Araştırma Makalesi

AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu

Cilt: 37 Sayı: 2 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu

Öz

Bu çalışmada, AISI 304 östenitik paslanmaz çelik sacların kare kap derin çekilmesinde kalıp geometrisi (matris radyüsü: 4, 6, 8 mm; matris-baskı plakası açısı: 0°, 5°, 10°, 15°) ve işlem parametrelerinin (baskı plakası kuvveti (BPK): 5500, 7950, 10400 N) şekillendirilebilirlik üzerindeki etkileri deneysel olarak araştırılmıştır. Tam faktöriyel deney tasarımı (36 kombinasyon) kullanılarak maksimum zımba kuvveti, ondülasyon, yırtılma ve kulaklanma gibi kusurların parametrelere bağlı değişimi analiz edilmiştir. Sonuçlar, matris açısının 5°-10° aralığında, matris radyüsünün 6-8 mm’de ve BPK’nın 7950-10400 N aralığında optimal performans sağladığını göstermiştir. Özellikle 10° açıda yırtılma riski artarken, radyüsün 8 mm’ye çıkarılması ondülasyonları azaltmış ancak lokal gerilim birikimine neden olmuştur. BPK’nın artması, ondülasyonları minimize etmiş ancak aşırı sıkıştırma plastik deformasyon kapasitesini sınırlamıştır. Bu bulgular, endüstriyel uygulamalarda kusursuz üretim için parametre optimizasyonuna kritik katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Fırat Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (FÜBAP)

Proje Numarası

TEKF.21.30

Teşekkür

Bu çalışma ikinci yazarın Östenitik Paslanmaz Çelik Sacların Kare Kap Derin Çekilmesinde Kalıp Geometrisi Ve İşlem Parametrelerinin Şekillendirilebilirliliğe Etkisinin Araştırılması başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

  1. Kayhan E, Kaftanoğlu B. Yüksek Mukavemet Çeliklerinin Derin Çekme Oranlarının Geliştirilmesi İçin Yapılan Deneysel Çalışmalar. Mak Tas İmlt Derg 2016;14(2):77-87.
  2. Luo L, Wei D, Zu G, Jiang Z. Influence of blank holder-die gap on micro-deep drawing of SUS304 cups. Int J Mech Sci 2021;191(April 2020):106065.
  3. Dal SR. Analysis of Wrinkling in Deep Drawing Processes. MSc, Middle East Technical University, Ankara, Turkey, 2019.
  4. Gallée S, Pilvin P. Deep drawing simulation of a metastable austenitic stainless steel using a two-phase model. J Mater Process Technol 2010;210(6-7):835-843.
  5. Collins DA, Carter EL, Lach TG, Byun TS. A comprehensive study of the effects of long-term thermal aging on the fracture resistance of cast austenitic stainless steels. Nucl Eng Technol 2022;54(2):709-731.
  6. Zhang H, Li C, Xu M, et al. The fatigue performance evaluation of additively manufactured 304L austenitic stainless steels. Mater Sci Eng A 2021;802(October 2020):140640.
  7. Tekaslan Ö, Gerger N, Şeker U. AISI 304 östenitik paslanmaz çeliklerde kesme parametrelerine bağlı olarak yüzey pürüzlülüklerinin araştırılması. BAÜ FBE Derg 2008;10(2):3-12.
  8. Sener B, Kurtaran H. Optimization of process parameters for rectangular cup deep drawing by the Taguchi method and genetic algorithm. Mater Test 2022;58(3):238-245.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İmalat Süreçleri ve Teknolojileri, İmalat Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

14 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

4 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 37 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ünal, E., & Özkan, U. (2025). AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 37(2), 533-541. https://doi.org/10.35234/fumbd.1699070
AMA
1.Ünal E, Özkan U. AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37(2):533-541. doi:10.35234/fumbd.1699070
Chicago
Ünal, Engin, ve Umutcan Özkan. 2025. “AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 (2): 533-41. https://doi.org/10.35234/fumbd.1699070.
EndNote
Ünal E, Özkan U (01 Eylül 2025) AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37 2 533–541.
IEEE
[1]E. Ünal ve U. Özkan, “AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu”, Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, ss. 533–541, Eyl. 2025, doi: 10.35234/fumbd.1699070.
ISNAD
Ünal, Engin - Özkan, Umutcan. “AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 37/2 (01 Eylül 2025): 533-541. https://doi.org/10.35234/fumbd.1699070.
JAMA
1.Ünal E, Özkan U. AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2025;37:533–541.
MLA
Ünal, Engin, ve Umutcan Özkan. “AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu”. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 2, Eylül 2025, ss. 533-41, doi:10.35234/fumbd.1699070.
Vancouver
1.Engin Ünal, Umutcan Özkan. AISI 304 Östenitik Paslanmaz Çelik Kare Kapların Derin Çekme Performansı: Kalıp Geometrisi ve Parametre Optimizasyonu. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2025;37(2):533-41. doi:10.35234/fumbd.1699070