Araştırma Makalesi

Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım

Cilt: 41 Sayı: 1 31 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım

Öz

Bu çalışma, perakende sektöründe müşteri memnuniyetini artırma ve satış performansını optimize etmede ürün ikamesinin önemli rolünü ele almaktadır. İkame, istenen bir ürünün mevcut olmaması durumunda gerçekleşir ve tüketicilerin benzer ihtiyaçları karşılayan alternatif ürünleri seçmesine yol açar. Bu süreç, özellikle geniş ürün çeşitliliğine ve yüksek müşteri beklentilerine sahip sektörlerde kritik öneme sahiptir. Çalışma, geçmiş satış verileri olmasa bile, yalnızca ürün özelliklerine dayanarak ikame ürünleri belirlemek için etkili bir yöntem olarak Gower benzerlik katsayısını tanıtmaktadır. Gower benzerlik metriğinden yararlanan yaklaşım, ürün benzerliklerini hesaplamak için kategorik, ikili ve sürekli değişkenler gibi karma veri türlerini entegre eder. Sonuçlar, önerilen yöntemin satış davranışında yüksek tutarlılığa sahip ikameleri belirlediğini ve böylece bu veri odaklı çerçevenin güvenilirliğini doğruladığını göstermektedir. Bulgular, talep tahmini ve ürün çeşitliliği planlamasına değerli içgörüler sunarak, dinamik perakende pazarlarında ürün bulunmamasıyla ilgili riskleri azaltmak ve envanter kararlarını optimize etmek için etkili bir çözüm sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Tkachuk S., Wróblewska A., Dabrowski J., Lukasik S., Identifying Substitute and Complementary Products for Assortment Optimization with Cleora Embeddings, 2022 International Joint Conference on Neural Networks (IJCNN), 1–7, 2022.
  2. 2. Das N., Joshi A., Yenigalla P., Agarwal G., MAPS: Multimodal Attention for Product Similarity, 2022 IEEE/CVF Winter Conference on Applications of Computer Vision (WACV), 2988–2996, 2022.
  3. 3. Zuo Z., Wang L., Momma M., Wang W., Ni Y., Lin J.S., A Flexible Large-Scale Similar Product Identification System in E-Commerce, 2020.
  4. 4. Tüzün Aksu D., Durak B., Civelek D., Tortop S.S., A Decomposition-Based Solution for Shelf Space Allocation and Assortment Optimization with Space Elasticity, Substitution Effects and Multiple Facing Options for the Retail Sector, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 40 (4), 2381–2391, 2025.
  5. 5. Göçen G., Aksoy A., Integrated Management System for Vending Machines, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39 (3), 1893–1906, 2024.
  6. 6. Gopal P., Mudunuri S., Dutta S., Motwani K., Uncovering Critical Products in Retail Baskets: A Predictive Modelling Approach to Increase Order Fulfilment, Proceedings of the Third International Conference on AI-ML Systems, 2023.
  7. 7. Akkurt T., Sarıçiçek İ., KPI Based Performance Estimation in Production Systems Using Deep Learning Techniques, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 39 (3), 1499–1507, 2024.
  8. 8. Pande A., Gupta A., Ni K., Biswas R., Majumdar S., Substitution Techniques for Grocery Fulfillment and Assortment Optimization Using Product Graphs, 2020.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Çıkarma ve Füzyon, Veri Mühendisliği ve Veri Bilimi, Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

18 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

1 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sağır, M., & Sökel, A. (2026). Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 41(1), 693-702. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1745517
AMA
1.Sağır M, Sökel A. Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım. GUMMFD. 2026;41(1):693-702. doi:10.17341/gazimmfd.1745517
Chicago
Sağır, Müjgan, ve Abdüssamet Sökel. 2026. “Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 (1): 693-702. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1745517.
EndNote
Sağır M, Sökel A (01 Mart 2026) Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41 1 693–702.
IEEE
[1]M. Sağır ve A. Sökel, “Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım”, GUMMFD, c. 41, sy 1, ss. 693–702, Mar. 2026, doi: 10.17341/gazimmfd.1745517.
ISNAD
Sağır, Müjgan - Sökel, Abdüssamet. “Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 41/1 (01 Mart 2026): 693-702. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.1745517.
JAMA
1.Sağır M, Sökel A. Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım. GUMMFD. 2026;41:693–702.
MLA
Sağır, Müjgan, ve Abdüssamet Sökel. “Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, Mart 2026, ss. 693-02, doi:10.17341/gazimmfd.1745517.
Vancouver
1.Müjgan Sağır, Abdüssamet Sökel. Perakendecilikte ikame ürün seçimi için Gower benzerliği tabanlı bir yaklaşım. GUMMFD. 01 Mart 2026;41(1):693-702. doi:10.17341/gazimmfd.1745517