Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi

Zuhal Çalık Topuz

Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi

Öz

21. yüzyılın en belirgin özelliklerinden biri büyük güçlerin rekabetinin uluslararası siyasete geri dönüşü olmuştur. Bu yüzyılda, dünyanın önde gelen üç jeopolitik aktörü ve askeri-ekonomik gücü olan Amerika Birleşik Devletleri, Çin Halk Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu, kendilerini karmaşık güç rekabeti içerisinde bulmuştur. Güç rekabeti içerisinde kaynak ve güç arayışı, üç büyük gücün uluslararası sistem içerisinde hayatta kalmasında merkezi bir role sahip hale gelmiştir. Üç büyük gücün, sınırlarının ötesinde kaynak elde etme, çeşitlendirme ve güvenceye alma ihtiyacının yönlendirdiği yanal baskı sonucunda küresel rekabet giderek yoğunlaşmaya başlamıştır. Bu çalışmada büyük güçlerin kaynak ve güç rekabeti, Nazli Choucri ve Robert C. North tarafından geliştirilen yanal baskı teorisi çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu kapsamda büyük güçlerin uluslararası genişlemesi ve çatışmanın katalizörü olan kaynak ihtiyacına vurgu yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

ALLISON, Graham, “The New Spheres of Influence Sharing the Globe with Other Great Powers” Foreign Affairs, Sayı:99, Vol:2, 2020, s.30–40.
AMINEH P. Mehdi - Guang. Yang, “China’s geopolitical economy of energy security: a theoretical and conceptual exploration”, African and Asian Studies, Sayı:17, Vol: 1-2, 2018, s.9-39.
BADER, A. Jeffrey, “A framework for U.S. policy toward China”, Brookings. 2016, https://www.brookings. edu/research/a-framework-for-u-s-policy-toward-china-2/.
BECKLEY, Michael, “The Power of Nations: Measuring What Matters”, International Security, Sayı, 43, Vol 2, 2018, s.7-44.
BERIS, E. Robert, “Strengthening Russia’s Influence in International Affairs, Part I: The Quest for Great Power Status”, NTI, 13.07.2021, https://www.nti.org/analysis/articles/strengthening- russias-influence-in-international-affairs-part-i-the-quest-for-great-power-status/.
BRIDGE, F. Roy - Roger Bullen, The great powers and the European states system: 1814–1914, Longman, London 2005.
CALLEO, P. David, “The United States and the great powers”, World Policy Journal, Sayı:16, Vol: 3, 1999, s.11-19.
CHOUCRI, Nazli -Gaurav Agarwal, The Theory of Lateral Pressure Highlights of Quantification & Empirical Analysis, SSRN Electronic Journal, 2016. doi:10.2139/ssrn.2859712.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Küreselleşme, Çağdaş Dünya Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zuhal Çalık Topuz
0000-0003-0021-1353
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

16 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

8 Nisan 2022

Kabul Tarihi

20 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 17 Sayı: 33

IZ

https://izlik.org/JA78MW36LX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çalık Topuz, Z. (2023). Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış, 17(33), 251-271. https://izlik.org/JA78MW36LX

AMA

1.Çalık Topuz Z. Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış. 2023;17(33):251-271. https://izlik.org/JA78MW36LX

Chicago

Çalık Topuz, Zuhal. 2023. “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”. Gazi Akademik Bakış 17 (33): 251-71. https://izlik.org/JA78MW36LX.

EndNote

Çalık Topuz Z (01 Aralık 2023) Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış 17 33 251–271.

IEEE

[1]Z. Çalık Topuz, “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”, Gazi Akademik Bakış, c. 17, sy 33, ss. 251–271, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78MW36LX

ISNAD

Çalık Topuz, Zuhal. “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”. Gazi Akademik Bakış 17/33 (01 Aralık 2023): 251-271. https://izlik.org/JA78MW36LX.

JAMA

1.Çalık Topuz Z. Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış. 2023;17:251–271.

MLA

Çalık Topuz, Zuhal. “Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi”. Gazi Akademik Bakış, c. 17, sy 33, Aralık 2023, ss. 251-7, https://izlik.org/JA78MW36LX.

Vancouver

1.Zuhal Çalık Topuz. Yanal Baskı Teorisi Çerçevesinde Büyük Güçlerin Rekabetinin Analizi. Gazi Akademik Bakış [Internet]. 01 Aralık 2023;17(33):251-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78MW36LX