Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi

Zuhal Çalık Topuz

Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi

Abstract

21. yüzyılın en belirgin özelliklerinden biri büyük güçlerin rekabetinin uluslararası siyasete geri dönüşü olmuştur. Bu yüzyılda, dünyanın önde gelen üç jeopolitik aktörü ve askeri-ekonomik gücü olan Amerika Birleşik Devletleri, Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu, kendilerini karmaşık güç rekabeti içerisinde bulmuştur. Güç rekabeti içerisinde kaynak ve güç arayışı, üç büyük gücün uluslararası sistem içerisinde hayatta kalmasında merkezi bir role sahip hale gelmiştir. Üç büyük gücün, sınırlarının ötesinde kaynak elde etme, çeşitlendirme ve güvenceye alma ihtiyacının yönlendirdiği yanal baskı sonucunda küresel rekabet giderek yoğunlaşmaya başlamıştır. Bu çalışmada büyük güçlerin kaynak ve güç rekabeti, Nazli Choucri ve Robert C. North tarafından geliştirilen yanal baskı teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda büyük güçlerin uluslararası genişlemesi ve çatışmanın katalizörü olan kaynak ihtiyacına vurgu yapılmıştır.

Keywords

References

ALLISON, Graham, “The New Spheres of Influence Sharing the Globe with Other Great Powers” Foreign Affairs, Sayı:99, Vol:2, 2020, s.30–40.
AMINEH P. Mehdi - Guang. Yang, “China’s geopolitical economy of energy security: a theoretical and conceptual exploration”, African and Asian Studies, Sayı:17, Vol: 1-2, 2018, s.9-39.
BADER, A. Jeffrey, “A framework for U.S. policy toward China”, Brookings. 2016, https://www.brookings. edu/research/a-framework-for-u-s-policy-toward-china-2/.
BECKLEY, Michael, “The Power of Nations: Measuring What Matters”, International Security, Sayı, 43, Vol 2, 2018, s.7-44.
BERIS, E. Robert, “Strengthening Russia’s Influence in International Affairs, Part I: The Quest for Great Power Status”, NTI, 13.07.2021, https://www.nti.org/analysis/articles/strengthening- russias-influence-in-international-affairs-part-i-the-quest-for-great-power-status/.
BRIDGE, F. Roy - Roger Bullen, The great powers and the European states system: 1814–1914, Longman, London 2005.
CALLEO, P. David, “The United States and the great powers”, World Policy Journal, Sayı:16, Vol: 3, 1999, s.11-19.
CHOUCRI, Nazli -Gaurav Agarwal, The Theory of Lateral Pressure Highlights of Quantification & Empirical Analysis, SSRN Electronic Journal, 2016. doi:10.2139/ssrn.2859712.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Globalisation, Contemporary World History (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Zuhal Çalık Topuz
0000-0003-0021-1353
Türkiye

Early Pub Date

December 16, 2023

Publication Date

December 19, 2023

Submission Date

April 8, 2022

Acceptance Date

November 20, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 17 Number: 33

IZ

https://izlik.org/JA78MW36LX

Cite

RIS / Bibtex

APA

Çalık Topuz, Z. (2023). Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış, 17(33), 251-271. https://izlik.org/JA78MW36LX

AMA

1.Çalık Topuz Z. Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış. 2023;17(33):251-271. https://izlik.org/JA78MW36LX

Chicago

Çalık Topuz, Zuhal. 2023. “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”. Gazi Akademik Bakış 17 (33): 251-71. https://izlik.org/JA78MW36LX.

EndNote

Çalık Topuz Z (December 1, 2023) Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış 17 33 251–271.

IEEE

[1]Z. Çalık Topuz, “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”, Gazi Akademik Bakış, vol. 17, no. 33, pp. 251–271, Dec. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA78MW36LX

ISNAD

Çalık Topuz, Zuhal. “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”. Gazi Akademik Bakış 17/33 (December 1, 2023): 251-271. https://izlik.org/JA78MW36LX.

JAMA

1.Çalık Topuz Z. Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış. 2023;17:251–271.

MLA

Çalık Topuz, Zuhal. “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”. Gazi Akademik Bakış, vol. 17, no. 33, Dec. 2023, pp. 251-7, https://izlik.org/JA78MW36LX.

Vancouver

1.Zuhal Çalık Topuz. Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış [Internet]. 2023 Dec. 1;17(33):251-7. Available from: https://izlik.org/JA78MW36LX