Research Article

Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler

Volume: 35 Number: 2 August 25, 2026
TR EN

Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler

Abstract

Maternal sağlıksız beslenme nedeniyle intrauterin ortamdaki fetal programlama, yavrularda ileriki yaşamda hastalık riskini artırmaktadır. Bu çalışmada, maternal dönemde kafeterya diyetiyle beslenen anne farelere yapılan omega-3 takviyesinin, yavruların yetişkinlikteki öğrenme-hafıza fonksiyonları ve metabolik parametreler (glukoz, insülin ve leptin) üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gebe C57BL/6J cinsi fareler kafeterya diyeti veya kontrol diyeti alan ve omega-3 takviyesi (300 mg/kg/gün) yapılan/yapılmayan dört maternal gruba ayrılmıştır. Yavrular 3 haftalık olduğunda ise kontrol veya kafeterya diyetine ayrılarak sekiz grup oluşturulmuş ve 8 hafta takip edilmiştir: maternal kontrol – yavru kontrol, maternal kontrol – yavru kafeterya, maternal kafeterya – yavru kontrol, maternal kafeterya – yavru kafeterya, maternal kontrol+omega-3 – yavru kontrol, maternal kontrol+omega-3 – yavru kafeterya, maternal kafeterya+omega-3 – yavru kontrol, maternal kafeterya+omega-3 – yavru kafeterya. Davranış testleri uygulanmış ve 11 haftalıkken kan ve doku örnekleri alınmıştır. Maternal kafeterya ve yavru kontrol diyetiyle beslenen yetişkin farelerin uzun süreli öğrenme performansının daha iyi olduğu gösterilmiştir. Maternal kafeterya+omega-3 takviyesi alan farelerin yavru kontrol diyeti yerine kafeterya diyetiyle beslenmesi, uzamsal hafıza performansını olumsuz etkilemiştir. Maternal kafeterya diyetinin, yavruların yetişkin yaşamlarındaki glukoz ve insülin homeostazı üzerine olumsuz etkileri olduğu bulunmuştur. Maternal kafeterya diyetine yapılan omega-3 takviyesinin ise insülin homeostazındaki bu olumsuz metabolik fenotip oluşumunu engelleyebileceği gösterilmiştir. Ancak maternal kontrol diyetine yapılan omega-3 takviyesi, yetişkin farelerde olumsuz glukoz ve insülin metabolizmasına neden olmuştur. Maternal ve yavru diyetinin leptin üzerine herhangi bir etkisi saptanmamıştır. Sonuç olarak, bu çalışmayla maternal kafeterya diyetinin ve/veya omega-3 takviyesinin, yavruların yetişkinlikteki metabolik parametreleri ve davranışları üzerine etkileri ortaya konmuştur.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma Erciyes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından TYL-2021-11228 proje kodu ile desteklenmiştir.

Project Number

TYL-2021-11228

Ethical Statement

Bu çalışma için Erciyes Üniversitesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulundan onay alınmıştır (Tarih: 03.02.2021, Sayı: 21/44).

Thanks

Erciyes Üniversitesi GENKÖK Genom ve Kök Hücre Merkezi'ne hayvan deneyleri için gerekli ortamı, laboratuvar alanını ve ekipmanları sağladığı için teşekkür ederiz.

References

  1. Lalonde C, Boreham D, Tai TC. Fetal programming of brain and behavior through ionizing radiation. Stresses. 2023;3(1):198-209. doi:10.3390/stresses3010015
  2. Grilo LF, Tocantins C, Diniz MS, et al. Metabolic disease programming: from mitochondria to epigenetics, glucocorticoid signalling and beyond. Eur J Clin Invest. 2021;51(10):e13625. doi:10.1111/eci.13625
  3. Temizyürek Ş. Maternal kafeterya diyeti ve omega-3 takviyesinin yetişkinlik dönemindeki metabolik parametreler ve davranış üzerine etkisi. Yüksek lisans tezi. Erciyes Üniversitesi; 2023.
  4. Grilo LF, Diniz MS, Tocantins C, Areia AL, Pereira SP. The endocrine-metabolic axis regulation in offspring exposed to maternal obesity-cause or consequence in metabolic disease programming? Obesities. 2022;2(3):236-255. doi:10.3390/obesities2030019
  5. Miller AA, Spencer SJ. Obesity and neuroinflammation: a pathway to cognitive impairment. Brain Behav Immun. 2014;42:10-21. doi:10.1016/j.bbi.2014.04.001
  6. Satokar VV, Cutfield WS, Cameron-Smith D, Albert BB. Omega-3 fats in pregnancy: could a targeted approach lead to better metabolic health for children? Nutr Rev. 2021;79(5):574-584. doi:10.1093/nutrit/nuaa071
  7. Gutierres D, Pacheco R, Reis CP. The role of omega-3 and omega-6 polyunsaturated fatty acid supplementation in human health. Foods. 2025;14(19):3299. doi:10.3390/foods14193299
  8. Simopoulos AP. The importance of the ratio of omega-6/omega-3 essential fatty acids. Biomed Pharmacother. 2002;56(8):365-379. doi:10.1016/S0753-3322(02)00253-6

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Nutritional Science, Nutrition and Dietetics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 25, 2026

Submission Date

August 7, 2025

Acceptance Date

April 16, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 35 Number: 2

APA
Temizyürek, Ş., Koç, A., Caferoğlu Akın, Z., Yılmaz Şükranlı, Z., İbiloğlu Başbağ, Z., Aldaki, N., Doğan, İ., & Taheri, S. (2026). Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler. Sağlık Bilimleri Dergisi, 35(2), 346-366. https://doi.org/10.34108/eujhs.1758346
AMA
1.Temizyürek Ş, Koç A, Caferoğlu Akın Z, et al. Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;35(2):346-366. doi:10.34108/eujhs.1758346
Chicago
Temizyürek, Şeyma, Aslıhan Koç, Zeynep Caferoğlu Akın, et al. 2026. “Maternal Kafeterya Diyeti Ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma Ve Davranış Üzerine Etkiler”. Sağlık Bilimleri Dergisi 35 (2): 346-66. https://doi.org/10.34108/eujhs.1758346.
EndNote
Temizyürek Ş, Koç A, Caferoğlu Akın Z, Yılmaz Şükranlı Z, İbiloğlu Başbağ Z, Aldaki N, Doğan İ, Taheri S (August 1, 2026) Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler. Sağlık Bilimleri Dergisi 35 2 346–366.
IEEE
[1]Ş. Temizyürek et al., “Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler”, Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 35, no. 2, pp. 346–366, Aug. 2026, doi: 10.34108/eujhs.1758346.
ISNAD
Temizyürek, Şeyma - Koç, Aslıhan - Caferoğlu Akın, Zeynep - Yılmaz Şükranlı, Zeynep - İbiloğlu Başbağ, Zehra - Aldaki, Nur - Doğan, İrem - Taheri, Serpil. “Maternal Kafeterya Diyeti Ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma Ve Davranış Üzerine Etkiler”. Sağlık Bilimleri Dergisi 35/2 (August 1, 2026): 346-366. https://doi.org/10.34108/eujhs.1758346.
JAMA
1.Temizyürek Ş, Koç A, Caferoğlu Akın Z, Yılmaz Şükranlı Z, İbiloğlu Başbağ Z, Aldaki N, Doğan İ, Taheri S. Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;35:346–366.
MLA
Temizyürek, Şeyma, et al. “Maternal Kafeterya Diyeti Ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma Ve Davranış Üzerine Etkiler”. Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 35, no. 2, Aug. 2026, pp. 346-6, doi:10.34108/eujhs.1758346.
Vancouver
1.Şeyma Temizyürek, Aslıhan Koç, Zeynep Caferoğlu Akın, Zeynep Yılmaz Şükranlı, Zehra İbiloğlu Başbağ, Nur Aldaki, İrem Doğan, Serpil Taheri. Maternal Kafeterya Diyeti ve Omega-3 Takviyesi: Yetişkinlikte Metabolizma ve Davranış Üzerine Etkiler. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026 Aug. 1;35(2):346-6. doi:10.34108/eujhs.1758346