Research Article

Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)

Volume: 10 Number: 4 January 1, 2026
EN TR

Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)

Abstract

Bu çalışma, Türkiye’de 2023 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanan altın ithalat kotalarının ekonomik etkilerini çok boyutlu biçimde analiz etmektedir. Özellikle dış ticaret dengesi, iç piyasa fiyatları ve kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkiler incelenmiş; politika müdahalelerinin arz-talep dengesi üzerindeki yansımaları detaylı şekilde değerlendirilmiştir. Kota uygulamaları sonucunda altın ithalat hacmi %40–50 oranında azalmış; bu durum, gram altın fiyatlarının uluslararası fiyatlardan belirgin biçimde sapmasına yol açmıştır. Çalışmada, TÜİK, TCMB, Kitco ve BIST gibi kurumlardan elde edilen zaman serisi verileri kullanılarak kota uygulamasının etkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. ARIMA(1,1,1) modeliyle 2025–2026 dönemine ilişkin ithalat tahminleri yapılmış, mevcut politikaların sürdürülebilirliği tartışılmıştır. Ayrıca, kayıt dışı ekonomiyle olası ilişkiler nitel bulgular çerçevesinde değerlendirilmiş; kaçak altın girişleri, arz kısıtlılığı ve yerli üretimin yetersizliği gibi başlıklar irdelenmiştir. Çalışma, politika yapıcılara ve piyasa düzenleyicilerine yönelik somut öneriler sunmakta ve altın piyasasının düzenlenmesine dair literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Keywords

References

  1. Aizenman, J., & Inoue, K. (2013). Central banks and gold puzzles. Journal of International Money and Finance, 37, 1–22. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2013.05.003
  2. Baur, D. G., & McDermott, T. K. (2010). Is gold a safe haven? International evidence. Journal of Banking & Finance, 34(8), 1886–1898.
  3. Beckmann, J., & Czudaj, R. (2013). Gold as an inflation hedge in a time-varying coefficient framework. North American Journal of Economics and Finance, 24, 208–222.
  4. Borsa İstanbul. (2024). Kapanış verileri. https://www.borsaistanbul.com
  5. Duyar, M. (2023). Türkiye’de Altın Talebi ve Finansal Dışlanma Arasındaki İlişki. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları.
  6. Eldomiaty, T. I., Metwally, H., & Youssef, M. (2022). Determinants of gold price dynamics in emerging markets. Resources Policy, 77, 102652.
  7. Erdem, H., & Yücel, M. (2022). Türkiye’de altın ticareti, rezerv politikası ve para arzı ilişkisi. Maliye Dergisi, 187, 152–175.
  8. IMF. (2023). International Financial Statistics (IFS). https://data.imf.org

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Finance

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 1, 2026

Submission Date

July 23, 2025

Acceptance Date

December 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 10 Number: 4

APA
Duyar, M. (2026). Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 516-528. https://doi.org/10.29106/fesa.1749334
AMA
1.Duyar M. Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;10(4):516-528. doi:10.29106/fesa.1749334
Chicago
Duyar, Metin. 2026. “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge Ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”. Finans Ekonomi Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 (4): 516-28. https://doi.org/10.29106/fesa.1749334.
EndNote
Duyar M (January 1, 2026) Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 4 516–528.
IEEE
[1]M. Duyar, “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”, Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 10, no. 4, pp. 516–528, Jan. 2026, doi: 10.29106/fesa.1749334.
ISNAD
Duyar, Metin. “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge Ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10/4 (January 1, 2026): 516-528. https://doi.org/10.29106/fesa.1749334.
JAMA
1.Duyar M. Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;10:516–528.
MLA
Duyar, Metin. “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge Ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”. Finans Ekonomi Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, vol. 10, no. 4, Jan. 2026, pp. 516-28, doi:10.29106/fesa.1749334.
Vancouver
1.Metin Duyar. Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026 Jan. 1;10(4):516-28. doi:10.29106/fesa.1749334