Research Article

Demokrasi Bağlamında Parlamentolardaki Kadın Temsilinin Karşılaştırmalı Bir Analizi

Volume: 9 Number: Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı September 27, 2025
EN TR

Demokrasi Bağlamında Parlamentolardaki Kadın Temsilinin Karşılaştırmalı Bir Analizi

Öz

Bu çalışma, kadınların parlamentolardaki temsiliyeti ile demokratikleşme süreçleri arasındaki ilişkiyi araştırmakta ve farklı demokratik bağlamlarda kadınların siyasi katılımını etkileyen başlıca faktörleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Analiz, 2000-2020 yılları arasında 142 ülkeden elde edilen verilere dayanarak, demokrasi seviyeleri, demokrasi deneyiminin uzunluğu, ekonomik gelişmişlik, seçim sistemleri, cinsiyet kotaları ve hükümet sistemleri gibi değişkenler üzerine odaklanmaktadır. Araştırma kapsamında üç model kullanılmıştır: Birinci model tüm ülkeleri kapsamına alırken, ikinci model yüksek demokrasi seviyesine sahip ülkelere, üçüncü model ise düşük demokrasi seviyesindeki ülkelere odaklanmaktadır. Çalışma, bu değişkenlerin kadın temsiliyeti üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla STATA yazılımı kullanılarak Sıradan En Küçük Kareler (OLS), Robust OLS ve Maksimum Olabilirlik Tahmini (MLE) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Bulgular, kadınların parlamentolardaki temsiliyeti ile ülkenin demokrasi düzeyi, ekonomik gelişmişliği ya da hükümet sistemi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, cinsiyet kotası uygulayan ülkelerde hem Model 1 hem de Model 3'te kadın temsili ile pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, nispi temsil seçim sistemlerinin, Model 1 ve Model 2'de kadın temsiliyeti üzerinde kayda değer bir etki yarattığı görülmektedir. Bu sonuçlar, demokratikleşmenin tek başına siyasal temsilde toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlama noktasında yeterli olmadığını, ancak cinsiyet kotası ve seçim sistemleri gibi kurumsal düzenlemelerin kadınların parlamentolarda temsiliyetini teşvik etmede önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, toplumsal cinsiyet temsili ile demokrasi arasındaki etkileşimlere ilişkin ampirik bulgular sunarak, mevcut literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Ayrıca, kadınların siyasal karar alma süreçlerindeki rollerini güçlendirmeyi hedefleyen politika yapıcılar için değerli içgörüler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alexander, D., & Andersen, K. (1993). Gender as a factor in the attribution of leadership traits. Political Research Quarterly, 46(3), 527-545. https://doi.org/10.1177/106591299304600305
  2. Amalia, L. S., Budiatri, A. P., Sweinstani, M. KD., Kusumaningtyas, A. N., & Ekawati, E. (2021). Simultaneous elections and the rise of female representation in Indonesia. Journal of Current Southeast Asian Affairs, 40(1), 50-72. https://doi.org/10.1177/1868103421989716
  3. Anzia, S., & Berry, C. (2011). The Jackie (and Jill) Robinson effect: Why do congresswomen outperform congressmen?. American Journal of Political Science, 55(3), 478-493. https://doi.org/10.2139/ssrn.1013443
  4. Atabey, G., & Hasta, D. (2018). Siyasal katılım, siyasal yeterlik ve toplumsal cinsiyet. Nesne Psikoloji Dergisi, 6(13), 484-516. DOI: 10.7816/nesne-06-13-10
  5. Baldez, L. (2004). Elected bodies: The gender quota law for legislative candidates in Mexico. Legislative Studies Quarterly, 29, 231-258. https://doi.org/10.3162/036298004X201168
  6. Barnes, T. D. (2012). Gender and legislative preferences: Evidence from the Argentine provinces. Politics & Gender, 8(4), 483-507. https://doi.org/10.1017/S1743923X12000505
  7. Beckwith, K., & Cowell-Meyers, K. (2007). Sheer numbers: Critical representation thresholds and women’s political representation. Perspectives on Politics, 5(3), 553-565. https://doi.org/10.1017/S153759270707154X
  8. Bell, L. C., & Rosenthal, C. S. (2003). From passive to active representation: The case of women congressional staff. Journal of Public Administration Research and Theory, 13(1), 65-81. https://doi.org/10.1093/jopart/mug008

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Gender, Policy and Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 27, 2025

Submission Date

December 27, 2024

Acceptance Date

April 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı

APA
Demirci, M. R., & Bal, H. (2025). Demokrasi Bağlamında Parlamentolardaki Kadın Temsilinin Karşılaştırmalı Bir Analizi. Fiscaoeconomia, 9(Toplumsal Cinsiyet Özel Sayısı), 1-37. https://doi.org/10.25295/fsecon.1608567
download?token=eyJ1aWQiOjEwMTE3NywiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiMjAyNi0wMy0xNF8wMC0xOC01OC5wbmciLCJwYXRoIjoiNTVjMC82NjE0LzA5NGEvNjliNDdmNjNjMjdiMDUuMDA4NTE4OTUucG5nIiwiZXhwIjoxNzczNDQwMzcxLCJub25jZSI6IjMzYzNhMDczOTJhZDBiOWUxMjA4MTJlMzAwOTdlMDhjIn0.uxgvoBOu5rdPPckMLotZ4eBnzOQVB_StL3DcxMXqMSU


Fiscaoeconomia is licensed under a Creative Commons Attribution License (CC BY).