TR
EN
Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi
Abstract
Bu çalışma, sağlık alanındaki ön lisans programlarında öğrenim gören öğrencilerin kan bağışına yönelik tutumları ile kan bağışına ilişkin korku düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel olarak tasarlanan araştırmanın evrenini bir vakıf üniversitesinin meslek yüksekokulu öğrencileri, örneklemini ise 317 öğrenci oluşturmuştur. Veriler; Demografik Bilgi Formu, Kan Bağışı Tutum Ölçeği ve Kan Bağışı Korku Ölçeği ile toplanmıştır. Öğrencilerin yaş ortalaması 20.1±2.37 olup; %82.6’sı kadındır ve %83.3’ü daha önce hiç kan bağışında bulunmamıştır. Kan bağışına engel olarak en sık zaman yetersizliği (%24.0), sağlık sorunları (%23.7) ve korku (%14.8) belirtilmiş; en fazla korku yaratan durumlar arasında sağlık komplikasyonları (%13.2), iğne korkusu (%13.0) ve olası yan etkiler (%9.8) öne çıkmıştır. Kan Bağışı Tutum Ölçeği puan ortalaması 79.8±12.3; Kan Bağışı Korku Ölçeği puan ortalaması ise 30.9±13.3’tür. Tutum ile korku arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuş (r=-0.571, p<0.001) ve tutum puanlarındaki varyansın %32.6’sının korku puanları tarafından açıklandığı belirlenmiştir. Bulgular, geleceğin sağlık profesyonellerinin genel olarak olumlu kan bağışı tutumuna sahip olmakla birlikte, korku düzeylerinin bu tutumu olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bu bulgular doğrultusunda, sağlık alanında öğrenim gören öğrencilerin kan bağışına yönelik korkularını azaltmaya ve farkındalıklarını artırmaya yönelik psikoeğitim temelli müdahalelerin ve bilgilendirici programların planlanması ve uygulanması önerilmektedir.
Keywords
Supporting Institution
This study was supported by Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) under the 2209-A Research Project Support Programme for Undergraduate Students with project number 1919B012409770.
Project Number
1919B012409770
Ethical Statement
Ethics committee approval was received for this study from the Scientific Research Ethics Committee of Bezmialem Vakif University (Date: 11.04.2025, Number: E-54022451-050.04-189156).
Thanks
The authors are grateful to Elif Hilal Güner, Zeynep Siviloğlu, and Ezgi Dinç for their valuable contributions and support provided throughout the implementation of this project.
References
- Mohammed AD, Ntambwe P, Crawford AM. Barriers to effective transfusion practices in limited-resource settings: From infrastructure to cultural beliefs. World J Surg. 2020;44(7):2094-2099. doi:10.1007/s00268-020-05461-x
- Gress K, Charipova K, Fuller MC, Urits I, Kaye AD. Blood product management in developing countries. In: Scher CS, Kaye AD, Liu H, Perelman S, Leavitt S, eds. Essentials of Blood Product Management in Anesthesia Practice. Cham: Springer; 2021:439-442.
- Kavulavu BM, Bushuru BN, Muendo NN, et al. Challenges facing blood transfusion services at a regional blood transfusion center in Western Kenya. Int J Blood Transfus Immunohematol. 2022;12(2):12-20. doi:10.5348/100075z02km2022ra
- World Health Organization. Blood safety and availability. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/blood-safety-and-availability. Published May 30, 2025. Accessed February 21, 2026.
- Haematology NL. Blood deserts: a vision to tackle blood inaccessibility. Lancet Haematol. 2024;11(4):e241. doi:10.1016/s2352-3026(24)00073-5.
- Schlenke P. How to ensure blood supply and blood safety in the future. Transfus Med Hemother. 2023;50(2):105-106. doi:10.1159/000529872.
- Jayaram A, Dutta R, Kim EK, et al. Alternative strategies for emergency blood transfusion in low-resource settings: A scoping review. Transfusion. 2024;64(7):1350-1361. doi:10.1111/trf.17838.
- Balaskas S, Koutroumani M, Rigou M. The mediating role of emotional arousal and donation anxiety on blood donation intentions: Expanding on the theory of planned behavior. Behavioral Sciences. 2024;14(3):242. doi:10.3390/bs14030242
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Promotion, Public Health (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
April 16, 2026
Submission Date
August 16, 2025
Acceptance Date
February 25, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 35 Number: 1
APA
Kuday, A. D., & Akar, H. (2026). Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 35(1), 98-108. https://doi.org/10.34108/eujhs.1767028
AMA
1.Kuday AD, Akar H. Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;35(1):98-108. doi:10.34108/eujhs.1767028
Chicago
Kuday, Ahmet Doğan, and Hakan Akar. 2026. “Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum Ve Korkularının İncelenmesi”. Sağlık Bilimleri Dergisi 35 (1): 98-108. https://doi.org/10.34108/eujhs.1767028.
EndNote
Kuday AD, Akar H (April 1, 2026) Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi 35 1 98–108.
IEEE
[1]A. D. Kuday and H. Akar, “Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi”, Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 35, no. 1, pp. 98–108, Apr. 2026, doi: 10.34108/eujhs.1767028.
ISNAD
Kuday, Ahmet Doğan - Akar, Hakan. “Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum Ve Korkularının İncelenmesi”. Sağlık Bilimleri Dergisi 35/1 (April 1, 2026): 98-108. https://doi.org/10.34108/eujhs.1767028.
JAMA
1.Kuday AD, Akar H. Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026;35:98–108.
MLA
Kuday, Ahmet Doğan, and Hakan Akar. “Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum Ve Korkularının İncelenmesi”. Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 35, no. 1, Apr. 2026, pp. 98-108, doi:10.34108/eujhs.1767028.
Vancouver
1.Ahmet Doğan Kuday, Hakan Akar. Geleceğin Sağlık Profesyonellerinin Kan Bağışına Yönelik Tutum ve Korkularının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2026 Apr. 1;35(1):98-108. doi:10.34108/eujhs.1767028