Research Article

Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü

Number: 26 September 28, 2026
TR EN

Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü

Abstract

Bağlanma stilleri kişinin yaşam boyu psikolojik sağlığı üzerinde etkilere sahip olabilmektedir. Araştırmanın amacı bağlanma stilleri, insomnia ve içselleştirme bozuklukları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, 18-29 yaş aralığındaki 203 üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Örneklemin %21,2’sinin psikiyatrik tanısı bulunmaktadır. Çalışma verilerinin toplanması çevrimiçi anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları; Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Hasta Sağlık Anketi-9 (HSA-9) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) ölçeklerinden oluşmaktadır. Veriler, SPSS 26 Paket Programı ve PROCESS v4.2 eklentisi aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kaygılı ve kaçınan bağlanma ile insomnia, depresyon ve anksiyete arasında pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. İnsomnia ile depresyon ve anksiyete arasında da pozitif korelasyonların olduğu tespit edilmiştir. Psikiyatrik tanının varlığı kontrol edildiğinde kaygılı bağlanmanın depresyon ve anksiyete üzerindeki, kaçınan bağlanmanın ise depresyon ve anksiyete üzerindeki etkisinde insomnianın kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Güvensiz bağlanma stillerine sahip kişilerin kullandıkları stratejilerin insomnia ve içselleştirme bozukluklarındaki artışla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Duygu düzenleme stratejilerinin kullanımının ise koruyucu bir etkisi bulunabilmektedir. Depresyon ve anksiyeteyi önlemeye yönelik bağlanma stillerinin önemi üzerinde çalışılması, uyku ve duygu düzenlemeye ilişkin müdahale programlarının uygulanması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Adams, G. C., & McWilliams, L. A. (2015). Relationships between adult attachment style ratings and sleep disturbances in a nationally representative sample. Journal of Psychosomatic Research, 79(1), 37–42. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2014.12.017
  2. Adams, S. K., Murdock, K. K., Daly-Cano, M., & Rose, M. (2020). Sleep in the Social World of College Students: Bridging Interpersonal Stress and Fear of Missing Out with Mental Health. Behavioral Sciences, 10(2), 54. https://doi.org/10.3390/bs10020054
  3. Ainsworth, M. D. S. (1969). Object Relations, Dependency, and Attachment: A Theoretical Review of the Infant-Mother Relationship. Child Development, 40(4), 969–1025. https://doi.org/10.2307/1127008
  4. Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. N. (2015). Patterns of Attachment: A Psychological Study of the Strange Situation. Psychology Press. https://doi.org/10.4324/9780203758045
  5. Ainsworth, M. D. S., & Marvin, R. S. (1995). On the shaping of attachment theory and research: An interview with Mary D. S. Ainsworth (Fall 1994). Monographs of the Society for Research in Child Development, 60(2-3), 3–21. https://doi.org/10.1111/j.1540-5834.1995.tb00200.x
  6. Alkhatatbeh, M. J., Abdul‐Razzak, K. K., & Khwaileh, H. N. (2021). Poor sleep quality among young adults: The role of anxiety, depression, musculoskeletal pain, and low dietary calcium intake. Perspectives in Psychiatric Care, 57(1), 117–128. https://doi.org/10.1111/ppc.12533
  7. Alvaro, P. K., Roberts, R. M., & Harris, J. K. (2013). A Systematic Review Assessing Bidirectionality between Sleep Disturbances, Anxiety, and Depression. Sleep, 36(7), 1059–1068. https://doi.org/10.5665/sleep.2810
  8. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Psychopathology

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 28, 2026

Submission Date

October 4, 2025

Acceptance Date

July 3, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 26

APA
Gökçen, Ö., & Şahin, M. (2026). Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 31-48. https://doi.org/10.29157/etusbed.1797073
AMA
1.Gökçen Ö, Şahin M. Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. ETUSBED. 2026;(26):31-48. doi:10.29157/etusbed.1797073
Chicago
Gökçen, Özge, and Mustafa Şahin. 2026. “Bağlanma Stilleri Ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, nos. 26: 31-48. https://doi.org/10.29157/etusbed.1797073.
EndNote
Gökçen Ö, Şahin M (September 1, 2026) Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 31–48.
IEEE
[1]Ö. Gökçen and M. Şahin, “Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”, ETUSBED, no. 26, pp. 31–48, Sept. 2026, doi: 10.29157/etusbed.1797073.
ISNAD
Gökçen, Özge - Şahin, Mustafa. “Bağlanma Stilleri Ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 26 (September 1, 2026): 31-48. https://doi.org/10.29157/etusbed.1797073.
JAMA
1.Gökçen Ö, Şahin M. Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. ETUSBED. 2026;:31–48.
MLA
Gökçen, Özge, and Mustafa Şahin. “Bağlanma Stilleri Ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 26, Sept. 2026, pp. 31-48, doi:10.29157/etusbed.1797073.
Vancouver
1.Özge Gökçen, Mustafa Şahin. Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. ETUSBED. 2026 Sep. 1;(26):31-48. doi:10.29157/etusbed.1797073