UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ
Abstract
Türk folklorunda Hızır’ın, bereket veya uğur getirme, gelecekten ya da gaipten haber verme, nasihat etme, kişilerin yardımseverliğini sınama ve bunun neticesinde onları alkışla ödüllendirme yahut kargışla cezalandırma, darda kalanın yardımına koşma, şifa sunma, kararsız kalana doğru yolu gösterme gibi çoğu mucizevî nitelikte olan işlevleri vardır.
“Uşak Efsaneleri ve Uşak Efsanelerinde Yer Alan Mitolojik Unsurların İncelenmesi” adlı doktora tezi kapsamında derlenen efsanelerde Hızır’a sık rastlandığı; Hızır’ın Türk folklorunun genelinde olduğu gibi Uşak efsanelerinde de bir eren, bilge veya kâhin olarak algılandığı, tayy-i zaman ve tayy-i mekân gibi kerametler gösterdiği, kendisine saygı duyulması yanında kendisinden korkulduğu, ölümsüzlük başta olmak üzere pek çok tanrısal güce sahip olduğu tespit edilmiştir.
Efsanelerinden anlaşıldığına göre Uşak’ta Hızır kültü; Tanrı misafirinin Hızır olması ihtimali göz önünde bulundurularak iyi ağırlanmaya çalışılması, aynı anlayışla kapıya gelen kişilerin boş çevrilmemesi, Hıdırellez’de gerçekleştirilen uygulamalarda Hızır’ın muhatap tutulması gibi ritüelleri de beraberinde getirmiştir.
Çalışmanın amacı; Uşak Efsanelerinde Hızır kültünün nasıl yer aldığını belirleyerek Uşak halkının sözlü kültüründe, yaşayış ve inancında nasıl bir işlevinin olduğunu tespit etmektir.
Keywords
References
- 1. ARTUN, E. (2015). Türk Halkbilimi. Adana: Karahan Kitabevi.
- 2. AYDIN, N. (2018). “Nitel Araştırma Yöntemleri: Etnoloji”. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, C. 2, S. 2, 60-71.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 30, 2020
Submission Date
June 19, 2020
Acceptance Date
August 17, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 3 Number: 2
APA
Özcan, D., & Çelik, T. (2020). UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ. Folklor Akademi Dergisi, 3(2), 295-312. https://izlik.org/JA88SD49CM
AMA
1.Özcan D, Çelik T. UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ. Folklor Akademi Dergisi. 2020;3(2):295-312. https://izlik.org/JA88SD49CM
Chicago
Özcan, Derya, and Türkan Çelik. 2020. “UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ”. Folklor Akademi Dergisi 3 (2): 295-312. https://izlik.org/JA88SD49CM.
EndNote
Özcan D, Çelik T (August 1, 2020) UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ. Folklor Akademi Dergisi 3 2 295–312.
IEEE
[1]D. Özcan and T. Çelik, “UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ”, Folklor Akademi Dergisi, vol. 3, no. 2, pp. 295–312, Aug. 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA88SD49CM
ISNAD
Özcan, Derya - Çelik, Türkan. “UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ”. Folklor Akademi Dergisi 3/2 (August 1, 2020): 295-312. https://izlik.org/JA88SD49CM.
JAMA
1.Özcan D, Çelik T. UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ. Folklor Akademi Dergisi. 2020;3:295–312.
MLA
Özcan, Derya, and Türkan Çelik. “UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ”. Folklor Akademi Dergisi, vol. 3, no. 2, Aug. 2020, pp. 295-12, https://izlik.org/JA88SD49CM.
Vancouver
1.Derya Özcan, Türkan Çelik. UŞAK EFSANELERİNDE HIZIR KÜLTÜ. Folklor Akademi Dergisi [Internet]. 2020 Aug. 1;3(2):295-312. Available from: https://izlik.org/JA88SD49CM
