The Economic Impact of Gold Import Quotas in Turkey: An Analysis on Prices, Current Account Balance, and the Informal Economy (2018–2025)

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 4, 516 - 528, 01.01.2026

Metin Duyar

https://doi.org/10.29106/fesa.1749334

Öz

This study provides a multidimensional analysis of the economic impacts of gold import quotas implemented in Turkey as of 2023. It focuses on how such policy interventions have affected external trade balance, domestic gold prices, and informal economic activities. Following the imposition of quota policies, Turkey’s gold import volume declined by approximately 40–50%, resulting in a significant divergence between domestic and international gold prices.
The study employs time series data obtained from TÜİK, the Central Bank of Turkey (CBRT), Kitco, and Borsa Istanbul (BIST) to statistically assess the effects of the import restrictions. Using the ARIMA(1,1,1) model, forecasts for 2025–2026 are generated to evaluate the long-term implications of quota continuation. Additionally, qualitative insights are presented regarding the potential rise in unregistered gold trade, smuggling activity along border regions, and structural weaknesses in domestic supply. The study offers policy recommendations and aims to contribute to the broader academic literature on gold market regulation and economic planning under constrained trade environments.

Anahtar Kelimeler

Gold imports , quota policy , informal economy , price divergence , ARIMA model , Turkish economy

Türkiye’de Altın İthalat Kotalarının Ekonomik Etkisi: Fiyat, Cari Denge ve Kayıt Dışı Ekonomi Üzerine Bir Analiz (2018–2025)

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de 2023 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanan altın ithalat kotalarının ekonomik etkilerini çok boyutlu biçimde analiz etmektedir. Özellikle dış ticaret dengesi, iç piyasa fiyatları ve kayıt dışı ekonomi üzerindeki etkiler incelenmiş; politika müdahalelerinin arz-talep dengesi üzerindeki yansımaları detaylı şekilde değerlendirilmiştir. Kota uygulamaları sonucunda altın ithalat hacmi %40–50 oranında azalmış; bu durum, gram altın fiyatlarının uluslararası fiyatlardan belirgin biçimde sapmasına yol açmıştır.
Çalışmada, TÜİK, TCMB, Kitco ve BIST gibi kurumlardan elde edilen zaman serisi verileri kullanılarak kota uygulamasının etkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. ARIMA(1,1,1) modeliyle 2025–2026 dönemine ilişkin ithalat tahminleri yapılmış, mevcut politikaların sürdürülebilirliği tartışılmıştır. Ayrıca, kayıt dışı ekonomiyle olası ilişkiler nitel bulgular çerçevesinde değerlendirilmiş; kaçak altın girişleri, arz kısıtlılığı ve yerli üretimin yetersizliği gibi başlıklar irdelenmiştir. Çalışma, politika yapıcılara ve piyasa düzenleyicilerine yönelik somut öneriler sunmakta ve altın piyasasının düzenlenmesine dair literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Altın ithalatı , kota uygulaması , kayıt dışı ekonomi , fiyat farklılaşması , ARIMA modeli , Türkiye ekonomisi

Kaynakça

• Aizenman, J., & Inoue, K. (2013). Central banks and gold puzzles. Journal of International Money and Finance, 37, 1–22. https://doi.org/10.1016/j.jimonfin.2013.05.003
• Baur, D. G., & McDermott, T. K. (2010). Is gold a safe haven? International evidence. Journal of Banking & Finance, 34(8), 1886–1898.
• Beckmann, J., & Czudaj, R. (2013). Gold as an inflation hedge in a time-varying coefficient framework. North American Journal of Economics and Finance, 24, 208–222.
• Borsa İstanbul. (2024). Kapanış verileri. https://www.borsaistanbul.com
• Duyar, M. (2023). Türkiye’de Altın Talebi ve Finansal Dışlanma Arasındaki İlişki. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları.
• Eldomiaty, T. I., Metwally, H., & Youssef, M. (2022). Determinants of gold price dynamics in emerging markets. Resources Policy, 77, 102652.
• Erdem, H., & Yücel, M. (2022). Türkiye’de altın ticareti, rezerv politikası ve para arzı ilişkisi. Maliye Dergisi, 187, 152–175.
• IMF. (2023). International Financial Statistics (IFS). https://data.imf.org
• Ito, T., & Kichikawa, Y. (2020). Macroeconomic drivers of gold prices: Evidence from global markets. Journal of Commodity Markets, 20, 100110.
• Kitco Metals. (2024). Historical Gold Prices. https://www.kitco.com
• Le, T.-H., & Chang, Y. (2011). The impact of gold price shocks on the economy. Economic Modelling, 28(6), 2183–2190.
• Narayan, P. K., Narayan, S., & Mishra, S. (2010). Gold and oil markets: Are they related? Applied Energy, 87(10), 3585–3595.
• Öztürk, F., & Kaya, M. (2021). Türkiye’de altın fiyatları ile cari açık arasındaki nedensellik ilişkisi. İktisat ve Toplum, 11(2), 33–49.
• Reboredo, J. C. (2013). Is gold a hedge or safe haven against oil price movements? Energy Economics, 40, 38–45.
• Sari, R., Hammoudeh, S., & Soytas, U. (2010). Dynamics of oil, precious metals, and exchange rates. Energy Economics, 32(2), 351–362.
• Shahbaz, M., Rehman, I., & Afza, T. (2020). The role of gold in Pakistan’s informal economy. International Journal of Economics and Finance, 12(6), 1–13.
• Sharma, S., & Mahendru, M. (2020). Time-series analysis of gold price movements: Evidence from ARIMA modeling. Journal of Economic Studies, 47(5), 1109–1126.
• Şahin, C., & Arslan, B. (2020). Kayıt dışı ekonominin altın ithalatına etkisi. Sosyoekonomi, 28(3), 55–74.
• TCMB. (2024). Ödemeler Dengesi İstatistikleri. https://www.tcmb.gov.tr
• Ticaret Bakanlığı. (2023). Kıymetli Maden İthalatı Tebliği ve Kota Uygulamaları. https://ticaret.gov.tr
• TÜİK. (2024). Dış Ticaret İstatistikleri. https://www.tuik.gov.tr
• World Bank. (2023). Global Economic Prospects. https://www.worldbank.org
• World Gold Council. (2023). Central Bank Gold Reserves Survey. https://www.gold.org
• Yıldız, B., & Aydın, A. (2022). Devalüasyon beklentilerinin altın talebine etkisi: Türkiye örneği. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 97–116.