Research Article

İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU

Number: 42 December 20, 2025
TR EN

İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU

Abstract

Bu çalışma, metodolojik çoğulculuğun iktisatta ontolojik bir zorunluluk olduğunu savunmaktadır. “Ontolojik zorunluluk” ifadesi, metodolojik çoğulculuğun tek başına sosyal gerçekliği açıklamak için yeter koşul olduğu iddiasını değil; sosyal gerçekliğin açık sistem niteliği kabul edilidiğinde, metodolojik tekçiliğin sürdürülemez hale geldiğini, bu anlamda çoğulculuğun ihmal edilemeyecek bir gereklilik olduğunu anlatmak üzere kullanılmaktadır. Ana akım iktisat, iktisadi gerçekliği kapalı bir sistem olarak ele alan tümdengelimci metodolojiye dayanmaktadır. İktisatçıların kullandığı formalist yöntemlerin çoğu, uygulanabilmeleri için olay düzenliliklerinin varlığını gerektirir; yani, kapalı sistemlerin varlığını kabul ederler. Fakat sosyal gerçeklik, tabakalaşmış, dinamik yani süreç odaklı ve aynı zamanda içsel olarak ilişkiseldir, yani açık bir sistemdir. Ana akımın zayıf performans göstermesinin başlıca nedeni işte tercih ettiği bu metodolojinin sosyal gerçekliğin ontolojisine uygunsuz olmasıdır. Yalnızca kapalı sistemlerde uygulanabilir olan tek bir metodolojiye bağlı kalmak, iktisadi analizin gücünü sınırlamaktadır. İktisadi gerçekliği daha kapsayıcı ve derinlemesine analiz etmek, gerçekliğin kendisine ilişkin bir sorgulama ile birlikte bu gerçekliğe uygun metodolojilerin seçimiyle mümkün olur. Metodoloji tercihinde bir keyfilikten ziyade, ortak bir ontolojiye dayanmak, metodolojinin ehemmiyetinin korunmasında önemli bir görev üstlenir. Sosyal gerçekliğin açık bir sistem olarak kavranması şeklindeki bir ortak ontoloji, böylece, iktisadi analizde metodolojik çoğulculuğu savunmanın en ikna edici biçimini oluşturur.

Keywords

References

  1. Bhaskar, Roy. A Realist Theory of Science. Leeds: Leeds Books, 1975.
  2. Blaug Mark. “Book Review: Beyond Positivism”, The Wall Street Review of Books, (1983).
  3. Blaug, Mark. “The Formalist Revolution of the 1950s.” İçinde A Companion to the History of Economic Thought, Editörler Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle, and John B. Davis, 395–410. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. Caldwell, Bruce. Beyond Positivism. London: Routledge, 1982.
  4. Caldwell, Bruce. “The Case for Pluralism.” İçinde Popperian Legacy in Economics, edited by Neil de Marchi, 231-244. Cambridge: Cambridge University Press, 1988.
  5. Caldwell Bruce. “Post-Keynesian Methodology: An Assessment”, Review of Political Economy, 1 no 1, (1989): 43-64.
  6. Chick Victoria ve Sheila Dow. “The meaning of open systems”. Journal of Economic Methodology, 12 no 3, (2005): 363-381.
  7. Colander, David & Holt, Richard & Rosser, J. Barkley. “The Changing Face of Mainstream Economics”. Review of Political Economy, 16 no 4 (2004): 485–499.
  8. Davis John. “The Nature of Heterodox Economics,” Post- Autistic Economics Review, 40 no 1, (2006): 23–30.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy of Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 20, 2025

Submission Date

March 11, 2025

Acceptance Date

December 2, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 42

APA
Soylu, F. E. (2025). İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 471-495. https://doi.org/10.53844/flsf.1655512
AMA
1.Soylu FE. İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU. FLSF. 2025;(42):471-495. doi:10.53844/flsf.1655512
Chicago
Soylu, Fatma Esra. 2025. “İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 42: 471-95. https://doi.org/10.53844/flsf.1655512.
EndNote
Soylu FE (December 1, 2025) İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 42 471–495.
IEEE
[1]F. E. Soylu, “İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU”, FLSF, no. 42, pp. 471–495, Dec. 2025, doi: 10.53844/flsf.1655512.
ISNAD
Soylu, Fatma Esra. “İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 42 (December 1, 2025): 471-495. https://doi.org/10.53844/flsf.1655512.
JAMA
1.Soylu FE. İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU. FLSF. 2025;:471–495.
MLA
Soylu, Fatma Esra. “İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, no. 42, Dec. 2025, pp. 471-95, doi:10.53844/flsf.1655512.
Vancouver
1.Fatma Esra Soylu. İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU. FLSF. 2025 Dec. 1;(42):471-95. doi:10.53844/flsf.1655512

*** Our magazine does not have a special issue planned for September 2026. ***

Starting from 2024, our journal will be published in 3 issues as two regular and one special issues. These issues will be published In May (regular issue), September (special issue) and December (regular issue).

Only articles within the scope of the file will be included in our special issue. 

Thank you for your attention.