LOJİSTİKTE İNSANSIZ ARAÇLAR: TEKNOLOJİK EVRİM VE PAZAR TRENDLERİ
Öz
Bu çalışma, derleme niteliğinde olup insansız hava, kara ve deniz araçlarının lojistik ve kargo taşımacılığındaki kullanımını incelemektedir. Amaç, bu sistemleri tarihsel gelişim, sınıflandırma, operasyonel mimari ve pazar eğilimleri çerçevesinde değerlendirmektir. Çalışmanın çıkış noktası, İHA’ların çoğunlukla askeri bağlamda ele alınmasına karşın lojistikteki stratejik rollerinin bütüncül biçimde incelenmemiş olmasıdır. Yöntem olarak 2000–2024 arasında yayımlanan akademik makaleler, sektör raporları ve kurum belgeleri Scopus ve Web of Science veri tabanlarında taranmış; kaynaklar PRISMA ilkelerine göre seçilip tematik olarak sentezlenmiştir. Bulgular, insansız sistemlerin kargonun ötesinde çeşitli lojistik ve altyapı süreçlerinde hız, maliyet ve erişilebilirlik açısından önemli kazanımlar sağladığını göstermektedir. Yapay zekâ, sensör teknolojileri ve uydu iletişimi operasyonel güvenilirliği artırmaktadır. Buna karşılık düzenleyici çerçeve, hava sahası entegrasyonu ve veri güvenliği temel kısıtlar olarak öne çıkmaktadır. Türkiye’de yürütülen pilot uygulamalar yaygınlaşma potansiyelini doğrulamaktadır. İHA tabanlı lojistik çözümlerinin sürdürülebilir biçimde yaygınlaştırılması, geleceğin kargo mimarisini şekillendirecek kritik bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca alana ilişkin ek politika ve uygulama önerileri sunulmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- Acarer, T. (2023). Endüstri’deki gelişmelerin denizcilik işletmelerine ait gemilerin yönetiminde temin ettiği yeni olanaklar ve insansız gemiler. Denizcilik ve Lojistik Araştırmaları Dergisi, 5(2), 122-153. https://doi.org/10.54410/denlojad.1364567
- Akkurt, S. S. (2014). Türk sivil havacılık mevzuatı ve uluslararası konvansiyonlar kapsamında sivil havayolu ile yolcu taşımacılığından kaynaklanan hukuki sorumluluk. Ankara: Seçkin Yayınları.
- Akyürek, S., Yılmaz, M. A., & Taşkıran, M. (2012). İnsansız hava araçları muharebe alanında ve terörle mücadelede devrimsel dönüşüm (BİLGESAM Değerlendirme Raporu No. 53, ss. 1-65). Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM).
- Allinson, M. (2024). Kiwibot modifies its robot for ads, delivery and cargo needs. Robotics and Automation News. (Erişim: 04.10.2025), https://roboticsandautomationnews.com/2024/11/14/kiwibot-modifies-its-robot-for-ads-delivery-and-cargo-needs/86976/
- Ao, X., Wang, L. M., Hou, J. X., Xue, Y. Q., Rao, S. J., Zhou, Z. Y., Li, L. M. (2023). Road recognition and stability control for unmanned ground vehicles on complex terrain. IEEE Access, 11, 77689-77702. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2023.3297511
- Ariante, G., & Del Core, G. (2025). Unmanned aircraft systems (UASs): Current state, emerging technologies, and future trends. Drones, 9(1), 59. https://doi.org/10.3390/drones9010059
- Arslan, O. (2023). Bir fotogrametrik bilgisayarlı görü tekniği olarak İHA fotogrametrisi. Türkiye İnsansız Hava Araçları Dergisi, 5(2), 59-71. https://doi.org/10.51534/tiha.1392600
- ASELSAN. (2021). İnsansız kara araçlarının tarihçesi. (Erişim: 02.01.2024), https://www.aselsan.com/tr/blog/detay/11/insansiz-kara-araclarinin-tarihcesi
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Policy and Administration (Other) , Marketing (Other)
Journal Section
Review
Authors
Tayfun Varnalı
*
0000-0003-3895-8620
Türkiye
Publication Date
March 14, 2026
Submission Date
October 4, 2025
Acceptance Date
January 6, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 4 Number: 1