Araştırma Makalesi

İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU

Sayı: 42 20 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU

Öz

Bu çalışma, metodolojik çoğulculuğun iktisatta ontolojik bir zorunluluk olduğunu savunmaktadır. “Ontolojik zorunluluk” ifadesi, metodolojik çoğulculuğun tek başına sosyal gerçekliği açıklamak için yeter koşul olduğu iddiasını değil; sosyal gerçekliğin açık sistem niteliği kabul edilidiğinde, metodolojik tekçiliğin sürdürülemez hale geldiğini, bu anlamda çoğulculuğun ihmal edilemeyecek bir gereklilik olduğunu anlatmak üzere kullanılmaktadır. Ana akım iktisat, iktisadi gerçekliği kapalı bir sistem olarak ele alan tümdengelimci metodolojiye dayanmaktadır. İktisatçıların kullandığı formalist yöntemlerin çoğu, uygulanabilmeleri için olay düzenliliklerinin varlığını gerektirir; yani, kapalı sistemlerin varlığını kabul ederler. Fakat sosyal gerçeklik, tabakalaşmış, dinamik yani süreç odaklı ve aynı zamanda içsel olarak ilişkiseldir, yani açık bir sistemdir. Ana akımın zayıf performans göstermesinin başlıca nedeni işte tercih ettiği bu metodolojinin sosyal gerçekliğin ontolojisine uygunsuz olmasıdır. Yalnızca kapalı sistemlerde uygulanabilir olan tek bir metodolojiye bağlı kalmak, iktisadi analizin gücünü sınırlamaktadır. İktisadi gerçekliği daha kapsayıcı ve derinlemesine analiz etmek, gerçekliğin kendisine ilişkin bir sorgulama ile birlikte bu gerçekliğe uygun metodolojilerin seçimiyle mümkün olur. Metodoloji tercihinde bir keyfilikten ziyade, ortak bir ontolojiye dayanmak, metodolojinin ehemmiyetinin korunmasında önemli bir görev üstlenir. Sosyal gerçekliğin açık bir sistem olarak kavranması şeklindeki bir ortak ontoloji, böylece, iktisadi analizde metodolojik çoğulculuğu savunmanın en ikna edici biçimini oluşturur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bhaskar, Roy. A Realist Theory of Science. Leeds: Leeds Books, 1975.
  2. Blaug Mark. “Book Review: Beyond Positivism”, The Wall Street Review of Books, (1983).
  3. Blaug, Mark. “The Formalist Revolution of the 1950s.” İçinde A Companion to the History of Economic Thought, Editörler Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle, and John B. Davis, 395–410. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. Caldwell, Bruce. Beyond Positivism. London: Routledge, 1982.
  4. Caldwell, Bruce. “The Case for Pluralism.” İçinde Popperian Legacy in Economics, edited by Neil de Marchi, 231-244. Cambridge: Cambridge University Press, 1988.
  5. Caldwell Bruce. “Post-Keynesian Methodology: An Assessment”, Review of Political Economy, 1 no 1, (1989): 43-64.
  6. Chick Victoria ve Sheila Dow. “The meaning of open systems”. Journal of Economic Methodology, 12 no 3, (2005): 363-381.
  7. Colander, David & Holt, Richard & Rosser, J. Barkley. “The Changing Face of Mainstream Economics”. Review of Political Economy, 16 no 4 (2004): 485–499.
  8. Davis John. “The Nature of Heterodox Economics,” Post- Autistic Economics Review, 40 no 1, (2006): 23–30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İktisat Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2025

Kabul Tarihi

2 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 42

Kaynak Göster

Chicago
Soylu, Fatma Esra. 2025. “İKTİSADİ ANALİZDE METODOLOJİK ÇOĞULCULUK: BİR SAVUNU”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 42: 471-95. https://doi.org/10.53844/flsf.1655512.

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.


İlginiz için teşekkür ederiz.