Araştırma Makalesi

PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI

Sayı: 43 11 Mayıs 2026
PDF İndir
EN TR

PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI

Öz

20. yüzyıl bilim felsefesinin önemli isimlerinden biri olan Philipp Frank, Avrupa’daki kariyeri boyunca, nedensellik ve bilimin birliği tezleri etrafında şekillenen tutarlı bir bilim anlayışı geliştirmiştir. Ernst Mach’ın gözleme dayalı bilgi anlayışından derinlemesine etkilenen Frank, doğa yasalarını mutlak zorunluluklar olmaktan ziyade daha deneysel olarak tanımlanabilen düzenlilikler şeklinde yorumlamış ve nedensellik kavramına yeni bir boyut kazandırmıştır. Fizik ve matematik alanlarında ise Richard von Mises ile sürdürdüğü entelektüel iş birliği belirleyici olmuştur. Bilimsel açıklamanın mantıksal tutarlılık ve deneysel doğrulama ilkeleri çerçevesinde şekillenmesi gerektiği fikrini, bu diyalog içinde pekiştiren Frank, böylelikle bilimin gündelik hayatta kullanımına ilişkin temel tezlere kapı aralamıştır. Bilimin birliği anlayışı ekseninde, Viyana Çevresi düşünürleriyle doğrudan temas kuran düşünür, Ernst Mach Derneği ve Alman Fizik Derneği gibi uluslararası ölçekteki kurumlar vasıtasıyla felsefi görüşlerini küresel ölçekte temsil etme fırsatı bulmuştur. Einstein’la olan yakın ilişkisi ise hem düşünürün akademik kariyerinin seyrini belirlemiş hem de görelilik teorisi gibi popüler bir fizik kuramı üzerinden bilim felsefesine dair temel argümanlarını geliştirebileceği sağlam bir zemin oluşturmuştur. Philipp Frank'ın 1938'e kadar Avrupa’daki entelektüel faaliyetlerini merkeze alan bu çalışma, düşünürün bilim felsefesi alanındaki görüşlerini Türkçe literatürde daha görünür kılmayı ve bu alandaki mevcut çalışmalara katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Banks, Erik C. Ernst Mach’s World Elements A Study in Natural Philosophy, (Dordrecht: Springer, 2003), 123-135.
  2. Cohen, R. S. “Introduction.” In The Law of Causality and Its Limits, ed. Philipp Frank and R. S. Cohen, trans. M. Neurath and R. S. Cohen. Dordrecht: Springer, 1998, ix–xiii.
  3. Feyerabend, P. Vakit Öldürmek. Çev. N. Çatlı. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1997.
  4. Frank, P. “Doğa Bilimlerinde Pozitivizm.” In Pozitivizmi Eleştirmek: Doğa Bilimlerinde Pozitivizm, der & çev. Yavuz Öner. İstanbul: Metis Yayınları, 1985, 57–206.
  5. ———. Einstein – His Life and Times. Ed. S. Kusaka, trans. G. Rosen. New York: Alfred A. Knopf, 1947.
  6. ———. “Ernst Mach: The Centenary of His Birth.” Erkenntnis 7 (1937/1938): 247–256.
  7. ———. “Ernst Mach and the Unity of Science.” In Ernst Mach: Physicist and Philosopher, der. R. S. Cohen ve R. J. Seeger, 235–244. Dordrecht: Reidel, 1970.
  8. ———. Modern Science and Its Philosophy. Cambridge: Harvard University Press, 1949.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim Felsefesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2025

Kabul Tarihi

13 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 43

Kaynak Göster

APA
Daştan, U. (2026). PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 43, 327-349. https://doi.org/10.53844/flsf.1819080
AMA
1.Daştan U. PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Dergisi. 2026;(43):327-349. doi:10.53844/flsf.1819080
Chicago
Daştan, Uğur. 2026. “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 43: 327-49. https://doi.org/10.53844/flsf.1819080.
EndNote
Daştan U (01 Mayıs 2026) PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi 43 327–349.
IEEE
[1]U. Daştan, “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”, FLSF Dergisi, sy 43, ss. 327–349, May. 2026, doi: 10.53844/flsf.1819080.
ISNAD
Daştan, Uğur. “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 43 (01 Mayıs 2026): 327-349. https://doi.org/10.53844/flsf.1819080.
JAMA
1.Daştan U. PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Dergisi. 2026;:327–349.
MLA
Daştan, Uğur. “PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI”. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, sy 43, Mayıs 2026, ss. 327-49, doi:10.53844/flsf.1819080.
Vancouver
1.Uğur Daştan. PHILIPP FRANK’IN AVRUPA’DAKİ ENTELEKTÜEL SERÜVENİ VE BİLİM FELSEFESİNE YANSIMALARI. FLSF Dergisi. 01 Mayıs 2026;(43):327-49. doi:10.53844/flsf.1819080

*** Dergimizin 2026 yılı Eylül ayı için planlanmış bir özel sayısı mevcut değildir. ***

Dergimiz 2024 yılından itibaren ikisi olağan biri dosya konulu özel sayı olmak üzere 3 sayı olarak, Mayıs (olağan sayı) Eylül (özel sayı) ve Aralık (olağan sayı) aylarında yayınlanacaktır. 

Özel sayılarımızda yalnızca dosya kapsamında yer alan makalelere yer verilecektir. Makalenizi gönderirken hangi sayıda değerlendirilmesini istediğinizi bir notla bildirmeniz karışıklıkları önleyecektir.

İlginiz için teşekkür ederiz.