Gogol’ün ‘Palto’sundan ‘Beyaz Mantolu Adam’ı Çıkarabilmek -Nesne’nin Özne Simülakra’sı-
Öz
Nesnenin özneyi ele geçirme adına yaptığı girişimler; onun arzu ettiği yanıtları
vererek, ona inanırmış gibi yapmak ve onu kendi safına sürükleyerek onun
yerine geçme çabasından ibarettir. Özne kendisinden kaçamadığı nesnenin bir
süre sonra kurbanı olur. Bu durum, bugünün sosyal ağlarına bakıldığında daha
net bir şekilde gözlenir. Simülasyonun en belirgin özelliği en önemsiz olguları
bile kapsayan gerçeğin yerini alan modellerden oluşmasıdır. Yarattığı karakterler
ile simülatif dünyada özneye çıkış yolu sağlayan Dostoyevski, üretim-tüketim
çelişkisinde “Hepimiz Gogol’ün Palto’sundan çıktık” diyerek “Palto”yu
bir nesne olmaktan çıkarıp Kozmosun yerine koymaya çalışır. Gogol’ün
“Palto”sunda nesne, özneyi ele geçirmeyi deneyerek istencini ve devingenliğini
kesmeden sürdürür ve en nihayetinde Kozmosun yerine de geçer. Gogol’ün
“Palto”su sadece kendi başına bir evren olarak kalmaz aynı zamanda simülatif
dünyaya bıraktığı monadlar “Beyaz Mantolu Adam”ı doğurur. Bu çalışma Gogol’ün “Palto”sundan Oğuz Atay’ın “Beyaz Mantolu Adam”ını çıkarma
girişimi olarak nesnenin (Palto’nun) özne (Beyaz Mantolu Adam) simülakrasını
gerçekleştirme, Özne-Nesne ortaklığında (Peter Schlemihl) kozmosu
keşfetme girişimidir
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adanır, O. (2008) Simülasyon kuramı üzerine notlar ve söyleşiler. İstanbul: Hayal Et.
- Althusser, L. (1991) İdeoloji ve devletin ideolojik baskı aygıtları, (Çev. Y. Alp – M. Özışık). İstanbul: İletişim.
- Atay, O. (2010) Korkuyu Beklerken. İstanbul: İletişim.
- Baudrillard, J. (2008) Simgesel değiş tokuş ve ölüm. (Çev. O. Adanır). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
- Baudrillard, J. (2011) Simülakrlar ve simülasyon. (Çev. O. Adanır). Ankara: Doğu Batı.
- Baudrillard, J. (2012) Neden Her Şey Hâlâ Yok Olup Gitmedi. (Çev. O. Adanır). İstanbul: Boğaziçi.
- Caroll, L. (2009) Alice harikalar diyarında ve aynadan İçeri. (Çev. K. E. Kına). İstanbul: İthaki.
- Chamisso, A. V. (1999) Peter Schlemihl, İstanbul: Sentez.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim, Sanat ve Edebiyat
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2018
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2016
Kabul Tarihi
3 Ocak 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 24 Sayı: 95