Araştırma Makalesi

Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü

Sayı: 26 28 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü

Öz

Bağlanma stilleri kişinin yaşam boyu psikolojik sağlığı üzerinde etkilere sahip olabilmektedir. Araştırmanın amacı bağlanma stilleri, insomnia ve içselleştirme bozuklukları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, 18-29 yaş aralığındaki 203 üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Örneklemin %21,2’sinin psikiyatrik tanısı bulunmaktadır. Çalışma verilerinin toplanması çevrimiçi anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları; Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Hasta Sağlık Anketi-9 (HSA-9) ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) ölçeklerinden oluşmaktadır. Veriler, SPSS 26 Paket Programı ve PROCESS v4.2 eklentisi aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kaygılı ve kaçınan bağlanma ile insomnia, depresyon ve anksiyete arasında pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. İnsomnia ile depresyon ve anksiyete arasında da pozitif korelasyonların olduğu tespit edilmiştir. Psikiyatrik tanının varlığı kontrol edildiğinde kaygılı bağlanmanın depresyon ve anksiyete üzerindeki, kaçınan bağlanmanın ise depresyon ve anksiyete üzerindeki etkisinde insomnianın kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Güvensiz bağlanma stillerine sahip kişilerin kullandıkları stratejilerin insomnia ve içselleştirme bozukluklarındaki artışla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Duygu düzenleme stratejilerinin kullanımının ise koruyucu bir etkisi bulunabilmektedir. Depresyon ve anksiyeteyi önlemeye yönelik bağlanma stillerinin önemi üzerinde çalışılması, uyku ve duygu düzenlemeye ilişkin müdahale programlarının uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, G. C., & McWilliams, L. A. (2015). Relationships between adult attachment style ratings and sleep disturbances in a nationally representative sample. Journal of Psychosomatic Research, 79(1), 37–42. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2014.12.017
  2. Adams, S. K., Murdock, K. K., Daly-Cano, M., & Rose, M. (2020). Sleep in the Social World of College Students: Bridging Interpersonal Stress and Fear of Missing Out with Mental Health. Behavioral Sciences, 10(2), 54. https://doi.org/10.3390/bs10020054
  3. Ainsworth, M. D. S. (1969). Object Relations, Dependency, and Attachment: A Theoretical Review of the Infant-Mother Relationship. Child Development, 40(4), 969–1025. https://doi.org/10.2307/1127008
  4. Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. N. (2015). Patterns of Attachment: A Psychological Study of the Strange Situation. Psychology Press. https://doi.org/10.4324/9780203758045
  5. Ainsworth, M. D. S., & Marvin, R. S. (1995). On the shaping of attachment theory and research: An interview with Mary D. S. Ainsworth (Fall 1994). Monographs of the Society for Research in Child Development, 60(2-3), 3–21. https://doi.org/10.1111/j.1540-5834.1995.tb00200.x
  6. Alkhatatbeh, M. J., Abdul‐Razzak, K. K., & Khwaileh, H. N. (2021). Poor sleep quality among young adults: The role of anxiety, depression, musculoskeletal pain, and low dietary calcium intake. Perspectives in Psychiatric Care, 57(1), 117–128. https://doi.org/10.1111/ppc.12533
  7. Alvaro, P. K., Roberts, R. M., & Harris, J. K. (2013). A Systematic Review Assessing Bidirectionality between Sleep Disturbances, Anxiety, and Depression. Sleep, 36(7), 1059–1068. https://doi.org/10.5665/sleep.2810
  8. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikopatoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2025

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 26

Kaynak Göster

APA
Gökçen, Ö., & Şahin, M. (2026). Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 31-48. https://doi.org/10.29157/etusbed.1797073
AMA
1.Gökçen Ö, Şahin M. Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. ETÜSBED. 2026;(26):31-48. doi:10.29157/etusbed.1797073
Chicago
Gökçen, Özge, ve Mustafa Şahin. 2026. “Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26: 31-48. https://doi.org/10.29157/etusbed.1797073.
EndNote
Gökçen Ö, Şahin M (01 Eylül 2026) Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 26 31–48.
IEEE
[1]Ö. Gökçen ve M. Şahin, “Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”, ETÜSBED, sy 26, ss. 31–48, Eyl. 2026, doi: 10.29157/etusbed.1797073.
ISNAD
Gökçen, Özge - Şahin, Mustafa. “Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 26 (01 Eylül 2026): 31-48. https://doi.org/10.29157/etusbed.1797073.
JAMA
1.Gökçen Ö, Şahin M. Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. ETÜSBED. 2026;:31–48.
MLA
Gökçen, Özge, ve Mustafa Şahin. “Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü”. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 26, Eylül 2026, ss. 31-48, doi:10.29157/etusbed.1797073.
Vancouver
1.Özge Gökçen, Mustafa Şahin. Bağlanma Stilleri ile İçselleştirme Bozuklukları Arasındaki İlişkide İnsomnianın Aracı Rolü. ETÜSBED. 01 Eylül 2026;(26):31-48. doi:10.29157/etusbed.1797073

Creative Commons License

ETÜSBED, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.


open-access-logo.png

14283