20. YÜZYILA AİT ÜRÜNLERDEN ÖRNEKLERLE ÜLKEMİZDE DEKORATİF TIĞ DANTELİ ÖRÜCÜLÜĞÜ: KOCAELİ ÖRNEĞİ

Araştırmanın kapsamını Kocaeli İl merkezinde bulunan, 20. Yüzyıla tarihlendirilmiş, dekoratif amaçlı olarak hazırlanan, tamamı tığ danteli teknikleriyle örülmüş 24 adet ürün oluşturmaktadır. Araştırmanın genel amacı, Kocaeli İli örneği üzerinden ülkemizde tığ danteli örücülüğünün bugünkü durumunu değerlendirmektir. Çalışmanın alt amaçları arasında Kocaeli İl merkezinde ulaşılabilen tığ danteli ürünlerin ölçü, tür, renk, iplik kalınlığı, teknik, motif sayısı, bezeme konusu ve kompozisyon özelliklerini belirleyerek, kültürümüze ait değerlerin belgelenmesi ve bu yolla gelecek kuşaklara aktarılmasını sağlamaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak bilgi formu kullanılmıştır. Ürünlerde kullanılan özellikler incelenerek bilgi formlarına kaydedilmiştir. Elde edilen veriler uygun görülen konu başlıkları altında tablolaştırılarak istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen tığ danteli ürünlerin tamamında merserize pamuk ipliği kullanıldığı, iplik kalınlığında ise yoğun olarak 70 numaranın tercih edildiği belirlenmiştir. Ürünlerin tamamında zincir tekniği kullanılmıştır. Bunu sırasıyla üçlü trabzan, ikili trabzan ve sık iğne teknikleri takip etmektedir. Ürünlerin büyük çoğunluğunda beyaz renk tercih edilmiştir. İncelenen tığ danteli ürünlerin tamamında ileri derecede soyutlanmış bitkisel kaynaklı bezemeler kullanılmıştır. Geometrik kaynaklı bezemelerin ise bitkisel kaynaklı bezemelerle birlikte kullanıldığı anlaşılmıştır. İncelenen oda takımlarında kare veya daire formlu, tepsi örtülerinin tamamına yakınında ise oval formlu kompozisyonlar kullanılmıştır. Sehpa ve masa örtülerinde kullanılan kompozisyon formlarının daire, dikdörtgen, kare veya eşkenar dörtgen olarak değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. İncelenen ürünlerin yarısının çok sayıda motifin birleşiminden, diğer yarısının ise merkezden dışa doğru ürünün şekline göre tasarlanmış tek motiften oluşan kompozisyonlarla tasarlandığı anlaşılmıştır.