Research Article

Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme

Volume: 27 Number: 1 June 30, 2025
TR EN

Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme

Abstract

İstihbarat analizi, karar alıcıların isteklerinin karşılanması amacıyla elde edilen verilerin işlenerek nitelikli ürünlerin ortaya koyulmasıyla son bulan ve kendine has özellikleri olan bir döngüye sahiptir. Bu döngü, düşünme sürecinin başlamasıyla işler hâle gelebilmektedir. Dolayısıyla, istihbarat analizinin, ilk aşamasından son aşamasına kadar düşünme sürecinden oluştuğunu söylemek yanlış olmayacaktır. İstihbarat analizinde düşünme süreci, karar alıcıların isteklerinin istihbarat analizcisine ulaşmasıyla birlikte başlamaktadır. Söz konusu düşünme sürecini nitelikli kılan unsur da istihbarat analizcisinin eleştirel düşünme becerisine bağlıdır. Ortaya konulması beklenen bilginin kıymetlendirilmesinde eleştirel düşünme becerisinden istifade edilmektedir. Bu bağlamda, istihbarat analizinin odağında eleştirel düşünme yer almaktadır. İstihbarat analizcisinin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmesi, istihbarat analizcisinin ortaya koyacağı ürünün kalitesi ile doğrudan ilişkilidir. Bu meyanda, makalenin amacı istihbarat ürününün kalitesi ve düşünme becerisi arasındaki ilişkinin ortaya konularak eleştirel düşünmenin istihbarat analizinizdeki etkisini ve önemini gözler önüne sermektir. Dolayısıyla, bu çalışmada istihbarat analizinin bir düşünme süreci olduğu bu bağlamda eleştirel düşünmenin de istihbarat analizcisinin geliştirmesi gereken en önemli becerileri arasında yer aldığı fikri savunulmaktadır.

Keywords

References

  1. Acar, Ü. (2016). Polisin İstihbarata Yaklaşımı. S. Yılmaz (Ed.), Dünyayı Yöneten Güç: İstihbarat Bilimi içinde (155-172), Ankara: Kripto Yayınları.
  2. Bal, A. ve Erkeç, E. (2016). İstihbarat Analizinde Karşılaşılan Sorunlar. S. Yılmaz (Ed.), Dünyayı Yöneten Güç: İstihbarat Bilimi içinde (179-218), Ankara: Kripto yayınları.
  3. Barbara, S. A. (2011). Individual Reasoning. Baruch and Chauvin, Cherie (Ed.), Intelligence Analysis: Behavioral and Social Scientific Foundations içinde (117-142), Washington: The National Academies Press.
  4. Baron, J. (2008). Thinking and Deciding. Fourth Edition. New York: Cambridge University Press.
  5. Bruce, J. B. ve George, R. Z. (2008). Intelligence Analysis-The Emergence of a Discipline. Analyzing Intelligence: Origins, Obstacles, and Innovations içinde (1-15), Washington: George Town University Press.
  6. Clauser, K. J. ve Sandra, M. Weir, M. S. (1975). Intelligence Research Methodologies an Introduction to Techniques and Procedures for Conducting Research in Defense Intelligence. Washington DC.: Defense Intelligence School.
  7. Collier, W. M. (2023). Security Analysis: A Critical Thinking Approach, Encompass Digital Archive, Eastern Kentucky University Libraries, Richmond, Kentucky.
  8. Davis, J. (2002). Improving CIA Analytic Performance: Analysts and the Policymaking Process. Sherman Kent Center for Intelligence Analysis Occasional Papers. 1 (2), 1-9.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

November 24, 2024

Acceptance Date

June 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 27 Number: 1

APA
Gül, H. (2025). Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, 27(1), 95-122. https://doi.org/10.54627/gcd.1590752
AMA
1.Gül H. Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme. TJSS. 2025;27(1):95-122. doi:10.54627/gcd.1590752
Chicago
Gül, Hasan. 2025. “Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi Ve Eleştirel Düşünme”. Güvenlik Çalışmaları Dergisi 27 (1): 95-122. https://doi.org/10.54627/gcd.1590752.
EndNote
Gül H (June 1, 2025) Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme. Güvenlik Çalışmaları Dergisi 27 1 95–122.
IEEE
[1]H. Gül, “Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme”, TJSS, vol. 27, no. 1, pp. 95–122, June 2025, doi: 10.54627/gcd.1590752.
ISNAD
Gül, Hasan. “Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi Ve Eleştirel Düşünme”. Güvenlik Çalışmaları Dergisi 27/1 (June 1, 2025): 95-122. https://doi.org/10.54627/gcd.1590752.
JAMA
1.Gül H. Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme. TJSS. 2025;27:95–122.
MLA
Gül, Hasan. “Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi Ve Eleştirel Düşünme”. Güvenlik Çalışmaları Dergisi, vol. 27, no. 1, June 2025, pp. 95-122, doi:10.54627/gcd.1590752.
Vancouver
1.Hasan Gül. Bilginin Kıymetlendirilmesinde Düşünmenin Rolü: İstihbarat Analizi ve Eleştirel Düşünme. TJSS. 2025 Jun. 1;27(1):95-122. doi:10.54627/gcd.1590752