Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik
Abstract
Bu çalışma temel olarak 19. yüzyıl Osmanlı merkezinde dilencilik olgusunu sapma, suç ve sosyal kontrol kavramları çerçevesinde irdelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda kronolojik kesit olarak Osmanlıda dilencilikle ilgili düzenlemelerin arttığı bir dönem olan 19. yüzyıl tercih edilirken, çalışma mekânsal anlamda merkeze odaklanmıştır. Böylesi bir tercihte etkili olan temel faktör, dilencilikle ilgili resmî belgelerin 17. yüzyıl sonrasına dayanması ve 19. yüzyıla ait belgelerin daha fazla olması, bahsi geçen belgelerin büyük oranda merkeze odaklanmasıdır. Bu çalışmanın önemi, Osmanlıda dilencilik olgusunu suç, sapma ve sosyal kontrol kavramları çerçevesinde ele almasıdır. Yöntemsel açıdan örnek vaka incelemesine dayanan bu çalışma 19. yüzyıl Osmanlı merkezinde dilencilikle ilgili yayımlanan arşiv belgelerinin analizini temel almaktadır. Çalışma kapsamında seçilen kronolojik döneme ait 42 adet arşiv belgesi incelenmiş olup bu belgeler arasından seçilen 30 adet belge kullanılmıştır. İncelenen belgeler doğrultusunda, araştırma kapsamında Osmanlı merkezinde gerçek anlamda dilenciliğin bir suç olmadığı ancak 19. yüzyıl sonrasında dönüşen algıyla birlikte dilenciliğin toplumsal ve ahlaki bir sorun olarak görüldüğü ve engellenmesi yönünde çalışmalar yapıldığı, bu amaçla darülaceze kurumu kurularak dilencilerin buralara kapatıldıkları görülmüştür.
Keywords
References
- ADAK, Ufuk, XIX. Yüzyılın Sonları XX. Yüzyılın Başlarında Aydın Vilayeti’ndeki Hapishaneler, Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir 2006, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
- BABA, Yasemin, “Klasik Dönem Osmanlı Hukukunda Hırsızlık Suçunun Hüküm ve Sonuçları”, İÜHFM, Cilt: LXXI, S. 1, 2013, s. 79-106.
- BEKTAŞ, Rahşan B.- Bakacak, Ayça Gelgeç, “Modernitenin Sosyal Kontrol Söyleminin Değişen Görünümleri”. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 26(3), 2009, s. 33-48.
- BİROL, Nurettin, “II. Abdülhamid Dönemi Hayır Kurumlarından Darülaceze’nin Yapımı ve Halil Rıfat Paşa’nın Çalışmaları”. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 5(13), 2017, s. 33-53.
- BİRTEK, Fatih, “Dilencilik Suçu”, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(2), 2014, s.121-172.
- DEFLEM, Mathieu, “Deviance and Social Control” The Handbook of Deviance (Ed. Erich Goode), Wiley Blackwell, 2015.
- DEMİR, Emel, Osmanlı Devleti’nde Hapishane Reformu: Çanakkale Hapishanesi Örneği, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale 2013, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
- DEMİRTAŞ, Mehmet, “XIX. Yüzyılın İlk Yarısında İstanbul’da Kamu Düzenini Bozan Gruplara Karşı Yürütülen Mücadele”. Belleten, Cilt:81, Sayı:291, 2017, s. 481-524.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Ottoman Society, Late Modern Ottoman History
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 15, 2024
Submission Date
April 6, 2023
Acceptance Date
January 23, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 18 Number: 35
APA
Örki, H., & Pulat, H. (2024). Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik. Gazi Akademik Bakış, 18(35), 307-328. https://doi.org/10.19060/gav.1601735
AMA
1.Örki H, Pulat H. Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik. Gazi Akademik Bakış. 2024;18(35):307-328. doi:10.19060/gav.1601735
Chicago
Örki, Hülya, and Hayrettin Pulat. 2024. “Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma Ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik”. Gazi Akademik Bakış 18 (35): 307-28. https://doi.org/10.19060/gav.1601735.
EndNote
Örki H, Pulat H (December 1, 2024) Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik. Gazi Akademik Bakış 18 35 307–328.
IEEE
[1]H. Örki and H. Pulat, “Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik”, Gazi Akademik Bakış, vol. 18, no. 35, pp. 307–328, Dec. 2024, doi: 10.19060/gav.1601735.
ISNAD
Örki, Hülya - Pulat, Hayrettin. “Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma Ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik”. Gazi Akademik Bakış 18/35 (December 1, 2024): 307-328. https://doi.org/10.19060/gav.1601735.
JAMA
1.Örki H, Pulat H. Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik. Gazi Akademik Bakış. 2024;18:307–328.
MLA
Örki, Hülya, and Hayrettin Pulat. “Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma Ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik”. Gazi Akademik Bakış, vol. 18, no. 35, Dec. 2024, pp. 307-28, doi:10.19060/gav.1601735.
Vancouver
1.Hülya Örki, Hayrettin Pulat. Dilenciliği Yönetmek: 19. Yüzyıl Osmanlı Merkezinde Suç, Sapma ve Sosyal Kontrol Kavramları Bağlamında Dilencilik. Gazi Akademik Bakış. 2024 Dec. 1;18(35):307-28. doi:10.19060/gav.1601735
Cited By
19. YÜZYIL OSMANLI DEVLETİNDE SUÇLA MÜCADELE
Cankiri Karatekin Universitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Fakultesi Dergisi
https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1722256EMEĞİN GÖLGESİNDEKİ MASUMİYET: XIX. VE XX. YÜZYILLARDA OSMANLI DEVLETİ’NDE İŞÇİ ÇOCUKLAR
Divan: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi
https://doi.org/10.20519/divan.1659686