Research Article

60-72 Aylık Çocuklarda Dijital Oyun Bağımlılığı ve Sosyal Beceriler: Demografik Değişkenler Açısından Bir İnceleme

Volume: 11 Number: 2 August 1, 2025
EN TR

60-72 Aylık Çocuklarda Dijital Oyun Bağımlılığı ve Sosyal Beceriler: Demografik Değişkenler Açısından Bir İnceleme

Öz

Bu çalışmada, 60-72 aylık okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, bu yaş grubundaki çocukların dijital oyun bağımlılığı ve sosyal beceri düzeyleri belirlenmiş ve bu düzeylerin çeşitli demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüş olup, Sakarya ilinin Hendek, Adapazarı ve Serdivan ilçelerinde öğrenim gören toplam 267 okul öncesi öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, ebeveynlere uygulanan Kişisel Bilgi Formu, Okul Öncesi Dönem Çocukları Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği (DOBE) ve Sosyal Beceri Ölçeği (SBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma bulguları, dijital oyun bağımlılığının hayattan kopma, çatışma ve sürekli oynama alt boyutlarının, çocukların iş birliği ve öz kontrol becerileri ile negatif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, hayata yansıtma alt boyutunun öz kontrol becerisi ile düşük düzeyde negatif bir ilişkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimlerinin orta düzeyde, sosyal beceri düzeylerinin ise ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenler açısından yapılan analizler, cinsiyet, anne ve babaların eğitim düzeyi, meslekleri ve ailelerin gelir düzeyinin, çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimi üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal beceri düzeyi ise baba eğitim düzeyi, anne ve babanın meslekleri ile ailenin gelir düzeyinden anlamlı düzeyde etkilenmiştir. Genel olarak, araştırma bulguları dijital oyun bağımlılığının okul öncesi dönem çocuklarının sosyal beceri gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, dijital oyun kullanımına ilişkin bilinçli ebeveyn rehberliğinin sağlanması ve erken yaşlardan itibaren sosyal beceri eğitimlerinin desteklenmesi, çocukların bilişsel ve sosyal gelişimlerinin sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Okul öncesi dönem , Çocuk , Teknoloji , Sosyal yeterlik , Sosyal beceri

References

  1. Akçay, D., & Özcebe, H. (2012). Okul öncesi eğitim alan çocukların ve ailelerinin bilgisayar oyunu oynama alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Journal of Child, 12(2), 66-71.
  2. Aküzüm, C., Baran, E., & Çelebi, S. (2022). Okul öncesi dönemde ebeveyn tutumları ile dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasındaki ilişki. Electronic Turkish Studies, 17(3), 427-439. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.61958
  3. Anme, T., Shinohara, R., Sugisawa, Y., Tanaka, E., Watanabe, T., & Hoshino, T. (2013). Validity and reliability of the social skill scale (sss) as an index of social competence for preschool children. Journal of Health Science, 3(1), 5-11.
  4. Aral, N., Kandır, A., & Can-Yaşar, M. (2002). Okul öncesi eğitim ve okul öncesi eğitim programı. Ya-Pa Yayınları.
  5. Atak, M. (2020). Sanal dünya sarmalında gençlik. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(9), 199-209.
  6. Bağcı-Çetin, B. (2024). 4-6 yaş aralığındaki çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimlerinin öz-düzenleme becerilerini yordayıcı rolü. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 1-14.
  7. Bahadır, G. (2020). 60-72 aylık çocukların akran oyun davranışları ve sosyal becerilerinin incelenmesi (Tez No: 656768) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  8. Bakar, İ. (2023). Okul öncesi dönemde çocukların özbakım ebeveyn destek düzeyleri ile sosyal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 817125) [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
  9. Bao, K., Zhang, X., & Cai, L. (2024). The closed loop between parental upbringing and online game addiction: A narrative study of rural children’s growth in China. Psychology Research and Behavior Management, 1703-1716. https://doi.org/10.2147/PRBM.S457068
  10. Bilek, M. H. (2011). Okul öncesi dönem çocuklarının ev ile okul ortamındaki sosyal becerilerinin karşılaştırılması (Tez No: 321029) [Yüksek lisans tezi, Trakya Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
APA
Buzacık, B., & Kol, S. (2025). 60-72 Aylık Çocuklarda Dijital Oyun Bağımlılığı ve Sosyal Beceriler: Demografik Değişkenler Açısından Bir İnceleme. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 225-259. https://izlik.org/JA22ZT83XP