KARŞILIKLI BAĞIMLILIK VE KIRILGANLIK ARASINDA KALAN KALKINMA YOLU PROJESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Küresel ticaret ve tedarik zincirlerinin artan karşılıklı bağımlılık koşulları altında ulaştırma koridorlarının neden giderek ekonomik güvenlik ve güvenlikleştirme tartışmalarının merkezine yerleştiğini bu çalışma kapsamında incelenmektedir. Küresel üretim ve dağıtım ağlarının belirli güzergâhlar üzerinde yoğunlaşması, ticaretin sürekliliğini bu koridorlara bağımlı hâle getirirken, devletler açısından yeni kırılganlık ve risk alanları üretmektedir. Bu çerçevede makale, Kalkınma Yolu Projesini yalnızca ticareti kolaylaştıran teknik altyapılar olarak değil, karşılıklı bağımlılığın yarattığı duyarlılık ve kırılganlıklar nedeniyle stratejik güvenlik alanlarına dönüşen yapı olarak ele almaktadır. Çalışmada bu durum Türkiye ile Irak ilişkileri perspektifinden ele alınmaktadır. Çalışma, ekonomik güvenlik, karmaşık karşılıklı bağımlılık ve güvenlikleştirme literatürlerini bir araya getiren kavramsal bir analiz sunmakta ve bu çerçeveyi Kalkınma Yolu Projesi örneği üzerinden somutlaştırmaktadır. Türkiye ve Irak arasında planlanan bu çok modlu ulaştırma koridoru, ticaret hacmini artırma ve lojistik süreleri kısaltma hedeflerinin ötesinde, güvenlik, siyasal istikrar ve jeopolitik rekabet dinamikleriyle doğrudan bağlantılıdır. Projenin işleyişi, Irak’ın iç siyasal dengeleri, Bağdat–Erbil ilişkileri, devlet-dışı silahlı aktörlerin varlığı ve rakip bölgesel koridor girişimi tarafından şekillenmektedir. Makale, Kalkınma Yolu Projesi’nin ekonomik kalkınma söylemiyle meşrulaştırılmakla birlikte, fiiliyatta devletlerin ekonomik güvenlik stratejilerinin bir parçası hâline geldiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgu, ulaştırma koridorlarının çağdaş uluslararası ilişkilerde refah ve güvenlik politikalarının kesiştiği hibrit alanlar olarak yeniden konumlandığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kalkınma Yolu Projesi
• Ulaştırma Koridoru
• Ekonomik Güvenlik
• Güvenlikleştirme
• Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık

The Development Road Project Between Interdependence And Vulnerability: The Case Of Türkiye

Öz

This study examines why transportation corridors have increasingly become central to debates on economic security and securitization under conditions of growing interdependence in global trade and supply chains. The concentration of global production and distribution networks along specific routes renders the continuity of trade dependent on these corridors, while simultaneously generating new areas of vulnerability and risk for states. In this context, the article approaches the Development Road Project not merely as a technical infrastructure facilitating trade, but as a structure that has transformed into a strategic security domain due to the sensitivities and vulnerabilities produced by interdependence. In this study, this situation is addressed from the perspective of Turkey–Iraq relations. The study presents a conceptual analysis that brings together the literatures on economic security, complex interdependence, and securitization, and concretizes this framework through the case of the Development Road Project. This planned multimodal transportation corridor between Türkiye and Iraq is directly linked not only to objectives such as increasing trade volume and reducing logistics times, but also to dynamics of security, political stability, and geopolitical competition. The operation of the project is shaped by Iraq’s internal political balances, relations between Baghdad and Erbil, the presence of non-state armed actors, and competing regional corridor initiatives. The article demonstrates that while the Development Road Project is legitimized through a discourse of economic development, in practice it has become an integral component of states’ economic security strategies. This finding indicates that transportation corridors are being reconfigured as hybrid spaces where welfare and security policies intersect in contemporary international relations.

Anahtar Kelimeler

• Development Road Project
• Transport Corridor
• Economic Security
• Securitization
• Complex Interdependence

Kaynakça

1. Alam, M., Dappe, M., H., Melecky, M., Goldblatt, R. (2022). Wider economic benefits of transport corridors: Evidence from international development organizations. Journal of Development Economics, 158, 1-16. doi.org/10.1016/j.jdeveco.2022.102900
2. Aydoğan, B. (2025, 22 Şubat). IKBY Başkanı Barzani, Kalkınma Yolu Projesi'nin daha istikrarlı bir Irak için tarihi adım olduğunu söyledi. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ikby-baskani-barzani-kalkinma-yolu-projesinin-daha-istikrarli-bir-irak-icin-tarihi-adim-oldugunu-soyledi/3489797 (Erişim tarihi: 8 Şubat 2026)
3. Aykan, B. (2024). Kalkınma Yolu Projesi’nin uluslararası ulaştırma koridorları ve ekonomik kalkınma açısından etkilerinin irdelenmesi. Ulaştırma ve Altyapı, 1, 114-133.
4. Azimov, R. (2025). International Transport Corridors and their ımpact on the countries’ economic development. European Journal of Applied Sciences, 13(03), 117-135.
5. Buzan, B. (1997). Rethinking security after the cold war. Cooperation and conflict, 32(1), 5-28. doi.org/10.1177/0010836797032001001
6. Baysal, B., Lüleci, Ç. (2015). Kopenhag Okulu ve güvenlikleştirme teorisi. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 11(22), 61-96.
7. Baz, İ. (2024). Kalkınma Yolu Projesi üzerine genel bir değerlendirme. Ulaştırma ve Altyapı, 1, 24-32.
8. Cable, V., (1995). What is international economic security?. International Affairs, 71(2), 305–324. https://doi.org/10.2307/2623436

9. DEİK (2024). Kalkınma Yolu Projesi’ne varan stratejik ilişkiler bağlamında ırak ile ekonomik yoldaşlık raporu. https://www.deik.org.tr/uploads/irak-kalkinma-yolu-raporu-aralik-2024.pdf
10. Elmalı, B. (2024, June 3). Assessing global connectivity projects: The Development Road vs. IMEC. TRT World Research Centre, https://researchcentre.trtworld.com/publications/discussion-paper/assessing-global-connectivity-projects-the-development-road-vs-imec/ (Erişim tarihi: 08 Şubat 2026)
11. Guilhot, N. (2017). After the enlightenment political realism and international relations in the Mid-Twentieth Century. Cambridge University Press.
12. Hasan, H. (2024, 11 March). Iraq’s development road: geopolitics, rentierism, and border connectivity. Malcolm H. Kerr Carnegie Middle East Center. https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/research/2024/05/iraqs-development-road-geopolitics-rentierism-and-border-connectivity (Erişim Tarihi: 07 Şubat 2026).
13. Hatipoğlu, M. (2024, 22 Nisan). Türkiye, Irak, Katar ve BAE arasında “Kalkınma Yolu” Mutabakat Zaptı İmzalandı. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/turkiye-irak-katar-ve-bae-arasinda-kalkinma-yolu-mutabakat-zapti-imzalandi/3199092 (Erişim tarihi: 07 Şubat 2024).
14. Hope, A., Cox, J. (2015). Development corridors. Coffey International Development.
15. Inglehart, R., Abramson, P., R. (1994). Economic security and value change. The American Political Science Review, 88(2), 336-354.
16. Keohane, R. O., Nye, J. S. (1998). Power and interdependence in the information age. Foreign Affairs, 77(5), 81–94.
17. Kirshner, J. (1998). Political economy in security studies After The Cold War. Review of International Political Economy, 5(1), 64–91. https://doi.org/10.1080/096922998347651
18. Koç, E. (2025). Opportunities and objections in the Iraq Development Road Project: A focus on Erbil-Baghdad disputes ın a federal framework. Journal of Legal and Political Studies, 13, 689-700. https://doi.org/10.17656/jlps.10318
19. Kurt, V. (2024). Kalkınma Yolu Projesi: Türkiye’nin lojistik ve ticaret merkezi olma yolunda stratejik adımı. Ulaştırma ve Altyapı, 1, 134-144.
20. Lakhminarayana, S., Nair, S., R., Chandrasekar, P. (2024). Economic growth and spatial analysis ın transport corridors: A preliminary review. Journal of Applied Engineering Sciences, 14(27), 117-124. https://doi.org/10.2478/jaes-2024-0014
21. Mastanduno, M. (1999). Economic statecraft, interdependence, and national security: Agendas For Research. Security Studies, 9(1-2), 288-316. https://doi.org/10.1080/09636419908429402
22. Nakiboğlu, A., Dugan, S. (2024, 10 Mayıs). Ekonomik güvenlik: İktisadi göstergelerle Türkiye’nin değerlendirilmesi. Tasam, 1-84. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/72584/ekonomik_guvenlik_iktisadi_gostergelerle_turkiyenin_degerlendirilmesi
23. Novikau, A., Muhasilovic, J. (2023). Turkey's quest to become a regional energy hub: Challenges and opportunities. Heliyon, 9(11), 1-11.
24. Oh, E. (2025). Economic securitization in the post-cold war era: Navigating the intersection of security and Economy. Democracy and Security, 1–19. https://doi.org/10.1080/17419166.2025.2449644
25. Orhan, A., & Oflaz, E. (2024). Kalkınma Yolu Projesi’nin ekonomideki sıçrama etkisine yapısal inşacı bir yaklaşım. Ulaştırma ve Altyapı, 1, 102-113.
26. Özdemir, D., Çökerdenoğlu, M. (2024). Stratejinin kalbi: Koridor savaşları. Dikmen, A., T. (Ed.), Zengezur Koridoru: Türkiye-Azerbaycan-Nahcivan Ekonomik, Dış Ticaret ve Lojistik Bağlantıları içinde (s. 85-110). Efe Adademi Yayınları
27. Özturk, B. (2024, Temmuz). Development Road Project: Transforming Türkiye-Iraq relations. https://www.cespi.it/sites/default/files/osservatori/allegati/brief_61_turkyie-iraq_ozturk.pdf adresinden alındı.
28. Öztürk, B. (2025). The Development Road Project (DRP): Transforming the nature of Türkiye-Iraq relations. Perceptions: Journal of International Affairs, 29(2), 196-213.
29. Pusane, Ö., K. (2024). Turkey’s emerging dichotomy between Erbil and Sulaimaniyah, Iraqi Development Road Project and the fight against the PKK. Social Review of Technology and Change, 2(1), 85-98.
30. Quium, A., S., M., A. (2019). Transport corridors for wider socio-economic development. Sustainability, 11(19), 1-23. http://dx.doi.org/10.3390/su11195248
31. Saidahrolovich, K., S., Numonzhonovich, M., M., Ugli, T., M., M. (2023). Geopolitics of transport corridors. World Economics and Finance Bulletin, 18(6), 10-16.
32. Saleh, S., L., Hamadamin, N., M. (2025). Türkiye’s economic policy toward Iraq (2014-2024). Zanco Journal of Law and Politics, 23(40), 158-193
33. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. (2024, 23 Agustos). Kalkınma Yolu’nda yeni aşama. https://www.uab.gov.tr/haberler/kalkinma-yolu-nda-yeni-asama
34. Tekir, G. (2024). The Iraq–Türkıye corrıdor and Chına: Strategıc connectıvıty and geoeconomıc shıfts. In Zakic, K., Trailovic, D. (Ed.), Recalibrating the Global Compass: China and Shared Future in a Fragmented World (pp. 564-585). Institute of International Politics and Economics:.
35. Walker, D., M. (2011). We the people: Keeping the economy and the nation strong. IN Ronis, S., R. (Ed.), Economic Security: Neglected Dimension of National Security?. Center for Strategic Conferencing
36. Williams, Z., Lueg, J. E., & LeMay, S. A. (2008). Supply Chain security: An overview and research agenda. The International Journal of Logistics Management, 19(2), 254-281.
37. Yıldız, M. (2024). Turkey’s strategic "Development Road" project: Geopolitical impacts and regional opportunities. Anasay, 29, 63-73. https://doi.org/10.33404/anasay.1503772
38. Yu, C., W., Xiao, Y. (2025). Strategıc trade corridors: The Suez Canal and emerging maritime and overland alternatives in global supply Chains. International Journal of Business & Management Studies, 6(9), 112-123. https://doi.org/10.56734/ijbms.v6n9a11
39. Zeybek, H. (2019). Uluslararası ticarette yeni Avrasya ulaşım yolları arayışı: demiryolu yük taşımacılığına etkileri. Avrasya Etüdleri, 56(2), 135-154.