ETKİN BİR İÇ KONTROL SİSTEMİNİN İŞLETMEDEKİ HİLELERİ ÖNLEMEDEKİ ROLÜ VE PERAKENDE SEKTÖRÜNDE BİR ARAŞTIRMA

Dünyada, teknoloji alanında yaşanan gelişmeler ve işletme faaliyetlerinin küreselleşmesine bağlı olarak karmaşıklaşmasıyla birlikte iç kontrol sisteminin önemi artmış ve işletmeler için vazgeçilmez bir unsur halini almıştır. İşletme içerisinde kurulacak etkin bir iç kontrol sistemi işletmeye; hedeflerine ulaşmasında, faaliyetlerini etkin ve verimli bir şekilde yürütüp yasa ve mevzuatlara uygunluk sağlamasında yardımcı olacaktır. Bu amaçlar dışında işletmelerin önündeki en büyük tehlikelerden biri olan hile eylemine de set olacaktır. Hile eylemi, dünyada gün geçtikçe artmakta ve yaşanan teknolojik gelişmelerle birlikte önüne geçilemez bir hal almaktadır. Hileler işletmeye maddi olarak zarar verdiği gibi, kurum imajını da zedeleyerek işletmenin sürdürülebilirliğine zarar vermektedir. İşletmeler açısından hilelerin belirlenmesi veya önlenmesi oldukça zor bir süreçtir. Çoğu zaman hilenin belirlenmesi yıllarca sürmekte ve işletme bu dönemde ağır yaralar almaktadır. Bu nedenle hilenin, yaşanmadan önlenmesi tespit edilmesine göre daha akılcı olacaktır. Bu durumda etkin bir iç kontrol sisteminin işletilebilmesi ile mümkündür. Çalışmada; iç kontrol, hile ve etkin bir iç kontrol sisteminin temel ilkeleri açıklanarak Perakende Sektöründe gerçekleştirilen bir anket çalışması ile etkin bir iç kontrol sisteminin işletmelerdeki hileleri önlemedeki rolünün tespiti amaçlanmıştır. Bu temel amacın yanında; iç kontrol ve hilelerin mevcut durumu, bunların işletmenin hukuki yapısı, çalışan ve mağaza sayısı, faaliyet yılı ve işletmede iç denetim biriminin varlığına göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Arştırma sonucunda iç kontrol ile hilelerin önlenmesi arasında pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.