Derleme

Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar

Cilt: 34 Sayı: 2 28 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar

Öz

Yarasalar böcek popülasyonlarının dengelenmesi, bitkilerin tozlaşması ve tohumların yayılması gibi önemli ekolojik katkıları bulunan, çok farklı habitatlarda yaşayabilen ve rodentlerden sonra Memeliler sınıfının en fazla çeşitlilik gösteren takımıdır. Yarasalar vücut büyüklüklerine oranla oldukça uzun yaşamaları, uzak mesafelere uçabilme ve göç etme yetenekleri, tüneme, sosyal organizasyon, hibernasyon, termoregülasyon, ekolokasyon, torpor ve kuvvetli bağışıklık sistemi mekanizmaları sonucu zoonotik viral hastalıklar da dahil olmak üzere pek çok mikroorganizma için rezervuar konaktır. Virusların pek çoğunun doğal yaşam döngüsünde yer alan ve bünyelerinde zengin bir virus çeşitliliğine sahip olan yarasalardan insanlara virusların bulaşması, doğrudan veya yabani ve çiftlik hayvanları ara konaklığıyla olmaktadır. Yarasaların eskiden beri Rhabdoviridae ailesinden Kuduz lyssavirusu ve diğer kuduz-ilişkili lyssavirusları taşıdıkları bilgisine ek olarak, Coronaviridae ailesinden SARS-CoV ve MERS-CoV, Filoviridae ailesinden Ebola ve Marburg viruslar ile Paramyxoviridae ailesinden Nipah ve Hendra viruslar gibi önemli viral zoonoz etkenlerin de doğal taşıyıcıları oldukları tespit edilmiştir. Bu derlemede yarasaların diğer hayvan türleri ile karşılaştırıldığında tür başına daha yüksek oranda zoonotik virusları taşımalarına katkıda bulunan çeşitli faktörler ve önemli bazı yarasa kaynaklı zoonotik viral hastalıklar hakkında genel bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adjemian J, Farnon EC, Tschioko F, Wamala JF, Byaruhanga E, Bwire GS, Kansiime E, Kagirita A, Ahimbisibwe S, Katunguka F, Jeffs B, Lutwama JJ, Downing R, Tappero JW, Formenty P, Amman B, Manning C, Towner J, Nichol ST, Rollin PE. (2011) Outbreak of Marburg hemorrhagic fever among miners in Kamwenge and Ibanda districts, Uganda, 2007. J. Infect. Dis. 204, 796-799.
  2. Amman BR, Jones ME, Sealy TK, Uebelhoer LS, Schuh AJ, Bird BH, Coleman-McCray JD, Martin BE, Nichol ST, Towner JS. (2015) Oral shedding of Marburg virus in experimentally infected Egyptian fruit bats (Rousettus aegyptiacus). J. Wildl. Dis. 51(1), 113-124.
  3. Anonim. (2023a) Subfamily: Alpharhabdovirinae Genus: Lyssavirus. Erişim adresi: https://ictv.global/report/chapter/rhabdoviridae/rhabdoviridae/lyssavirus, Erişim tarihi: 24.06.2023.
  4. Anonim. (2023b) Current ICTV Taxonomy Release. Erişim adresi: https://ictv.global/taxonomy, Erişim tarihi: 24.06.2023.
  5. Anonim. (2023c) Marburg virus disease. Erişim adresi: https://www.who.int/health-topics/marburg-virus-disease#tab=tab_1, Erişim tarihi: 24.06.2023.
  6. Anonim. (2023d) Ebola virus disease. Erişim adresi: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ebola-virus-disease?gclid=Cj0KCQjwnf-kBhCnARIsAFlg493Vnw1A6CScGPZe42c5w8Cwn-5p-ugK8V3CpNX7Kii1Ll9eljWdlmgaAvdmEALw_wcB, Erişim tarihi: 24.06.2023.
  7. Beer B, Kurth R, Bukreyev A. (1999) Characteristics of Filoviridae: Marburg and Ebola viruses. Naturwissenschaften. 86(1), 8-17.
  8. Benkő M, Harrach B, Kremer EJ. (2014) Do nonhuman primate or bat adenoviruses pose a risk for human health?. Future Microbiol. 9(3), 269-272.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner Viroloji

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

5 Temmuz 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 34 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Fırat, M. (2023). Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 34(2), 211-218. https://doi.org/10.35864/evmd.1321675
AMA
1.Fırat M. Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar. Etlik Vet. Mik. Derg. 2023;34(2):211-218. doi:10.35864/evmd.1321675
Chicago
Fırat, Müge. 2023. “Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 34 (2): 211-18. https://doi.org/10.35864/evmd.1321675.
EndNote
Fırat M (01 Aralık 2023) Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 34 2 211–218.
IEEE
[1]M. Fırat, “Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar”, Etlik Vet. Mik. Derg., c. 34, sy 2, ss. 211–218, Ara. 2023, doi: 10.35864/evmd.1321675.
ISNAD
Fırat, Müge. “Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi 34/2 (01 Aralık 2023): 211-218. https://doi.org/10.35864/evmd.1321675.
JAMA
1.Fırat M. Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar. Etlik Vet. Mik. Derg. 2023;34:211–218.
MLA
Fırat, Müge. “Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar”. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, c. 34, sy 2, Aralık 2023, ss. 211-8, doi:10.35864/evmd.1321675.
Vancouver
1.Müge Fırat. Yarasa kaynaklı zoonotik viruslar. Etlik Vet. Mik. Derg. 01 Aralık 2023;34(2):211-8. doi:10.35864/evmd.1321675


15430