Research Article

MUTLULUĞUN DEVİNGENLİĞE TESLİM OLMASI: ANİMAL LABORANSIN ISTIRABI ÜZERİNE FELSEFİ BİR İNCELEME

Number: 42 December 20, 2025
EN TR

MUTLULUĞUN DEVİNGENLİĞE TESLİM OLMASI: ANİMAL LABORANSIN ISTIRABI ÜZERİNE FELSEFİ BİR İNCELEME

Öz

Aşırı performans ve hiperaktivite ile birlikte mutluluğun anlamı ve önemi yerinden edilme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Hiperaktivite içerisindeki özne, kendini sürekli sömürerek, kendi ile savaş halindedir. Bu bağlamda çalışmanın dayanak noktaları vita activa ile ilişki olan eylem, vita contemplativa ile ilişkili olan eylemsizlik kavramlarının hız çağı koşullarında nasıl dönüştüğüdür. Bu dönüşümle birlikte kadim dönemlerden itibaren önemli olan pratik bilgelik temelli mutluluğun anlamını kaybetme tehlikesinin olup olmadığı tartışılacaktır. Bu yönüyle mutluluk eylemsizlik, boş zaman, yavaşlık kavramlarından arındırıldığında, özne kendine hâkim olamama ve isteklerini kontrol edememe gibi problemler yaşar mı? Eğer hız çağında eylem her şeyin anlamını kontrol etmeye başlarsa, kısıtsızlık mecburiyeti ortaya çıkar mı? Bu gibi sorulara felsefi açıdan cevap bulmaya çalışılarak, kalıcı devingenlik içerisinde, karakter, duygu ve bilgilerin nasıl aşındığına değinilecektir. Bu çalışmanın amacı, eylem ve eylemsizlik ya da vita activa ve vita contemplativa ifadeleri anlamlarını kaybettiğinde, daha çok eylem yaparak daha iyi hissetme ya da mutlu olmanın mümkün olup olmadığını analiz etmektir. Bu açıdan Arendt’in animal laborans özne anlayışının performans temelli neoliberal toplumlardaki dönüşümünün, mutluluğu araçsallaştırıp araçsallaştırmadığı değerlendirilecektir. Hız, devingenlik veya performans toplumu içindeki animal laborans özneye odaklanırken, yalnızca teorik düzlemden değil, disiplinler arası pratik düzlemlerden de yararlanılacaktır. Son olarak metodolojik açıdan çağdaş toplumsal pratiklerle mutluluk problemi eleştirel açıdan yeniden değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Ahmed, Sara. Mutluluk Vaadi. Çeviren: Deniz Mayadağ. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2016.
  2. Adorno, Theodor. Kültür Endüstrisi- Kültür Yönetimi. Çeviren: Nihat Ülner- Mustafa Tüzel- Elçin Gen. 13. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2024.
  3. Apaydın, Banu. “Palimpsest Kavramı ve Mekansal Dönüşüm.” The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication C. 9, S. 2 (Apr. 2019): 90-103. Erişim Tarihi: Ekim 21, 2024. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tojdac/issue/44330/547778
  4. Arendt, Hannah. Geçmişle Gelecek Arasında. Çeviren: Bahadır Sina Şener. 4. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
  5. Arendt, Hannah. İnsanlık Durumu. Çeviren: Bahadır Sina Şener. 10. Baskı. İstanbul: İletişim Yayınları, 2021.
  6. Aristoteles. Politika. Çeviren: Mete Tunçay. 4. Baskı. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1993.
  7. Aristoteles. Kategoriler. Çeviren: Saffet Babür. 2. Baskı. Ankara: İmge Kitabevi, 2002.
  8. Aristoteles. Poetika. Çeviren: Ari Çokona-Ömer Aygün. 2. Baskı. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ethics , 21st Century Philosophy

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 20, 2025

Submission Date

March 4, 2025

Acceptance Date

November 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 42

Chicago
Aktay, Muammer, and Ekin Merkit. 2025. “MUTLULUĞUN DEVİNGENLİĞE TESLİM OLMASI: ANİMAL LABORANSIN ISTIRABI ÜZERİNE FELSEFİ BİR İNCELEME”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 42: 265-90. https://doi.org/10.53844/flsf.1651150.

Starting from 2024, our journal will be published in 3 issues as two regular and one special issues. These issues will be published In May (regular issue), September (special issue) and December (regular issue).

Only articles within the scope of the file will be included in our special issue. 

Thank you for your attention.