Research Article

NIETZSCHE FELSEFESİNDE MÜZİĞİN STATÜSÜ: HASTALIK VEYA SAĞLIK OLARAK MÜZİK

Number: 40 May 28, 2025
EN TR

NIETZSCHE FELSEFESİNDE MÜZİĞİN STATÜSÜ: HASTALIK VEYA SAĞLIK OLARAK MÜZİK

Öz

Batı felsefesi tarihinde az sayıda filozof spesifik olarak müzik üzerine Nietzsche kadar kapsamlı analizler gerçekleştirmiştir. Gerek kişisel yaşamında gerekse de felsefi serüveninde, gençlik yıllarından itibaren müzik üzerine derinlikli ve devamlı bir şekilde düşünen Nietzsche, müziği felsefesinin bir uzantısı olarak değerlendirmiştir. Dolayısıyla, Nietzsche’nin müzik ile olan meşguliyeti ilk yarattığı izlenimin aksine, aslında klasik anlamda salt bir müzikal değerlendirme değildir. Alman filozof müziği, Batı kültürünün tarihsel bir soykütüksel tetkikini geliştirme hedefine yönelik olarak ilgi duyduğu bir felsefi etüt nesnesi olarak ele alır. Böylelikle, soykütüksel bakış açısından yaklaşıldığında, Nietzsche için müzik, verili bir kültürün kendisini, hastalık veya sağlık kıstaslarına göre ifşa ettiği kritik bir felsefi eylem sahasıdır. Özellikle döneminin büyük bestekârı Wagner’in müziğinin ne türden bir aksiyolojik karşılığa sahip olduğunu anlamaya çalışan Nietzsche, netice itibariyle Batı fikir dünyasında hâkim iki eğilimin varlığını tespit eder. Bunlardan biri, Wagner örneğinde olduğu gibi, dekadansın bir yansıması, yaşamı zayıf düşüren, değilleyici yaklaşımın dile gelmesi olarak düşünülürken, diğeri yaşama evet diyen, olumlayıcı değerlerin sözcülüğünü yapmak gibi bir niteliğe sahiptir. Bu müzikal gerilim aslında Batı değerler tarihinin hâkim geleneği olan idealizm ile Nietzsche’nin kendisini bir öncülü olarak tanımladığı geleceğin filozoflarının biçimlendireceği yeni değer sistemi arasında söz konusu olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Bibby, Neil. “Tuning and Temeperament: Closing the Spiral”. İçinde Music and Mathematics: From Pythagoras to Fractals, editörler John Fauvel, Raymond Flood, Robin J. Wilson, 13-28. New York: Oxford University Press, 2006.
  2. Blondel, Eric. Nietzsche le Corps et la Culture. Paris: PUF, 1986.
  3. Bourget, Paul. Essais de Psychologie Contemporaine. Paris : Alphonse Lemerre, 1885.
  4. Emery, Eric. Temps et Musique. Paris: L’Age d’Homme, 1998.
  5. Migliaccio, Carlo; Goodrich Heck, Anne. “The Philosophy of Music in the 20th Century.” Rivista Italiana Di Musicologia 35, ½ (2000): 187–210.
  6. Nietzsche, Friedrich. La Naissance de la Tragédie Fragments Posthumes Automne 1869-Printemps 1872. Paris: Gallimard, 1977.
  7. Nietzsche, Friedrich. Humain, Trop Humain II Fragments Posthumes (1878-1879). Paris: Gallimard, 1988.
  8. Nietzsche, Friedrich. Par-delà Bien et Mal. Paris: Flammarion, 2000.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

19th Century Philosophy

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 28, 2025

Submission Date

December 1, 2024

Acceptance Date

March 17, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 40

Chicago
Karakaş, Tahir. 2025. “NIETZSCHE FELSEFESİNDE MÜZİĞİN STATÜSÜ: HASTALIK VEYA SAĞLIK OLARAK MÜZİK”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 40: 155-71. https://doi.org/10.53844/flsf.1594400.

Starting from 2024, our journal will be published in 3 issues as two regular and one special issues. These issues will be published In May (regular issue), September (special issue) and December (regular issue).

Only articles within the scope of the file will be included in our special issue. 

Thank you for your attention.