Araştırma Makalesi

NIETZSCHE FELSEFESİNDE MÜZİĞİN STATÜSÜ: HASTALIK VEYA SAĞLIK OLARAK MÜZİK

Sayı: 40 28 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

NIETZSCHE FELSEFESİNDE MÜZİĞİN STATÜSÜ: HASTALIK VEYA SAĞLIK OLARAK MÜZİK

Öz

Batı felsefesi tarihinde az sayıda filozof spesifik olarak müzik üzerine Nietzsche kadar kapsamlı analizler gerçekleştirmiştir. Gerek kişisel yaşamında gerekse de felsefi serüveninde, gençlik yıllarından itibaren müzik üzerine derinlikli ve devamlı bir şekilde düşünen Nietzsche, müziği felsefesinin bir uzantısı olarak değerlendirmiştir. Dolayısıyla, Nietzsche’nin müzik ile olan meşguliyeti ilk yarattığı izlenimin aksine, aslında klasik anlamda salt bir müzikal değerlendirme değildir. Alman filozof müziği, Batı kültürünün tarihsel bir soykütüksel tetkikini geliştirme hedefine yönelik olarak ilgi duyduğu bir felsefi etüt nesnesi olarak ele alır. Böylelikle, soykütüksel bakış açısından yaklaşıldığında, Nietzsche için müzik, verili bir kültürün kendisini, hastalık veya sağlık kıstaslarına göre ifşa ettiği kritik bir felsefi eylem sahasıdır. Özellikle döneminin büyük bestekârı Wagner’in müziğinin ne türden bir aksiyolojik karşılığa sahip olduğunu anlamaya çalışan Nietzsche, netice itibariyle Batı fikir dünyasında hâkim iki eğilimin varlığını tespit eder. Bunlardan biri, Wagner örneğinde olduğu gibi, dekadansın bir yansıması, yaşamı zayıf düşüren, değilleyici yaklaşımın dile gelmesi olarak düşünülürken, diğeri yaşama evet diyen, olumlayıcı değerlerin sözcülüğünü yapmak gibi bir niteliğe sahiptir. Bu müzikal gerilim aslında Batı değerler tarihinin hâkim geleneği olan idealizm ile Nietzsche’nin kendisini bir öncülü olarak tanımladığı geleceğin filozoflarının biçimlendireceği yeni değer sistemi arasında söz konusu olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bibby, Neil. “Tuning and Temeperament: Closing the Spiral”. İçinde Music and Mathematics: From Pythagoras to Fractals, editörler John Fauvel, Raymond Flood, Robin J. Wilson, 13-28. New York: Oxford University Press, 2006.
  2. Blondel, Eric. Nietzsche le Corps et la Culture. Paris: PUF, 1986.
  3. Bourget, Paul. Essais de Psychologie Contemporaine. Paris : Alphonse Lemerre, 1885.
  4. Emery, Eric. Temps et Musique. Paris: L’Age d’Homme, 1998.
  5. Migliaccio, Carlo; Goodrich Heck, Anne. “The Philosophy of Music in the 20th Century.” Rivista Italiana Di Musicologia 35, ½ (2000): 187–210.
  6. Nietzsche, Friedrich. La Naissance de la Tragédie Fragments Posthumes Automne 1869-Printemps 1872. Paris: Gallimard, 1977.
  7. Nietzsche, Friedrich. Humain, Trop Humain II Fragments Posthumes (1878-1879). Paris: Gallimard, 1988.
  8. Nietzsche, Friedrich. Par-delà Bien et Mal. Paris: Flammarion, 2000.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

19. Yüzyıl Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2024

Kabul Tarihi

17 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 40

Kaynak Göster

Chicago
Karakaş, Tahir. 2025. “NIETZSCHE FELSEFESİNDE MÜZİĞİN STATÜSÜ: HASTALIK VEYA SAĞLIK OLARAK MÜZİK”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 40: 155-71. https://doi.org/10.53844/flsf.1594400.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.