Muhadderât ve Etfâle Mahsus Bir Osmanlı Dergisi: Âyîne
Öz
19. yüzyılda Osmanlı Devleti’ni modernleştirmek için yapılan yenilikler özellikle
Osmanlı kadınının hayatında önemli gelişmeleri de beraberinde getirmiştir.
Dönemin aydınları yazılarında Osmanlı’nın geri kalmışlığına çözüm yolu
olarak eğitimli bir nesil yetiştirmeyi tartışmaktaydı. Genel kabul gören görüş;
aile kurumunun temeli olan ve çocuk yetiştiren kadının, eğitimli ve kültürlü
olmasının topluma fayda sağlayacağıydı. Bu fikirden hareketle 1860’ların
sonlarından itibaren kadınlara ve çocuklara yönelik müstakil gazeteler yayımlanmaya
başladı. 1875’te yayımlanmaya başlayan Âyîne hem kadınlara hem
de çocuklara yönelik bir dergi olması açısından ayrı bir yere sahiptir. Derginin
hedef kitlesi Müslüman kadınlar ve çocuklar olmasından dolayı yayımlanan
yazılarda kadının eğitimi, vazifeleri, aile ilişkileri, çocuk terbiyesi ve çocuk
eğitimine yer verilmiştir.Bu çalışmada Âyîne’de yer alan yazılar içeriklerine
göre sınıflandırılarak dönemin kadın algısı ve toplumda kadının konumu, çocuk
terbiyesi, çocuklara kazandırılmak istenen ahlâki değerler ve bu amaçla izlenilen yöntemler incelenmiştir. Ayrıca Avrupa’nın etkisiyle toplumda özellikle
kadınların hayatında görülen değişim ve gündelik hayata dair bilgilere
dergide yayımlanan yazılar ve okuyucu mektupları ışığında yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyüz, Y. (1989) Türk eğitim tarihi (başlangıçtan 1988’e). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri.
- Akyüz, Y. (1994) Tanzimat döneminde eğitim biliminde ve öğretim yöntemlerinde gelişmeler.
- Tanzimat’ın 150. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu içinde (s.501-514). Ankara: TTK.
- Barkan, Ö. L. (1999) Türk toprak hukuku tarihinde Tanzimat ve 1274 (1858) tarihli arazi kanunnamesi. Tanzimat 1 içinde (s.321-421). İstanbul: M.E.B.
- Çakır, S. (1996) Osmanlı kadın hareketi. İstanbul: Metis.
- Kurnaz, Ş. (1991) Cumhuriyet öncesinde Türk kadını (1839-1923). Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı.
- Okay, C. (2006) Eski harfli çocuk dergileri. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 7: 511- 518.
- Turan, Ş. (1991) Tanzimat devrinde evlenme meselesi. Aile Yazıları 4 içinde (s.66-68). Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
13 Eylül 2017
Kabul Tarihi
3 Ocak 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 95