KARŞILIKLI BAĞIMLILIK VE KIRILGANLIK ARASINDA KALAN KALKINMA YOLU PROJESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Abstract
Küresel ticaret ve tedarik zincirlerinin artan karşılıklı bağımlılık koşulları altında ulaştırma koridorlarının neden giderek ekonomik güvenlik ve güvenlikleştirme tartışmalarının merkezine yerleştiğini bu çalışma kapsamında incelenmektedir. Küresel üretim ve dağıtım ağlarının belirli güzergâhlar üzerinde yoğunlaşması, ticaretin sürekliliğini bu koridorlara bağımlı hâle getirirken, devletler açısından yeni kırılganlık ve risk alanları üretmektedir. Bu çerçevede makale, Kalkınma Yolu Projesini yalnızca ticareti kolaylaştıran teknik altyapılar olarak değil, karşılıklı bağımlılığın yarattığı duyarlılık ve kırılganlıklar nedeniyle stratejik güvenlik alanlarına dönüşen yapı olarak ele almaktadır. Çalışmada bu durum Türkiye ile Irak ilişkileri perspektifinden ele alınmaktadır. Çalışma, ekonomik güvenlik, karmaşık karşılıklı bağımlılık ve güvenlikleştirme literatürlerini bir araya getiren kavramsal bir analiz sunmakta ve bu çerçeveyi Kalkınma Yolu Projesi örneği üzerinden somutlaştırmaktadır. Türkiye ve Irak arasında planlanan bu çok modlu ulaştırma koridoru, ticaret hacmini artırma ve lojistik süreleri kısaltma hedeflerinin ötesinde, güvenlik, siyasal istikrar ve jeopolitik rekabet dinamikleriyle doğrudan bağlantılıdır. Projenin işleyişi, Irak’ın iç siyasal dengeleri, Bağdat–Erbil ilişkileri, devlet-dışı silahlı aktörlerin varlığı ve rakip bölgesel koridor girişimi tarafından şekillenmektedir. Makale, Kalkınma Yolu Projesi’nin ekonomik kalkınma söylemiyle meşrulaştırılmakla birlikte, fiiliyatta devletlerin ekonomik güvenlik stratejilerinin bir parçası hâline geldiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgu, ulaştırma koridorlarının çağdaş uluslararası ilişkilerde refah ve güvenlik politikalarının kesiştiği hibrit alanlar olarak yeniden konumlandığını göstermektedir.
Keywords
References
- Alam, M., Dappe, M., H., Melecky, M., Goldblatt, R. (2022). Wider economic benefits of transport corridors: Evidence from international development organizations. Journal of Development Economics, 158, 1-16. doi.org/10.1016/j.jdeveco.2022.102900
- Aydoğan, B. (2025, 22 Şubat). IKBY Başkanı Barzani, Kalkınma Yolu Projesi'nin daha istikrarlı bir Irak için tarihi adım olduğunu söyledi. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ikby-baskani-barzani-kalkinma-yolu-projesinin-daha-istikrarli-bir-irak-icin-tarihi-adim-oldugunu-soyledi/3489797 (Erişim tarihi: 8 Şubat 2026)
- Aykan, B. (2024). Kalkınma Yolu Projesi’nin uluslararası ulaştırma koridorları ve ekonomik kalkınma açısından etkilerinin irdelenmesi. Ulaştırma ve Altyapı, 1, 114-133.
- Azimov, R. (2025). International Transport Corridors and their ımpact on the countries’ economic development. European Journal of Applied Sciences, 13(03), 117-135.
- Buzan, B. (1997). Rethinking security after the cold war. Cooperation and conflict, 32(1), 5-28. doi.org/10.1177/0010836797032001001
- Baysal, B., Lüleci, Ç. (2015). Kopenhag Okulu ve güvenlikleştirme teorisi. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 11(22), 61-96.
- Baz, İ. (2024). Kalkınma Yolu Projesi üzerine genel bir değerlendirme. Ulaştırma ve Altyapı, 1, 24-32.
- Cable, V., (1995). What is international economic security?. International Affairs, 71(2), 305–324. https://doi.org/10.2307/2623436
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Political Science (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Osman Bilgiç
*
0009-0005-3698-2581
Türkiye
Publication Date
June 30, 2026
Submission Date
February 17, 2026
Acceptance Date
May 5, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 11 Number: 1