Araştırma Makalesi

Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)

Cilt: 10 Sayı: 4 1 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de 2023 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanan altın ithalat kotalarının ekonomik etkilerini çok boyutlu biçimde analiz etmektedir. Özellikle dış ticaret dengesi, iç piyasa fiyatları ve kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkiler incelenmiş; politika müdahalelerinin arz-talep dengesi üzerindeki yansımaları detaylı şekilde değerlendirilmiştir. Kota uygulamaları sonucunda altın ithalat hacmi %40–50 oranında azalmış; bu durum, gram altın fiyatlarının uluslararası fiyatlardan belirgin biçimde sapmasına yol açmıştır. Çalışmada, TÜİK, TCMB, Kitco ve BIST gibi kurumlardan elde edilen zaman serisi verileri kullanılarak kota uygulamasının etkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. ARIMA(1,1,1) modeliyle 2025–2026 dönemine ilişkin ithalat tahminleri yapılmış, mevcut politikaların sürdürülebilirliği tartışılmıştır. Ayrıca, kayıt dışı ekonomiyle olası ilişkiler nitel bulgular çerçevesinde değerlendirilmiş; kaçak altın girişleri, arz kısıtlılığı ve yerli üretimin yetersizliği gibi başlıklar irdelenmiştir. Çalışma, politika yapıcılara ve piyasa düzenleyicilerine yönelik somut öneriler sunmakta ve altın piyasasının düzenlenmesine dair literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aizenman, J., & Inoue, K. (2013). Central banks and gold puzzles. Journal of International Money and Finance, 37, 1–22. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2013.05.003
  2. Baur, D. G., & McDermott, T. K. (2010). Is gold a safe haven? International evidence. Journal of Banking & Finance, 34(8), 1886–1898.
  3. Beckmann, J., & Czudaj, R. (2013). Gold as an inflation hedge in a time-varying coefficient framework. North American Journal of Economics and Finance, 24, 208–222.
  4. Borsa İstanbul. (2024). Kapanış verileri. https://www.borsaistanbul.com
  5. Duyar, M. (2023). Türkiye’de Altın Talebi ve Finansal Dışlanma Arasındaki İlişki. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları.
  6. Eldomiaty, T. I., Metwally, H., & Youssef, M. (2022). Determinants of gold price dynamics in emerging markets. Resources Policy, 77, 102652.
  7. Erdem, H., & Yücel, M. (2022). Türkiye’de altın ticareti, rezerv politikası ve para arzı ilişkisi. Maliye Dergisi, 187, 152–175.
  8. IMF. (2023). International Financial Statistics (IFS). https://data.imf.org

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

23 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

4 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Duyar, M. (2026). Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(4), 516-528. https://doi.org/10.29106/fesa.1749334
AMA
1.Duyar M. Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). FESA. 2026;10(4):516-528. doi:10.29106/fesa.1749334
Chicago
Duyar, Metin. 2026. “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 (4): 516-28. https://doi.org/10.29106/fesa.1749334.
EndNote
Duyar M (01 Ocak 2026) Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 4 516–528.
IEEE
[1]M. Duyar, “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”, FESA, c. 10, sy 4, ss. 516–528, Oca. 2026, doi: 10.29106/fesa.1749334.
ISNAD
Duyar, Metin. “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 10/4 (01 Ocak 2026): 516-528. https://doi.org/10.29106/fesa.1749334.
JAMA
1.Duyar M. Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). FESA. 2026;10:516–528.
MLA
Duyar, Metin. “Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)”. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 10, sy 4, Ocak 2026, ss. 516-28, doi:10.29106/fesa.1749334.
Vancouver
1.Metin Duyar. Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025). FESA. 01 Ocak 2026;10(4):516-28. doi:10.29106/fesa.1749334