Araştırma Makalesi

YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri

Cilt: 13 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir

YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri

Öz

Bu araştırmanın amacı son yıllarda biyoloji öğretmenliği bölümlerinde boş kalan kontenjanların, YKS’ye hazırlanan mezun öğrenciler tarafından neden tercih edilmediğini ortaya koymaktır. Olgubilim deseni ile yürütülen araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’nin kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile belirlenmiş iki farklı ilindeki (Ankara=31 ve Sivas=35) farklı liselerden mezuna kalan 66 öğrenci (38 kadın, 28 erkek) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen ve açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formundan yararlanılmış, veriler yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler için yapılan içerik analizi sonuçlarına göre puan ve sıralama, üniversitenin konumu ve imkânları, mesleğe duyulan ilgi, iş imkânları gibi faktörlerin öğrencilerin YKS tercihlerini etkileyen önemli faktörler olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan öğretmenlik mesleğini ve özellikle biyoloji öğretmenliği bölümlerini tercih etme noktasında en etkili faktörün atanma zorluğu, öğretmenlerin düşük maaşı gibi ekonomik faktörler olduğu tespit edilmiştir. Bu dezavantajların yanında öğretmenlik mesleği halen saygın bir meslek olarak toplum tarafından algılanmakla birlikte mesleğin sürekli tatil yapılan ve çalışma şartları açısından oldukça rahat olduğu şeklinde algılara da rastlanmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan bulgular ışığında hem genel olarak öğretmenlik mesleğine yönelik hem de biyoloji öğretmenliği özelinde karşılaşılan sorunların giderilmesi ve mesleğin daha cazip hale getirilmesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Biyoloji öğretmenliği, meslek seçimi, mezun öğrenci, öğretmenlik mesleği

Etik Beyan

Çalışma için Etik kurul onay belgesi alınmış olup dosya ektedir.

Kaynakça

  1. Abramo, G., Cicero, T., & D’Angelo, C. A. (2019). What is the appropriate length of the publication period over which to assess research performance? Scientometrics, 93, 1005-1017. https://doi.org/10.1007/s11192-012-0714-9
  2. Akinlolu, M., Omotayo, T., Ebohon, O. J., & Ekundayo, D. (2023). An analysis of the mediational effect of socio-cultural factors on student’s career choice outcomes in the built environment: Applying the socio-cognitive career theory. Education Sciences, 13(10), 1035. https://doi.org/10.3390/educsci13101035
  3. Altınok, V. (2021). Farklı eğitim kademelerindeki öğretmenlerin görev ve sorumluluklarına ilişkin algıları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(1), 441-475.
  4. Avgousti, C. (2017). Choosing the Teaching Profession: Teachers' Perceptions and Factors Influencing Their Choice to Join Teaching as Profession. Journal of Education and Practice, 8(10), 219-233.
  5. Aylar, E. (2012). Bir örnek olay incelemesi: Sosyo-kültürel teori bağlamında geleceğe yönelik hedefler ve öz-düzenleme. Kastamonu Education Journal, 20(3), 767-782.
  6. Baran, M., & Sabah, S. (2025). Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının KPSS (AGS-MEB) sürecine ilişkin algıları. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 2(1), 150-166.
  7. Baş, H., & Nural, E. (2023). Türkiye’de öğretmen yetiştirme uygulamalarında yaşanan sorunların belirlenmesi ve çözüm önerilerine ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi, 4(1), 16-46.
  8. Bergmark, U., Lundström, S., Manderstedt, L., & Palo, A. (2018). Why become a teacher? Student teachers’ perceptions of the teaching profession and motives for career choice. European Journal of Teacher Education, 41(3), 266-281.
  9. Bozkuş, K., & Gündüz, Y. (2013). Comparison of teacher education and hiring policies in PISA leader countries. In International Symposium, New Issues on Teacher Education, 10(21), 3134–3364.
  10. Can, H., Balcı, U. G. & Öngel, K. (2013). İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin meslek seçiminde etkili faktörler. Eurasian Journal of Family Medicine, 2(2), 77-82.

Kaynak Göster

APA
Gül, Ş., Karakaya, F., Adıgüzel Ulutaş, M., & Yılmaz, M. (2025). YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 13(2), 269-295. https://doi.org/10.56423/fbod.1713417
AMA
1.Gül Ş, Karakaya F, Adıgüzel Ulutaş M, Yılmaz M. YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri. FBÖD. 2025;13(2):269-295. doi:10.56423/fbod.1713417
Chicago
Gül, Şeyda, Ferhat Karakaya, Merve Adıgüzel Ulutaş, ve Mehmet Yılmaz. 2025. “YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 (2): 269-95. https://doi.org/10.56423/fbod.1713417.
EndNote
Gül Ş, Karakaya F, Adıgüzel Ulutaş M, Yılmaz M (01 Aralık 2025) YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13 2 269–295.
IEEE
[1]Ş. Gül, F. Karakaya, M. Adıgüzel Ulutaş, ve M. Yılmaz, “YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri”, FBÖD, c. 13, sy 2, ss. 269–295, Ara. 2025, doi: 10.56423/fbod.1713417.
ISNAD
Gül, Şeyda - Karakaya, Ferhat - Adıgüzel Ulutaş, Merve - Yılmaz, Mehmet. “YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi 13/2 (01 Aralık 2025): 269-295. https://doi.org/10.56423/fbod.1713417.
JAMA
1.Gül Ş, Karakaya F, Adıgüzel Ulutaş M, Yılmaz M. YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri. FBÖD. 2025;13:269–295.
MLA
Gül, Şeyda, vd. “YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri”. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 269-95, doi:10.56423/fbod.1713417.
Vancouver
1.Şeyda Gül, Ferhat Karakaya, Merve Adıgüzel Ulutaş, Mehmet Yılmaz. YKS’ye Hazırlanan Mezun Öğrencilerin Biyoloji Öğretmenliği Programlarını Tercih Etmeme Nedenleri. FBÖD. 01 Aralık 2025;13(2):269-95. doi:10.56423/fbod.1713417