Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği

Asli Çalış Boyacı; Cevriye Gencer

doi:10.17341/gazimmfd.514832

Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği

Öz

Kimyasal veya fiziksel karakteristikleri nedeni ile canlılara ve çevreye zarar verebilen tehlikeli maddelerin son yıllarda birçok sektörde kullanılıyor olması, tehlikeli madde taşımacılığının önemini arttırmaktadır. Demir yolu ve deniz yolu taşımacılığı risk ve maliyet açısından üstünlükler arz ediyor olmasına rağmen, ülkemizde tehlikeli madde taşımacılığı için yaygın olarak kara yolu kullanılmaktadır. Tehlikeli madde taşımacılığının önemli bir bölümünü oluşturan akaryakıt taşımacılığının ele alındığı bu çalışmada, arz ve talep noktaları arasındaki toplam ulaştırma maliyeti ve toplam ulaştırma riskinin minimizasyonunu hedefleyen; kara yolu, demir yolu ve deniz yolu taşımacılığını içeren çok modlu çok-ürünlü iki-amaçlı matematiksel model önerilmiştir. Önerilen modelin Türkiye uygulaması için T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı bünyesindeki kuruluşlar, akaryakıt dağıtım şirketleri ve lojistik firmalarından gerekli veriler toplanarak, GAMS/CPLEX optimizasyon programı ile sonuçlar elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Arc GIS yazılımı kullanılarak Türkiye’nin akaryakıt dağıtım ağları oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Tehlikeli maddeler,çok modlu taşımacılık,öncelikli hedef programlama

Kaynakça

1. Jiang M. W. and Ying M., Study on Route Selection for Hazardous Chemicals Transportation, Procedia Engineering, 71, 130-138, 2014.
2. Erkut E., On the credibility of the conditional risk model for routing hazardous materials, Operations Research Letters, 18 (1), 49-52, 1995.
3. Karkazis J. and Boffey T., Optimal location of routes for vehicles transporting hazardous materials. European Journal of Operational Research, 86 (2), 201-215, 1995.
4. Erkut E. and Verter V., Modeling of transport risk for hazardous materials, Operations Research, 46 (5), 625-642, 1998.
5. Leonelli P., Bonvicini S., and Spadoni G., Hazardous materials transportation: a risk-analysis-based routing methodolog, Journal of Hazardous Materials, 71 (1), 283-300., 2000.
6. Fabiano B., Curro F., Palazzi E., and Pastorino R., A framework for risk assessment and decision-making strategies in dangerous good transportation, Journal of hazardous materials, 93 (1), 1-15, 2002.
7. Zografos K. G. and Androutsopoulos K. N., A heuristic algorithm for solving hazardous materials distribution problems, European Journal of Operational Research, 152 (2), 507-519, 2004.
8. Dell'Olmo P., Gentili M., and Scozzari A., On finding dissimilar Pareto-optimal paths, European Journal of Operational Research, 162 (1), 70-82, 2005.

9. Erkut E. and Alp O., Designing a road network for hazardous materials shipments, Computers & Operations Research, 34 (5), 1389-1405, 2007.
10. Sadjadi S. J., An application of efficient frontier in transportation of hazardous materials, Computers & Industrial Engineering, 53 (2), 357-360, 2007.
11. Carotenuto P., Giordani S., Ricciardelli S., and Rismondo S., A tabu search approach for scheduling hazmat shipments, Computers & operations research, 34 (5), 1328-1350, 2007.
12. Brown D. F. and Dunn W. E., Application of a quantitative risk assessment method to emergency response planning, Computers & Operations Research, 34 (5), 1243-1265, 2007.
13. Glickman T. S., Erkut E., and Zschocke M. S., The cost and risk impacts of rerouting railroad shipments of hazardous materials, Accident Analysis & Prevention, 39 (5), 1015-1025, 2007.
14. Verma M. and Verter V., Railroad transportation of dangerous goods: Population exposure to airborne toxins. Computers & Operations Research, 34 (5), 1287-1303, 2007.
15. Erkut E. and Gzara F., Solving the hazmat transport network design problem. Computers & Operations Research, 35 (7), 2234-2247, 2008.
16. Androutsopoulos K. N. and Zografos K. G., Solving the k-shortest path problem with time windows in a time varying network, Operations Research Letters, 36 (6), 692-695, 2008.
17. Dadkar Y., Jones D., and Nozick L., Identifying geographically diverse routes for the transportation of hazardous materials, Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 44 (3), 333-349, 2008.
18. Bonvicini S. and Spadoni G., A hazmat multi-commodity routing model satisfying risk criteria: a case study, Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 21 (4), 345-358, 2008.
19. Verma M., A cost and expected consequence approach to planning and managing railroad transportation of hazardous materials, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 14 (5), 300-308, 2009.
20. Bianco L., Caramia M., and Giordani S., A bilevel flow model for hazmat transportation network design, Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 17 (2), 175-196, 2009.
21. Androutsopoulos K. N. and Zografos K. G., Solving the bicriterion routing and scheduling problem for hazardous materials distribution, Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 18 (5), 713-726, 2010.
22. Verma M., Railroad transportation of dangerous goods: A conditional exposure approach to minimize transport risk, Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 19 (5), 790-802, 2011.
23. Ma H., Cheang B., Lim A., Zhang L., and Zhu Y., An investigation into the vehicle routing problem with time windows and link capacity constraints, Omega, 40 (3), 336-347, 2012.
24. Samanlioglu F., A multi-objective mathematical model for the industrial hazardous waste location-routing problem, European Journal of Operational Research, 226 (2), 332-340, 2013.
25. Pradhananga R., Taniguchi E., Yamada T., and Qureshi A. G., Bi-objective decision support system for routing and scheduling of hazardous materials, Socio-Economic Planning Sciences, 48 (2), 135-148, 2014.
26. Saat M. R., Werth C. J., Schaeffer D., Yoon H., and Barkan C. P., Environmental risk analysis of hazardous material rail transportation, Journal of Hazardous Materials, 264, 560-569, 2014.
27. Bronfman A., Marianov V., Paredes-Belmar G., and Lüer-Villagra A., The maximin HAZMAT routing problem, European Journal of Operational Research, 241 (1), 15-27, 2015.
28. Siddiqui A. W. and Verma M., A bi-objective approach to routing and scheduling maritime transportation of crude oil, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 37, 65-78, 2015.
29. Romero N., Nozick L. K., and Xu N. Hazmat facility location and routing analysis with explicit consideration of equity using the Gini coefficient, Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 89, 165-181, 2016.
30. Pamučar D., Ljubojević S., Kostadinović D., and Đorović B., Cost and risk aggregation in multi-objective route planning for hazardous materials transportation- A neuro-fuzzy and artificial bee colony approach, Expert Systems with Applications, 65, 1-15, 2016.
31. Landucci G., Antonioni G., Tugnoli A., Bonvicini S., Molag M., and Cozzani V., HazMat transportation risk assessment: A revisitation in the perspective of the Viareggio LPG accident, Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 49, 36-46, 2017.
32. Torretta V., Rada E. C., Schiavon M., and Viotti P., Decision support systems for assessing risks involved in transporting hazardous materials: a review, Safety Science, 92, 1-9, 2017.
33. Taslimi M., Batt R., Kwon, C., A comprehensive modeling framework for hazmat network design, hazmat response team location, and equity of risk, Computers & Operations Research, 79, 119-130, 2017.
34. Kumar A., Roy D., Verter V., and Sharma D., Integrated fleet mix and routing decision for hazmat transportation: A developing country perspective, European Journal of Operational Research, 264, 225-238, 2018.
35. Bubbico R., Di Cave S., and Mazzarotta B., Risk analysis for road and rail transport of hazardous materials: a GIS approach, Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 17 (6), 483-488, 2004.
36. Bubbico R., Maschio G., Mazzarotta B., Milazzo M. F., and Parisi E., Risk management of road and rail transport of hazardous materials in Sicily, Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 19 (1), 32-38, 2006.
37. Verma M. and Verter V., A lead-time based approach for planning rail–truck intermodal transportation of dangerous goods, European Journal of Operational Research, 202(3), 696-706, 2010.
38. Reniers G. L., De Jongh K., Gorrens B., Lauwers D., Van Leest M., and Witlox F., Transportation Risk ANalysis tool for hazardous Substances (TRANS)–A user-friendly, semi-quantitative multi-mode hazmat transport route safety risk estimation methodology for Flanders, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 15(8), 489-496, 2010.
39. Elaldı P., Intermodal transportation of hazardous materials with supplier selection: Application in Turkey, Master’s Thesis, The Graduate School of Engineering and Science of Bilkent University, Ankara, 2011.
40. Xie Y., Lu W., Wang W., and Quadrifoglio L., A multimodal location and routing model for hazardous materials transportation, Journal of Hazardous Materials, 227, 135-141, 2012.
41. Verma M., Verter V., and Zufferey N., A bi-objective model for planning and managing rail-truck intermodal transportation of hazardous materials, Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 48 (1), 132-149, 2012.
42. Reniers G. and Dullaert W., A method to assess multi-modal Hazmat transport security vulnerabilities: Hazmat transport SVA. Transport Policy, 28, 103-113, 2013.
43. Jiang Y., Zhang X., Rong Y., and Zhang Z., A multimodal location and routing model for hazardous materials transportation based on multi-commodity flow model, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 138, 791-799, 2014.
44. Küçük Ö., Tehlikeli Maddelerin Taşınmasında Çok Tipli Bir Model Önerisi ve Bir Uygulama, Yüksek Lisans Tezi, Kara Harp Okulu, Savunma Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2015.
45. Assadipour G., Ke G. Y., and Verma M., Planning and managing intermodal transportation of hazardous materials with capacity selection and congestion, Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 76, 45-57, 2015.
46. Assadipour G., Ke G. Y., and Verma M., A toll-based bi-level programming approach to managing hazardous materials shipments over an intermodal transportation network, Transportation Research Part D: Transport and Environment, 47, 208-221, 2016.
47. Vaezi A. and Verma M., Railroad transportation of crude oil in Canada: Developing long-term forecasts, and evaluating the impact of proposed pipeline projects, Journal of Transport Geography, 69, 98-111, 2018.
48. TCDD. (2017). Lojistik Dairesi Başkanlığı, Ankara.
49. T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı. (2017), Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Asli Çalış Boyacı ^*
0000-0003-3337-2794
Türkiye

Cevriye Gencer
0000-0002-3373-8306
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

18 Ocak 2019

Kabul Tarihi

10 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17341/gazimmfd.514832

IZ

https://izlik.org/JA94LJ55KC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çalış Boyacı, A., & Gencer, C. (2020). Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(1), 13-26. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.514832

AMA

1.Çalış Boyacı A, Gencer C. Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği. GUMMFD. 2020;36(1):13-26. doi:10.17341/gazimmfd.514832

Chicago

Çalış Boyacı, Asli, ve Cevriye Gencer. 2020. “Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (1): 13-26. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.514832.

EndNote

Çalış Boyacı A, Gencer C (01 Aralık 2020) Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 1 13–26.

IEEE

[1]A. Çalış Boyacı ve C. Gencer, “Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği”, GUMMFD, c. 36, sy 1, ss. 13–26, Ara. 2020, doi: 10.17341/gazimmfd.514832.

ISNAD

Çalış Boyacı, Asli - Gencer, Cevriye. “Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/1 (01 Aralık 2020): 13-26. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.514832.

JAMA

1.Çalış Boyacı A, Gencer C. Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği. GUMMFD. 2020;36:13–26.

MLA

Çalış Boyacı, Asli, ve Cevriye Gencer. “Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 1, Aralık 2020, ss. 13-26, doi:10.17341/gazimmfd.514832.

Vancouver

1.Asli Çalış Boyacı, Cevriye Gencer. Tehlikeli maddelerin çok modlu taşımacılığı için çok-ürünlü iki-amaçlı bir model önerisi: Türkiye örneği. GUMMFD. 01 Aralık 2020;36(1):13-26. doi:10.17341/gazimmfd.514832