An Overview of the Psychological Effects of the Earthquakes in Türkiye through Five Stories
Öz
The number of earthquake-themed literary texts in Turkish literature is inversely
proportional to the frequency and impact of earthquakes in Türkiye. This study
examines earthquake-themed stories in Turkish literature regarding the effects of
earthquakes on human psychology. Economic losses caused by earthquakes are, of
course, an essential issue. It is also natural to deal with this issue in literary texts.
The psychological impact of earthquakes is as crucial as economic losses. On the
other hand, few literary texts deal with the psychological effects of earthquakes.
Accordingly, few stories have been written about the psychological impacts
of the earthquake, most of which are about the 1999 Gölcük earthquake. The
Gölcük earthquake caused extensive damage with economic and psychological
consequences. This study is based on qualitative research, whereby five stories
written after the 1999 Gölcük Earthquake were selected using the purposive
sampling method. The stories (How I Fell Out of Bed, The Wrong Person, Dear
Hate, Without Breaking Faults, and Benefactors) were analysed by focusing on
the inquiry of which aspects of the stories address the psychological problems
caused by the earthquake on individuals. The selected stories have different
characteristics in terms of genre and format. The stories belong to Orhan Duru,
Mebuse Tekay, Hakan Şenocak, Ahmet Ümit and Barış Bıçakçı, who are renowned
authors of recent Turkish literature. In the selection of the story, I paid attention to
the stories dealing with different aspects of individuals’ inner world. As a result of
the analysis, the destructive effects of earthquakes on people’s mental and spiritual
health were determined showing that short-stories, as an important literary genre
helps us understand and empathize with people who survived an earthquake.
Anahtar Kelimeler
Türkiye’de Yaşanan Depremlerin Psikolojik Etkilerine Beş Öykü Üzerinden Bir Bakış
Öz
Türk edebiyatında deprem temalı edebî metinlerin sayısı, Türkiye’de yaşanan
depremlerin sıklığı ve etkileri ile ters orantılıdır. Deprem konulu edebî metinlerin
büyük bölümü, depremin ekonomik sonuçlarını tartışmaya açmaktadır. Depremin
neden olduğu ekonomik kayıplar elbette önemli bir sorundur ve bu konunun edebî
metinlerde ele alınması da doğaldır. Ancak depremlerin bireyin psikolojisi üzerinde
yarattığı etki de ekonomik kayıplar kadar önemli bir konudur. Buna karşın depremlerin
bireyin psikolojik durumuna etkisini ele alan edebî metin sayısı azdır. Buna
bağlı olarak depremin psikolojik etkileri hakkında yazılmış az sayıda öykü vardır.
Bu öykülerin de büyük bölümü 1999 Gölcük depremi hakkındadır. Gölcük depremi,
çok büyük can ve mal kaybına yol açmış ve ekonomik ve psikolojik açıdan
önemli sonuçlar doğurmuştur. Bu çalışma, depremin insan psikolojisi üzerindeki
etkilerine ilişkin Türk edebiyatında yer alan deprem temalı öyküleri inceleyen nitel
bir araştırmadır. Bu çalışmada örnek olarak seçilen beş öykü analiz edilmiştir.
Amaçlı örnekleme tekniği kullanılarak 1999 Gölcük Depremi sonrasında yazılmış
ve odağına Gölcük depreminin psikolojik etkilerini alan beş öykü seçilmiştir.
Seçilen öyküler, tür ve biçim yönünden farklı özellikler taşımaktadır. Öyküler, son
dönem Türk edebiyatının önemli yazarları olan Orhan Duru, Mebuse Tekay, Hakan
Şenocak, Ahmet Ümit ve Barış Bıçakçı’ya aittir. Öykü seçiminde öykünün bireyin
iç dünyasının farklı yönlerini ele almasına dikkat edilmiştir. Öyküler (Yataktan
Nasıl Düştüm, Yanlış İnsan, Sevgili Nefret, Faylar Kırılmadan ve İyilikseverler),
depremin bireylerde yarattığı psikolojik sorunların metinlerde hangi yönleriyle
ele alındığı sorgulamasına odaklanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda
depremlerin insanların ruh ve akıl sağlığı üzerindeki yıkıcı etkileri tespit edilmeye
çalışılmıştır. Öykü türünün, depremi yaşayan insanların duygu durumlarını anlamada
ve empati kurmada önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Research and publication ethics statement: This article constitutes an original research paper based on original data. It has neither been published previously nor submitted for publication elsewhere. The author has adhered to ethical principles and guidelines throughout the research process.
Authors’ contributions: The article is authored solely by one individual.
Ethics committee approval: Ethical committee approval is not required for this study.
Financial support: No financial support was obtained for this research.
Conflict of interest: There is no potential conflict of interest in the study.
