Türkiye’deki Fransız Dili ve Edebiyatı ile Fransızca Öğretmenliği Lisans Programlarında Çevirinin Yeri

The aim of this study is to reveal the place of translation in French Language and Literature and French Language Teaching undergraduate programs in Turkey. Within this framework, curricula of said programs are examined with a descriptive approach and an assessment is made in light of the data obtained. Do French Language and Literature and French Language Teaching departments in Turkey utilize translation as a language teaching tool, or as a teaching method aiming to teach about translation itself? Findings from the Bologna webpages of such programs show that in French Language and Literature undergraduate programs, translation courses are generally high in number and obligatory and maintained consistently on a semestral basis. Moreover, it was observed that in some instructional plans concerning translation, the relationship between language and culture is given a place and due care is given to the provision of translation knowledge and skills. Increasing employment opportunities for graduates can be counted among the reasons for such programs turning to translation as a goal. On the other hand, it was observed that translation courses are less in number in French Language Teaching curricula but such curricula partially include content aiming to provide translation competency. Looking at translation course content, it was seen that translation is mostly used as a foreign language teaching tool. Consequently, factors such as student expectations and employment can impact the importance placed on translation as a teaching goal in said programs. Whether individuals graduating from foreign language programs other than a translation program have a full command and competence over translation is another issue requiring discussion and solutions.

Bu çalışma, Türkiye’deki Fransız Dili ve Edebiyatı ile Fransızca Öğretmenliği lisans programlarında çevirinin yerini açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede, ilgili programların müfredatları betimleyici bir yaklaşımla incelenmekte ve elde edilen veriler ışığında bir değerlendirme yapılmaktadır. Türkiye’deki Fransız Dili ve Edebiyatı ile Fransızca Öğretmenliği bölümleri, çeviriye bir dil öğretim aracı olarak mı yoksa çevirinin kendisini öğretmeyi amaçlayan bir öğretim yöntemi olarak mı başvurmaktadır? Programların Bologna sayfalarından elde edilen bulgular, Fransız Dili ve Edebiyatı lisans programlarında çeviri derslerinin genel olarak sayıca fazla ve zorunlu statüde olduğunu ve dönem bazında istikrarlı bir biçimde sürdürüldüğünü göstermektedir. Ayrıca, çeviriyle ilgili bazı ders planlarında, dil-kültür ilişkisine yer verildiği, çeviri bilgi-becerilerini edindirmeye özen gösterildiği gözlemlenmiştir. Mezunlarının istihdam olanakları artırmak, bu programların çeviriye amaç olarak başvurma nedenleri arasında sayılabilir. Buna karşılık, Fransızca Öğretmenliği müfredatındaki çeviri derslerinin daha az sayıda olduğu ancak çeviri derslerinde çeviri edinci kazandırmaya yönelik içeriklere kısmen de olsa yer verildiği gözlemlenmiştir. Çeviri ders içeriklerinde, çevirinin daha çok yabancı dil öğretim aracı olarak kullanıldığı görülmüştür. Sonuç olarak, öğrenci beklentileri ve istihdam gibi etmenler ilgili programlarda bir öğretim amacı olarak çeviriye ayrılan yeri etkileyebilmektedir. Çeviri programı dışındaki yabancı dil programlarından mezun bireylerin tam bir çeviri yeterlik ve yetkinliğine sahip olup olmadıkları tartışılması ve çözüm aranması gereken sorunlardan biridir.