Araştırma Makalesi

Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri

Cilt: 36 Sayı: 4 2 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR

Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri

Öz

Kritik tesisler, bir ülke için yüksek önem düzeyine sahip, herhangi bir sebeple savaş, terörist saldırı, doğal afetler vb. gibi kendilerine verilecek zarar neticesinde, ülkeyi önemli ölçüde etkileyebilecek tesislerdir. Bu tesislerin korunması önemli problemlerden biridir. Özellikle 11 Eylül 2001’deki ve AB ülkelerinde gerçekleşen terör saldırıları ile birlikte kritik tesislerin güvenliğine yönelik ABD, AB ve gelişmiş diğer ülkelerde pek çok çalışma başlamıştır.

 

Bu çalışma belirli bir bölgenin talebinin kesintisiz olarak sağlanması için hangi tesislerin korunacağının belirlenmesine yönelik ele alınan NP zor sınıftaki tesis koruma problemlerinden biri ile ilgilidir. Bu çalışmada kritik sistemlerin savunma planlaması için iki yeni matematiksel model sunulmuştur. Bu modeller, daha önceki çalışmalarda göz ardı edilmiş olan farklı saldırı tipleri ve karşı gelen savunma tipleri göz önüne alınmıştır. Ayrıca sınırlı kaynaklara sahip sistemler için Arz Talep dengesinin bozulmasına yönelik öncelikli amaç modele dahil edilmiştir.

 

Problemin çözümü için, Scaparra (2008)’nın RIMF (r-interdiction median problem with fortification) modeli temel alınmıştır. İlk model saldırı ve koruma tiplerini göz önüne alan ve eniyi koruma stratejisini veren iki seviyeli  modelidir, ikinci model arz talep dengesini bozma amaçlı saldırıların göz önüne alındığı  modelidir. Çeşitli güvelik sebebleri ile gerçek verilere ulaşmak güçtür, bu nedenle modellerin testi için üretilen test verileri ile modeller eniyi çözümü vermiştir. Ancak daha büyük ölçekli problemler için sezgisel bir yaklaşım gerekmektedir ve bunun üzerinde çalışmaktayız.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Scaparra M.P., Church R.L., An exact solution approach for the interdiction median problem with fortification, European Journal of Operational Research 189 (2008) 76–92, 2008.
  2. Stackelberg H., The theory of market economy, Oxford: Oxford University Press; 1952.
  3. Wollmer R., Removing Arcs from a Network, Operations Research, 12(6), 934-940, 1964.
  4. Israeli, E., Wood, R. K., Shortest-path network interdiction, Networks 40 (2), 97–111, 2002.
  5. Cappanera P., Scaparra M. P., Optimal allocation of protective resources in shortest-path networks, Transportation Science 45 (1), 64–80, 2011.
  6. Shimizu K., Ishizuka Y., Bard J. F., Nondifferentiable and two-level mathematical programming, Springer Science & Business Media, 2012.
  7. Wood R. K., Deterministic network interdiction, Mathematical and Computer Modelling 17 (2), 1–18,1993.
  8. Cormican K. J., Morton D. P., Wood R. K., Stochastic network interdiction, Operations Research 46 (2), 184–197, 1998.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2019

Kabul Tarihi

21 Mart 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 36 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Başkan, O., & Sağır, M. (2021). Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(4), 1909-1922. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.615372
AMA
1.Başkan O, Sağır M. Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri. GUMMFD. 2021;36(4):1909-1922. doi:10.17341/gazimmfd.615372
Chicago
Başkan, Orkun, ve Müjgan Sağır. 2021. “Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 (4): 1909-22. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.615372.
EndNote
Başkan O, Sağır M (01 Eylül 2021) Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36 4 1909–1922.
IEEE
[1]O. Başkan ve M. Sağır, “Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri”, GUMMFD, c. 36, sy 4, ss. 1909–1922, Eyl. 2021, doi: 10.17341/gazimmfd.615372.
ISNAD
Başkan, Orkun - Sağır, Müjgan. “Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 36/4 (01 Eylül 2021): 1909-1922. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.615372.
JAMA
1.Başkan O, Sağır M. Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri. GUMMFD. 2021;36:1909–1922.
MLA
Başkan, Orkun, ve Müjgan Sağır. “Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 36, sy 4, Eylül 2021, ss. 1909-22, doi:10.17341/gazimmfd.615372.
Vancouver
1.Orkun Başkan, Müjgan Sağır. Kritik sistemlerin savunma planlaması için iki seviyeli çoklu saldırı tipli koruma modelleri. GUMMFD. 01 Eylül 2021;36(4):1909-22. doi:10.17341/gazimmfd.615372