Research Article

PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI

Number: 43 May 11, 2026
EN TR

PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI

Abstract

20. yüzyıl bilim felsefesinin önemli isimlerinden biri olan Philipp Frank, Avrupa’daki kariyeri boyunca, nedensellik ve bilimin birliği tezleri etrafında şekillenen tutarlı bir bilim anlayışı geliştirmiştir. Ernst Mach’ın gözleme dayalı bilgi anlayışından derinlemesine etkilenen Frank, doğa yasalarını mutlak zorunluluklar olmaktan ziyade daha deneysel olarak tanımlanabilen düzenlilikler şeklinde yorumlamış ve nedensellik kavramına yeni bir boyut kazandırmıştır. Fizik ve matematik alanlarında ise Richard von Mises ile sürdürdüğü entelektüel iş birliği belirleyici olmuştur. Bilimsel açıklamanın mantıksal tutarlılık ve deneysel doğrulama ilkeleri çerçevesinde şekillenmesi gerektiği fikrini, bu diyalog içinde pekiştiren Frank, böylelikle bilimin gündelik hayatta kullanımına ilişkin temel tezlere kapı aralamıştır. Bilimin birliği anlayışı ekseninde, Viyana Çevresi düşünürleriyle doğrudan temas kuran düşünür, Ernst Mach Derneği ve Alman Fizik Derneği gibi uluslararası ölçekteki kurumlar vasıtasıyla felsefi görüşlerini küresel ölçekte temsil etme fırsatı bulmuştur. Einstein’la olan yakın ilişkisi ise hem düşünürün akademik kariyerinin seyrini belirlemiş hem de görelilik teorisi gibi popüler bir fizik kuramı üzerinden bilim felsefesine dair temel argümanlarını geliştirebileceği sağlam bir zemin oluşturmuştur. Philipp Frank'ın 1938'e kadar Avrupa’daki entelektüel faaliyetlerini merkeze alan bu çalışma, düşünürün bilim felsefesi alanındaki görüşlerini Türkçe literatürde daha görünür kılmayı ve bu alandaki mevcut çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Banks, Erik C. Ernst Mach’s World Elements A Study in Natural Philosophy, (Dordrecht: Springer, 2003), 123-135.
  2. Cohen, R. S. “Introduction.” In The Law of Causality and Its Limits, ed. Philipp Frank and R. S. Cohen, trans. M. Neurath and R. S. Cohen. Dordrecht: Springer, 1998, ix–xiii.
  3. Feyerabend, P. Vakit Öldürmek. Çev. N. Çatlı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1997.
  4. Frank, P. “Doğa Bilimlerinde Pozitivizm.” In Pozitivizmi Eleştirmek: Doğa Bilimlerinde Pozitivizm, der & çev. Yavuz Öner. İstanbul: Metis Yayınları, 1985, 57–206.
  5. ———. Einstein – His Life and Times. Ed. S. Kusaka, trans. G. Rosen. New York: Alfred A. Knopf, 1947.
  6. ———. “Ernst Mach: The Centenary of His Birth.” Erkenntnis 7 (1937/1938): 247–256.
  7. ———. “Ernst Mach and the Unity of Science.” In Ernst Mach: Physicist and Philosopher, der. R. S. Cohen ve R. J. Seeger, 235–244. Dordrecht: Reidel, 1970.
  8. ———. Modern Science and Its Philosophy. Cambridge: Harvard University Press, 1949.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy of Science

Journal Section

Research Article

Publication Date

May 11, 2026

Submission Date

November 6, 2025

Acceptance Date

March 13, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 43

APA
Daştan, U. (2026). PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, 43, 327-349. https://doi.org/10.53844/flsf.1819080
AMA
1.Daştan U. PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF. 2026;(43):327-349. doi:10.53844/flsf.1819080
Chicago
Daştan, Uğur. 2026. “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, nos. 43: 327-49. https://doi.org/10.53844/flsf.1819080.
EndNote
Daştan U (May 1, 2026) PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 43 327–349.
IEEE
[1]U. Daştan, “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”, FLSF, no. 43, pp. 327–349, May 2026, doi: 10.53844/flsf.1819080.
ISNAD
Daştan, Uğur. “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 43 (May 1, 2026): 327-349. https://doi.org/10.53844/flsf.1819080.
JAMA
1.Daştan U. PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF. 2026;:327–349.
MLA
Daştan, Uğur. “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”. FLSF Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi, no. 43, May 2026, pp. 327-49, doi:10.53844/flsf.1819080.
Vancouver
1.Uğur Daştan. PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF. 2026 May 1;(43):327-49. doi:10.53844/flsf.1819080

*** Our magazine does not have a special issue planned for September 2026. ***

Starting from 2024, our journal will be published in 3 issues as two regular and one special issues. These issues will be published In May (regular issue), September (special issue) and December (regular issue).

Only articles within the scope of the file will be included in our special issue. 

Thank you for your attention.