Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri
Öz
Kritik tesisler, bir ülke için yüksek önem düzeyine sahip, herhangi bir sebeple savaş, terörist saldırı, doğal afetler vb. gibi kendilerine verilecek zarar neticesinde, ülkeyi önemli ölçüde etkileyebilecek tesislerdir. Bu tesislerin korunması önemli problemlerden biridir. Özellikle 11 Eylül 2001’deki ve AB ülkelerinde gerçekleşen terör saldırıları ile birlikte kritik tesislerin güvenliğine yönelik ABD, AB ve gelişmiş diğer ülkelerde pek çok çalışma başlamıştır.
Bu çalışma belirli bir bölgenin talebinin kesintisiz olarak sağlanması için hangi tesislerin korunacağının belirlenmesine yönelik ele alınan NP zor sınıftaki tesis koruma problemlerinden biri ile ilgilidir. Bu çalışmada kritik sistemlerin savunma planlaması için iki yeni matematiksel model sunulmuştur. Bu modeller, daha önceki çalışmalarda göz ardı edilmiş olan farklı saldırı tipleri ve karşı gelen savunma tipleri göz önüne alınmıştır. Ayrıca sınırlı kaynaklara sahip sistemler için Arz Talep dengesinin bozulmasına yönelik öncelikli amaç modele dahil edilmiştir.
Problemin çözümü için, Scaparra (2008)’nın RIMF (r-interdiction median problem with fortification) modeli temel alınmıştır. İlk model saldırı ve koruma tiplerini göz önüne alan ve eniyi koruma stratejisini veren iki seviyeli modelidir, ikinci model arz talep dengesini bozma amaçlı saldırıların göz önüne alındığı modelidir. Çeşitli güvelik sebebleri ile gerçek verilere ulaşmak güçtür, bu nedenle modellerin testi için üretilen test verileri ile modeller eniyi çözümü vermiştir. Ancak daha büyük ölçekli problemler için sezgisel bir yaklaşım gerekmektedir ve bunun üzerinde çalışmaktayız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Scaparra M.P., Church R.L., An exact solution approach for the interdiction median problem with fortification, European Journal of Operational Research 189 (2008) 76–92, 2008.
- Stackelberg H., The theory of market economy, Oxford: Oxford University Press; 1952.
- Wollmer R., Removing Arcs from a Network, Operations Research, 12(6), 934-940, 1964.
- Israeli, E., Wood, R. K., Shortest-path network interdiction, Networks 40 (2), 97–111, 2002.
- Cappanera P., Scaparra M. P., Optimal allocation of protective resources in shortest-path networks, Transportation Science 45 (1), 64–80, 2011.
- Shimizu K., Ishizuka Y., Bard J. F., Nondifferentiable and two-level mathematical programming, Springer Science & Business Media, 2012.
- Wood R. K., Deterministic network interdiction, Mathematical and Computer Modelling 17 (2), 1–18,1993.
- Cormican K. J., Morton D. P., Wood R. K., Stochastic network interdiction, Operations Research 46 (2), 184–197, 1998.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
2 Eylül 2021
Gönderilme Tarihi
4 Eylül 2019
Kabul Tarihi
21 Mart 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 4