Year 2020, Volume 29 , Issue 1, Pages 7 - 13 2020-05-04

TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ
DETERMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN SLEEP QUALITY AND NUTRITIONAL STATUS IN ADOLESCENTS WITH TYPE 1 DIABETES

Büşra ASLAN [1] , Mendane SAKA [2]


Amaç: Bu çalışma Tip 1 diyabetli adölesanlarda uyku kalitesi ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Kasım 2018-Şubat 2019 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi pediatri endokrin bölümüne başvuran 76 Tip 1 diyabetli adölesan dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; anket formu, 3 günlük besin tüketim kaydı, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Epworth Uykululuk Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Katılımcıların beden kütle indeksi (BKİ), boy ve ağırlık ölçümü kullanılarak hesaplanmıştır. Hemoglobin A1c (HbA1c), total kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL), trigliserid (TG) ve kan glukoz düzeyleri değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya katılan Tip 1 diyabetli adölesanların %43,4’ü kız ve % 56,6’sı erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 14,88±2,16 yıldır. Adölesanların %67,1’i normal BKİ’ye sahiptir. Pittsburgh uyku kalitesi indeksine göre Tip 1 diyabetli adölesanların %40,8’i kötü ve %59,2’si iyi uyku kalitesine sahiptir. Kötü uyku kalitesine sahip adölesanların iyi uyku kalitesine sahip olanlara göre yağ tüketimlerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0.117). İyi uyku kalitesine sahip olan Tip 1 diyabetli adölesanların kötü uyku kalitesine sahip olanlara göre, daha uzun süre uyuduğu (p=0.001) ve daha kısa sürede uykuya daldığı (p=0.000) belirlenmiştir. İyi uyku kalitesine sahip adölesanların HbA1c (p=0.238), total kolesterol (p=0.620), LDL kolesterol (p=0.565), trigliserid (p=0.230) ve kan glukoz düzeyleri (p=0.238) kötü uyku kalitesine sahip adölesanlardan daha düşüktür. Uyku süresi ile HbA1c düzeyi (r=-0.254, p=0.027), bazal metabolizma hızı (r=-0.234, p=0.042), fiziksel aktivite faktörü (r=-0.241, p=0.036) ve günlük enerji harcaması (r=-0.261, p=0.023) arasında negatif yönlü anlamlı zayıf bir korelasyon saptanmıştır.

Sonuç: Tip 1 diyabetli adölesanlarda uyku süresinin kısalması HbA1c’yi etkileyerek glisemik kontrolün bozulmasına yol açabilir. Tip 1 diyabetli adölesanlarda beslenme ve insülin tedavisinin yanı sıra uyku süresi ve kalitesi de metabolik kontrol üzerine olumlu etkiler yapabilir.

Aim: This study was carried out to investigate the relationship between sleep quality and nutritional status in adolescents with Type 1 diabetes.

Subjects and Methods: 76 adolescent with type 1 diabetes who consulted Erciyes University department of pediatric endocrine between November 2018 and February in 2019 were included in the study. The data were collected by using questionnaire, three-day nutrient consumption record, Pittsburgh Sleep Quality Scale (PSQI) and Epworth Sleepiness Scale.

Results: 40.8% of adolescents with type 1 diabetes have poor sleep quality. It was determined that adolescents with poor sleep quality consumed higher amounts of fat than those with good sleep quality (p>0.05). It was found that adolescents with Type 1 diabetes who had good sleep quality were sleeping longer and fell asleep in less time than those with poor sleep quality (p<0.05). HbA1C, total cholesterol, LDL cholesterol, triglycerides and blood glucose levels of adolescents with good sleep quality were lower than adolescents with poor sleep quality (p>005). A significant negative correlation was found between sleep duration and HbA1c level, basal metabolic rate, physical activity factor and daily energy expenditure (p<0.05).

Conclusions: Sleep duration in adolescents with type 1 diabetes may affect HbA1c and lead to impaired glycemic control. In adolescents with type 1 diabetes, sleep time and sleep quality should also be considered, as well as nutrition and insulin therapy.

  • International Diabetes Federation Diabetes Atlas (8 th ed); 2017.
  • Tascini G, Berioli MG, Cerquiglini L, et al. Carbohydrate Counting in Children and Adolescents with Type 1 Diabetes. Nutrients 2018; 10(1):1-11.
  • Smart CE, Annan F, Higgins LA, et al. ISPAD Clinical Practice Consensus Guidelines 2018: Nutritional management in children and adolescents with diabetes. Pediatr Diabetes 2018; Supply 27:115-135.
  • Paruthi S, Brooks LJ, D’Ambrosio C, et al. Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations: A Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine. J Clin Sleep Med 2016; 12(6):785-786.
  • Brooks DM, Brooks LJ. Interactions between sleep, sleep difficulties, and quality of life. J Clin Sleep Med 2019; 15(4):541-542.
  • Barone MT, Menna-Barreto L. Diabetes and sleep: a complex cause-and-effect relationship. Diabetes Research and Clinical Practice 2011; 91(2):129-137.
  • Rafalson L, Donahue RP, Stranges S, et al. Short sleep duration is associated with the development of impaired fasting glucose: the Western New York Health Study. Ann Epidemiol 2010; 20(12):883-889.
  • Farabi SS, Carley DW, Quinn L. EEG power and glucose fluctuations are coupled during sleep in young adults with type 1 diabetes. Clin Neurophysiol 2016; 127(8):2739-2746.
  • WHO. Growth reference data for 5-19 years; 2007. Erişim Tarihi:2018, https://www.who.int/childgrowth/en/.
  • Buysse DJ, Reynolds CF, Monk TH, et al. The Pittsburgh sleep quality index: A new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Res 1989; 28(2):193-213.
  • Ağargün YM, Kara H, Anlar Ö. Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi’nin geçerliliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 1996; 7(2):107-111.
  • Johns MW. A New Method for Measuring Daytime Sleepiness: The Epworth Sleepiness Scale. Sleep 1991; 14(6):540-545.
  • Ağargün MY, Çilli AS, Kara H, ve ark. Epworth Uykululuk Ölçeğinin Geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 1999; 10(4):261-267.
  • Frye SS, Perfect MM, Silva GE. Diabetes management mediates the association between sleep duration and glycemic control in youth with type 1 diabetes mellitus. Sleep Med 2019; 1389-9457(18)30417-9.
  • Steck AK, Rewers MJ. Genetics of Type 1 Diabetes. Clin Chem 2011; 57(2):176-185.
  • Patton SR. Adherence to Diet in Youth with Type 1 Diabetes. J Am Diet Assoc 2011; 111(4):550-5.
  • T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Beslenme Rehberi 2015 (TÜBER). Ankara, 2016.
  • Helgeson VS, Viccaro L, Becker D, et al. Diet of adolescents with and without diabetes: Trading candy for potato chips?. Diabetes Care 2006; 29(5):982-7.
  • Lodefalk M, Aman J. Food habits, energy and nutrient intake in adolescents with Type 1 diabetes mellitus. Diabet Med 2006; 23(11):1225-32.
  • Faulkner MS, Chao WH, Kamath SK, et al. Total homocysteine, diet, and lipid profiles in type 1 and type 2 diabetic and nondiabetic adolescents. J Cardivasc Nurs 2006; 21(01):47-55.
  • Wilson MA, Smith CB. Nutrient intake, glycemic control, and body mass index in adolescents using continuous subcutaneous insulin infusion and those using traditional insulin therapy. Diabetes Educ 2003; 29(2):230-238.
  • Mackey ER, O'Brecht L, Holmes CS, et al. Teens with Type 1 Diabetes: How Does Their Nutrition Measure Up?. J Diabetes Res 2018; 5094569.
  • Wiltshire EJ, Hirte C, Couper JJ. Dietary Fats Do Not Contribute to Hyperlipidemia in Children and Adolescents With Type 1 Diabetes. Diabetes Care 2003; 26(5):1356-1361.
  • Gezmen Karadağ M, Aksoy M. Uyku regülasyonu ve beslenme. Göztepe Tıp Dergisi 2009; 24(1):9-15.
  • Frank S, Gonzalez K, Lee-Ang L, et al. Diet and Sleep Physiology: Public Health and Clinical Implications. Front Neurol 2017; 8:393.
  • St-Onge MP, Mikic A, Pietrolungo CE. Effects of Diet on Sleep Quality. Adv Nutr 2016; 7(5):938-49.
  • Monzon A, McDonough R, Meltzer LJ, et al. Sleep and type 1 diabetes in children and adolescents: Proposed theoretical model and clinical implications. Pediatr Diabetes 2019; 20(1):78-85.
  • Von Schnurbein J, Boettcher C, Brandt S, et al. Sleep and glycemic control in adolescents with type 1 diabetes. Pediatr Diabetes 2018; 19(1):143-149.
  • Perfect MM, Patel PG, Scott RE, et al. Sleep, Glucose, and Daytime Functioning in Youth with Type 1 Diabetes. Sleep 2012; 35(1):81-88.
  • Adler A, Gavan MY, Tauman R, et al. Do children, adolescents, and young adults with type 1 diabetes have increased prevalence of sleep disorders?. Pediatr Diabetes 2017; 18(6):450-458.
  • Borel AL, Pepin JL, Nasse L, et al. Short sleep duration measured by wrist actimetry is associated with deteriorated glycemic control in type 1 diabetes. Diabetes Care 2013; 36(10):2902-2908.
  • Patel NJ, Salvin KL, Kahanda SN, et al. Sleep habits in adolescents with type 1 diabetes: Variability in sleep duration linked with glycemic control. Pediatric Diabetes 2018; 19:1100-1106.
  • Koren D, Levitt Katz LE, Brar PC, et al. Sleep architecture and glucose and insulin homeostasis in obese adolescents. Diabetes Care 2011; 34(11): 2442-7.
Primary Language tr
Subjects Nutrition and Dietetics
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0002-2365-3069
Author: Büşra ASLAN (Primary Author)
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-5516-426X
Author: Mendane SAKA

Supporting Institution BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ
Project Number KA18/327
Thanks Verilerin toplanmasında destek olan başta Prof. Dr. Mustafa KENDİRCİ olmak üzere tüm Erciyes Üniversitesi Mustafa Eraslan ve Fevzi Mercan Çocuk Hastanesi Endokrinoloji Bilim Dalı ekibine teşekkürlerimizi sunarız.
Dates

Application Date : May 31, 2019
Acceptance Date : February 25, 2020
Publication Date : May 4, 2020

Bibtex @research article { eujhs572914, journal = {Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {1018-3655}, address = {sagens@erciyes.edu.tr}, publisher = {Erciyes University}, year = {2020}, volume = {29}, pages = {7 - 13}, doi = {10.34108/eujhs.572914}, title = {TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ}, key = {cite}, author = {Aslan, Büşra and Saka, Mendane} }
APA Aslan, B , Saka, M . (2020). TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ . Sağlık Bilimleri Dergisi , 29 (1) , 7-13 . DOI: 10.34108/eujhs.572914
MLA Aslan, B , Saka, M . "TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ" . Sağlık Bilimleri Dergisi 29 (2020 ): 7-13 <https://dergipark.org.tr/en/pub/eujhs/issue/54157/572914>
Chicago Aslan, B , Saka, M . "TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ". Sağlık Bilimleri Dergisi 29 (2020 ): 7-13
RIS TY - JOUR T1 - TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ AU - Büşra Aslan , Mendane Saka Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.34108/eujhs.572914 DO - 10.34108/eujhs.572914 T2 - Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 7 EP - 13 VL - 29 IS - 1 SN - 1018-3655- M3 - doi: 10.34108/eujhs.572914 UR - https://doi.org/10.34108/eujhs.572914 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Sağlık Bilimleri Dergisi TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ %A Büşra Aslan , Mendane Saka %T TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ %D 2020 %J Sağlık Bilimleri Dergisi %P 1018-3655- %V 29 %N 1 %R doi: 10.34108/eujhs.572914 %U 10.34108/eujhs.572914
ISNAD Aslan, Büşra , Saka, Mendane . "TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ". Sağlık Bilimleri Dergisi 29 / 1 (May 2020): 7-13 . https://doi.org/10.34108/eujhs.572914
AMA Aslan B , Saka M . TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ. JHS. 2020; 29(1): 7-13.
Vancouver Aslan B , Saka M . TİP 1 DİYABETLİ ADÖLESAN BİREYLERDE UYKU KALİTESİ VE BESLENME DURUMU ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020; 29(1): 7-13.