Derleme

Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem

Cilt: 25 Sayı: 1 28 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem

Öz

Bu çalışma, meta-sentez yönteminin kavramsal çerçevesini, tarihsel gelişimini ve uygulama süreçlerini ele almaktadır. Meta-sentez, nitel araştırmalardan elde edilen verilerin sistematik bir şekilde sentezlenerek yeni teorik modeller oluşturulmasını sağlayan bir yöntemdir. Geleneksel literatür derlemelerinden farklı olarak, yalnızca araştırmaları özetlemek yerine, farklı bağlamlardan elde edilen nitel bulguları bütünleştirerek daha geniş teorik çerçeveler geliştirmeyi hedeflemektedir. Çalışmada, meta-sentezin literatür tarama, dahil etme ve dışlama kriterlerinin belirlenmesi, kalite değerlendirme süreçleri ve veri analizi gibi temel aşamaları açıklanmaktadır. PRISMA, CASP ve JBI gibi metodolojik araçların sürece dahil edilmesinin, sentez sürecinin güvenilirliğini artırdığı vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, çalışmaların seçimindeki belirsizlikler, metodolojik çeşitlilik, bağlamsal farklılıklar ve araştırmacı yanlılığı, meta-sentezin sınırlılıkları arasında yer almaktadır. Yöntemin daha güvenilir hale getirilmesi için teknolojik yeniliklerin entegrasyonu ve metodolojik standartların geliştirilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, meta-sentez yöntemi, disiplinler arası bilgi üretimini destekleyen güçlü bir analiz tekniğidir. Ancak, yöntemsel şeffaflığın artırılması ve daha sistematik bir çerçeve oluşturulması, meta-sentezin bilimsel alandaki güvenilirliğini artırmak adına önem arz etmektedir

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma, araştırmacı tarafından toplanan birincil veri (anket, görüşme vb.) içermeyen teorik bir literatür derlemesidir. Bu nedenle, Etik Kurul Onayı gerekmemektedir. Çalışmanın tüm süreçlerinde akademik dürüstlük ilkesine bağlı kalınmış, kullanılan tüm kaynaklara APA 7 atıf sistemine uygun şekilde tam ve şeffaf bir atıf yapılmıştır. Çalışma, hiçbir çıkar çatışması taşımamaktadır.

Kaynakça

  1. Aküzüm, C., & Özmen, F. (2014). Eğitim denetmenlerinin mesleki gelişim, tükenmişlik ve iş doyumuna ilişkin bir meta-sentez çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(49), 31-54. https://doi.org/10.17755/esosder.88173
  2. Atkinson, C. F. (2024). Cheap, quick, and rigorous: Artificial intelligence and the systematic literature review. Social Science Computer Review, 42(2), 376-393. https://doi.org/10.1177/08944393231196281
  3. Barnett-Page, E., & Thomas, J. (2009). Methods for the synthesis of qualitative research: a critical review. BMC Medical Research Methodology, 9(59). https://doi.org/10.1186/1471-2288-9-59
  4. Bazeley, P., & Jackson, K. (2013). Qualitative data analysis with NVivo. SAGE Publications.
  5. Bergdahl, E. (2019). Is meta-synthesis turning rich descriptions into thin reductions? A criticism of meta-aggregation as a form of qualitative synthesis. Nursing Inquiry, 26(1), e12273. https://doi.org/10.1111/nin.12273
  6. Bondas, T., & Hall, E. O. (2007). Challenges in approaching metasynthesis research. Qualitative Health Research, 17(1), 113-121. https://doi.org/10.1177/1049732306295879
  7. Bramer, W. M., De Jonge, G. B., Rethlefsen, M. L., Mast, F., & Kleijnen, J. (2018). A systematic approach to searching: an efficient and complete method to develop literature searches. Journal of the Medical Library Association, 106(4), 531-541. https://doi.org/10.5195/jmla.2018.283
  8. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2025

Kabul Tarihi

30 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dericioğulları Ergun, A. (2026). Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 177-199. https://doi.org/10.17755/esosder.1657490
AMA
1.Dericioğulları Ergun A. Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. esosder. 2026;25(1):177-199. doi:10.17755/esosder.1657490
Chicago
Dericioğulları Ergun, Ayşe. 2026. “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25 (1): 177-99. https://doi.org/10.17755/esosder.1657490.
EndNote
Dericioğulları Ergun A (01 Ocak 2026) Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25 1 177–199.
IEEE
[1]A. Dericioğulları Ergun, “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”, esosder, c. 25, sy 1, ss. 177–199, Oca. 2026, doi: 10.17755/esosder.1657490.
ISNAD
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 25/1 (01 Ocak 2026): 177-199. https://doi.org/10.17755/esosder.1657490.
JAMA
1.Dericioğulları Ergun A. Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. esosder. 2026;25:177–199.
MLA
Dericioğulları Ergun, Ayşe. “Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, c. 25, sy 1, Ocak 2026, ss. 177-99, doi:10.17755/esosder.1657490.
Vancouver
1.Ayşe Dericioğulları Ergun. Meta-Sentez: Nitel Araştırmaların Bütüncül Sentezi İçin Bir Yöntem. esosder. 01 Ocak 2026;25(1):177-99. doi:10.17755/esosder.1657490

   21765     

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ESBD Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (Electronic Journal of Social Sciences), Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilmiştir. Marka No:2011/119849.