018). A systematic approach to searching: an efficient and complete method to develop literature searches. Journal of the Medical Library Association, 106(4), 531-541. https://doi.org/10.5195/jmla.2018.283
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Sociology (Other)
Journal Section
Review
Authors
Publication Date
January 28, 2026
Submission Date
March 13, 2025
Acceptance Date
November 30, 2025
Published in Issue
Year 2026 Volume: 25 Number: 1
APA
Dericioğulları Ergun, A. (2026). Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 177-199. https://doi.org/10.17755/esosder.1657490
AMA
1.Dericioğulları Ergun A. Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. esosder. 2026;25(1):177-199. doi:10.17755/esosder.1657490
Chicago
Dericioğulları Ergun, Ayşe. 2026. “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25 (1): 177-99. https://doi.org/10.17755/esosder.1657490.
EndNote
Dericioğulları Ergun A (January 1, 2026) Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25 1 177–199.
IEEE
[1]A. Dericioğulları Ergun, “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”, esosder, vol. 25, no. 1, pp. 177–199, Jan. 2026, doi: 10.17755/esosder.1657490.
ISNAD
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25/1 (January 1, 2026): 177-199. https://doi.org/10.17755/esosder.1657490.
JAMA
1.Dericioğulları Ergun A. Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. esosder. 2026;25:177–199.
MLA
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 25, no. 1, Jan. 2026, pp. 177-99, doi:10.17755/esosder.1657490.
Vancouver
1.Ayşe Dericioğulları Ergun. Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. esosder. 2026 Jan. 1;25(1):177-99. doi:10.17755/esosder.1657490